Aave kurucusu Stani Kulechov ve ether.fi Üst Yöneticisi Mike Silagadze, Ethereum doğrulayıcı ödüllerinin artan bir kısmının yakılmasına yönelik teklife karşı çıktıklarını duyurdu. Bu isimlere, DeFi kurucuları, bağımsız doğrulayıcılar ve araştırmacılar da katılarak X (eski adıyla Twitter) ve Ethereum Magicians forumunda iki gündür teklife karşı argümanlarını sıralıyor. Konu, Perşembe günü çekirdek geliştiricilerin masasına yatıyor.
Bu tartışma, Ethereum'un en büyük DeFi protokollerini ve staking (kilitleme) işletmelerini, ETH'nin kilitlenme oranı daha da yükselmeden arz eğrisinin sınırlandırılmasını isteyen bir grup araştırmacıyla karşı karşıya getiriyor. Tartışmalar, bir çatallanma (fork) son tarihi tarafından yaratılan 48 saatlik dar bir pencerede yürütülüyor. Ethereum Magicians forumundaki başlık, iki günde yaklaşık 40 yanıt aldı.
Teklif, staking oranıyla birlikte artan bir oranda doğrulayıcı ödüllerinin bir kısmını yakarak, tüm ETH'nin yarısından fazlasının kilitlenmesinin önündeki teşviki kaldırmayı hedefliyor. Doygunluk bakiyesi olan 60,25 milyon ETH'ye ulaşıldığında bu yakma oranı %100'e çıkacak. Çatallanma sırasında tam olarak uygulanırsa, bugünkü kilitlenme seviyelerinde net konsensüs getirisini yaklaşık %2,6'dan %1,2'ye düşürecek. Bu nedenle yazarlar uygulamanın 18 aya yayılmasını öneriyor. Orijinal teklif, Glamsterdam'dan sonraki yükseltme olan Hegotá için EIP'leri önerme son tarihinden yaklaşık 48 saat önce, 4 Ağustos'ta paylaşıldı.
Validatorqueue.com verilerine göre şu anda 895.293 aktif doğrulayıcıda 41,5 milyon ETH kilitlenmiş durumda; bu da toplam arzın %34,07'sine tekabül ediyor ve doğrulayıcılar %2,65 yıllık getiri (APR) elde ediyor. Sisteme girmek için bekleyen başka bir 2.488.005 ETH daha var ve bu da 43 günlük bir kuyruk anlamına geliyor. DefiLlama verilerine göre, likit staking tokenleri (LST) 28,2 milyar dolar değerinde 15,04 milyon ETH tutuyor ve Lido'nun stETH'si bu miktarın %62,7'sini oluşturuyor.
ETH Kilitlemesini Koruyun
Tartışmadaki en uzun ve tek parça eleştiri, Ethereum Magicians'ta EthWarrior takma adıyla paylaşılan yazı oldu. Kulechov, 4 Ağustos'ta bu yazıyı kendisinin yazdığını iddia ederek, doğrulanmış X hesabından “Ethereum staking getirisinin baltalanması üzerine düşüncelerim” notuyla paylaştı ve yazıyı “Kısaca: ETH kilitlemesini koruyun” sözleriyle bitirdi.
İlgili yazı, teklifin kendi formüllerini yeniden oluşturuyor ve mekanizmanın belirtilen amacının tam tersi bir sonuç ürettiğini savunuyor. Kilitlenen ETH miktarı 39 milyonda sabit kalsa bile, Kulechov'un hesaplamasına göre doğrulayıcıların toplam geliri %2,862'den %1,476'ya düşerek %48'lik bir kesintiye uğrayacak.
Kulechov, “Sıfır getiri rejimi, caydırmayı amaçladığı ele geçirmeyi hızlandırır” diye yazdı. “Ekonomik getiri için kilitleyen herkesi eleyerek alanı, yapısal, düzenleyici veya ürünle ilgili nedenlerle kilitleyen kuruluşlara bırakır.”
Kulechov ayrıca geçiş sürecinin kendisinin yarattığı bir vergi yükümlülüğüne de dikkat çekti. Bu kademeli geçiş, BASE_REWARD_FACTOR'ü 128'e çıkarıp ardından 64'e düşürerek çalışıyor; bu da doğrulayıcıya yazılan brüt ödülü ikiye katlarken, yaklaşık yarısının yakılmasına neden oluyor. Kilitlenme ödüllerini tahsil anında vergilendiren yargı bölgelerinde, Kulechov'un belirttiği gibi, teklifin “sizin için hiçbir şeyin değişmediğini” söylediği anda, evde çalışan bir doğrulayıcının vergiye tabi tutarı ikiye katlanıyor.
Yazarlardan ABD, İngiltere, Almanya ve Portekiz'den yazılı vergi görüşleri, bağımsız doğrulayıcı etki değerlendirmesi, net getiri için kesin bir alt sınır ve “Aave, Lido, Etherfi ve diğer DeFi risk ekipleriyle inşa edilen” borç verme ile likit staking yığını için bir kaskad modeli istedi.
Kapanış cümlesi ise şöyleydi: “Ethereum'un kilitlenme oranı artıyor çünkü kilitlenme sistemi işe yarıyor. Büyüme tam olarak budur ve bunu cezalandıran bir mekanizma mühendisliğine girmemeliyiz.”
5 Ağustos'ta argümanını Ethereum'un önceliklerine doğru genişletti. “Ethereum, staking arzıyla oynamaya ve staking ödüllerini kesmeye odaklanmamalı. Ethereum'un çözmesi gereken sorun bu değil” diyerek, protokol düzeyinde gizlilik, ölçeklenebilirlik ve güvenliği; uygulama katmanında ise stablecoin'ler, DeFi ve RWA'leri (Gerçek Dünya Varlıkları) işaret etti.
Her Açıdan Hayal Kırıklığı
Silagadze'nin duyurudan saatler sonra paylaştığı yanıt, bir düzine paragrafa ulaştı ve 90.000 görüntülenme aldı.
“Bu her açıdan son derece hayal kırıcı” diye yazdı. “EIP, yorumlar için sadece 48 saat bildirimle yayınlandı. Gerçekte hayata geçmesine 4 ay var. Tüm DeFi'yi derinden etkileyecek geniş kapsamlı bir ağ ekonomisi değişikliği için. Ethereum'daki tüm geliştiriciler buna karşı çıkıyor. Odak noktası neden bu?”
Değişikliğin, Ethereum Vakfı tarafından sübvanse edilmeyen bağımsız doğrulayıcıları sistemden iteceğini, kilitlemeyi sermaye maliyeti sıfır olan büyük merkezi kuruluşlara bırakacağını ve ilk 10 DeFi protokolünün yedisinde bir sermaye kaçışına zorlayacağını savundu. Teklifin likit staking tokenlerinin ETH'yi para olarak yerinden ettiği yönündeki argümanına gelince, bu gerekçenin “ekonomiyi sadece nakit akışı düzeyinde anladığını, sanki sadece M1 (dar para arzı) gerçek paraymış gibi” gösterdiğini yazdı.
Silagadze, çıkar çatışması okumalarının önüne geçerek şunları ekledi: “Bunu Ethereum'da bir geliştirici olarak söylüyorum, staking arzından fayda sağlayacak biri olarak değil. Burada riske attığım pek bir şey yok. @ether_fi gelirlerinin neredeyse tamamı artık kasalardan ve ödemelerden geliyor; staking işimizin küçük (ve küçülen) bir parçası.”
“Bu duruma bakan herhangi bir ulus-devlet veya büyük kurum, Ethereum'un yönetişimine ve istikrarına haklı olarak büyük bir güven kaybı yaşayacaktır.” 5 Ağustos'ta ise “ETH arzını artırmanın gerekçesi, azaltmanın gerekçesinden çok daha güçlü” diye ekledi.
Arz Meselesi Değil
Portföy takip uygulaması rotki'nin kurucusu Lefteris Karapetsas durumu daha özet ifade etti: “Ethereum'un halletmemiz gereken ciddi sorunları var. Hem protokol hem de kullanıcılar ve geliştiriciler için bir ekosistem olarak. Arz meselesi bunlardan biri değil.” Daha sonra tasarımın, ödülün kendisinde bir azalma değil, ek bir yakma olduğunu ve bunun vergi yargı bölgelerine göre kötü yorumlanabileceğini belirtti.
X'teki en çok takip edilen ETH sahiplerinden biri olan DCinvestor, ETH arzının zaten Bitcoin'den ve yıllık yeni çıkarılan altın arzından daha düşük olduğunu ve “ETH'nin arz politikasında tutarlılık ve öngörülebilirliğin, arzı mükemmel bir şekilde optimize etmekten... piyasa güveni yaratmak için daha önemli olduğunu” belirten beş itirazı sıraladı.
Aave DAO'nun birincil delegesi olan Aave Chan Initiative'ten Marc Zeller daha da ileri giderek, etkilenen protokollerin yükseltmeyi doğrudan reddetmesi çağrısında bulundu. “@LidoFinance, @ether_fi ve @aave'in biraz omurga gösterip EIP-8361'i düpedüz reddetmesini görmek ilginç olur” diye yazdı. “Gerçekçi olmak gerekirse, yeni bir Ethereum Classic ile sonuçlanmayacak çünkü katlanmak zorunda kalacaklar. Bu, fildişi kuleyi yıkacak ve zorunlu bir gerçeklik kontrolü ile Ethereum içindeki güç dinamiklerini daha iyiye doğru yeniden dengeleyecek.”
Forumda itirazlar süreç ve ekonomi olarak ikiye bölündü. Greg Koumoutsos, başlığın ikinci yanıtında niyetin “geri bildirim için 48 saatten az bir süre varken dahil edilmek üzere teklif vermek” olup olmadığını sordu ve daha sonra %50 kilitlenme oranı konusundaki aciliyetin, Hegotá'da tam bir arz eğrisi yeniden tasarımını haklı çıkarmadığını savundu. Andrew Macpherson, merkeziyetsizleşme karşıtı argümana doğrudan meydan okudu: “Hiçbir büyük kilitlenme hizmeti sağlayıcısı, emisyon eğrisinde aşağı kaymayı önlemek için boyutunu sınırlamayı seçmez. Bunu yapmak sadece mevduatları rakiplerine kaptırmak anlamına gelir.”
QEDK takma adını kullanan bir geliştirici, öncülü kabul edip aracı reddetti: “Aşırı kilitlenmenin sistem için zararlı olduğu önermesine katılabilirim ancak bunun semptomatik tedavisine katılmıyorum.” Minimum aktivasyon bakiyesini 16 ETH'ye düşürmenin, bir getiri kesintisinden çok evde kilitlenme için daha faydalı olacağını savundu.
Crypto Plaza Research'ten Jesús Pérez Sánchez (0xChainValue takma adıyla), mekanizmanın en küçük operatörleri en sert şekilde vurduğunu savunan üç bölümlü bir ekonomik analiz yayınladı; çünkü bir LST ücreti orantısalken, bağımsız bir doğrulayıcının maliyetleri sabit. “Kademeli geçiş, bağımsız doğrulayıcının efektif ücretini ikiye katlıyor ve LST'yi tam olarak olduğu yerde bırakıyor” diye yazdı. Dört yıldan fazla süredir bağımsız doğrulayıcı olan mrt takma adlı bir kullanıcı, değişikliğin muhtemelen onu kilidi açmaya iteceğini ve satmayı düşüneceğini belirtti.
Karşıtlar Daha Gürültülü
Teklifin savunucuları da var. Birçoğu, eleştirilerin hacminin kimin gelirini riske attığıyla bağlantılı olduğunu savundu.
Danksharding'in arkasındaki araştırmacı ve artık Tempo'da çalışan eski Ethereum Vakfı araştırmacısı Dankrad Feist, aynı başlıkta “Bunu destekleyen pek çok insan tanıyorum. Ancak karşıtlar daha gürültülü ve kaybedecek daha fazla şeyleri var” diye yanıt verdi.
Zincir üstü hisse platformu Fairmint'in kurucu ortağı ve teknoloji direktörü Thibauld Favre, tasarımı destekledi. “Bu EIP'ye yönelik çok fazla nefret görüyorum ama şimdiye kadar gerçekten güçlü herhangi bir argüman okumadım” diye yazdı. “Ethereum'un para politikası, sınırsız kilitlenme büyümesini sonsuza kadar sübvanse etmemeli... Açıkçası mevcut durum eğrisine tercih edilebilir olduğunu düşünüyorum.” Pozisyonunu gerekçelendirmesi istendiğinde, “Belirli bir noktadan sonra ekstra kilitlenme, merkezileşme riskini artırırken çok az gerçek güvenlik katıyor” diyerek beş neden sıraladı.
Forumda Mister Plum adını kullanan bir kullanıcı, harekete geçilmesini desteklerken önündeki mücadeleyi de kabul etti. “Tıpkı geleneksel işletmelerin vergiler ve düzenlemeler konusunda mevcut durumu korumak için lobi yapması gibi, arz eğrisiyle ilgili herhangi bir teklife karşı güçlü ve gürültülü bir geri bildirim beklemeliyiz. Çünkü bu doğrudan Lido, Rocketpool, Aave, ETF'ler vb. kuruluşları zarara uğratıyor.”
En az bir eleştirmen fikrini değiştirdi. Başlangıçta daha düşük APR'nin doğrulayıcı seti kompozisyonunu iyileştirdiği iddiasını hangi kanıtın desteklediğini soran uzun süreli bir kilitleyici olan Goodroot, de Tychey'in yanıtının ardından görüşünün “köprü nerede” noktasından “makul bir teorik köprü var ancak doğrulayıcı kompozisyonuna etkisi belirsiz” noktasına geldiğini yazdı ve yazarlardan bağımsız doğrulayıcı korumasını beklenen bir sonuç olarak çerçevelemeyi bırakmalarını istedi. “Bu teklife dayanarak kilitlemeyi bırakmayacağım.”
Vitalik Buterin 29 Temmuz'dan beri X'te paylaşım yapmadı ve teklifle ilgili yorumda bulunmadı. Altıncı yazar olan Justin Drake ise Haziran ayından beri paylaşım yapmadı.
Kimse Dolandırılmıyor
Altı yazardan biri olan ve kamuoyunda en aktif savunucu olan Jérôme de Tychey, başlıktaki yanıtların çoğunu kendisi cevapladı. Altı yazardan ikisinin Ethereum Vakfı'ndan (EF) olduğunu ve EF'nin planları hakkında konuşamayacağını forumda yazdı.
“Kimsenin bu EIP konusunda bağımsız doğrulayıcıları korumasına gerek yok” diye paylaştı. “Mevcut eğriden korunmaya ihtiyaçları var: sürekli artan seyreltme, nominal getiri üzerinden vergi ve getirileri zaten aşağı çeken bir kapatma düğmesinin olmayışı.”
