Uzay & Havacılık

ABD ordusu uzayda ilk 'canlı uçuş' tatbikatıyla yörünge it dalaşı pratiği yaptı

ABD ordusu uzayda ilk 'canlı uçuş' tatbikatıyla yörünge it dalaşı pratiği yaptı
Malta'da Hem Öğren Hem Çalış

ABD Uzay Komutanlığı ilk kez "Apollo Maneuvers" tatbikatını gerçekleştirdi; tatbikatta uzay araçları simüle edilmiş çatışmalı ortamlarda manevra yaptı.

ABD Uzay Komutanlığı, Amerikan askeri gücünü yörüngeye ve yörüngeden yansıtmak için ABD'nin her bir askeri kolunun varlıklarını ve personelini, ABD Uzay Kuvvetleri dahil, bir araya getiriyor. Uzay Komutanlığı'nın yakın tarihli Apollo Maneuvers 2026 tatbikatına hangi ya da kaç uydu ve uzay aracının katıldığı net değil; ancak komutanlığın açıklamasına göre tatbikatta uluslararası ortaklar yer aldı. Bilinen şey, tatbikatın "dinamik yörünge içi operasyonları göstermeyi, çatışmalı lojistiği doğrulamayı ve ortak uzay manevra doktrinini geliştirmeyi" amaçlaması.

Sade anlatımla, Uzay Komutanlığı simüle edilmiş bir çatışma ortamında uydu ve diğer uzay araçlarını birbirine yakın mesafede manevra ettirerek, ABD ordusunun birkaç yıldır işaret ettiği "yörünge it dalaşı"nı geliştirmeye devam etti.

Askeri terimle dogfighting, savaş uçaklarının birbirine karşı uçuş becerisi ve ateş gücünü sınadığı yakın hava muharebesi demek.

Uzayda bu durum, Uzay Kuvvetleri Uzay Operasyonları Başkan Yardımcısı Orgeneral Michael A. Guetlein'in ifadesiyle, "uzaydaki nesnelerin senkronize ve kontrol altında birbirinin içinde, dışında ve çevresinde manevra yapması" anlamına geliyor.

Guetlein, 2025'te bir konferansta katılımcılara, 2024'te gözlemlenen Çin uydu faaliyetlerinden söz ederken Air & Space Forces'a göre "İşte buna uzayda it dalaşı diyoruz" dedi.

ABD Uzay Komutanlığı liderliğinin yakın tatbikatla ilgili yaptığı açıklamalardan anlaşıldığı kadarıyla Apollo Maneuvers tam olarak bunu, uzayda uygulamış gibi görünüyor.

Uzay Kuvvetleri Generali ve ABD Uzay Komutanlığı Komutanı Stephen N. Whiting, Air & Space Forces'a göre Alabama'daki Redstone Arsenal'de geçen ay gazetecilere verdiği brifingde "Mevcut bazı uydularımızı alacağız ve ortaklarla birlikte çalışarak, yörünge pozisyonunuzu değiştirmek zorunda olduğunuzda değil, avantaj sağlamak için manevra yapabilmek için hangi gereksinim ve yeteneklere ihtiyaç olduğunu göstereceğiz" dedi.

"Sürekli ve ölçekli manevra yapabilen taraf, yörüngede operasyonel ritmi belirleyecek."

UacLxFJJjQSMDGsDoemC5T.jpg

Uzay ve Dünya yörüngesine uzanacağı görünen bir çatışma söz konusu olduğunda, bunun nasıl görüneceği hâlâ net değil. Ancak birden fazla ülke, uyduları devre dışı bırakmak ya da yok etmek, iletişimlerini veya istihbarat toplama yeteneklerini engellemek ya da zayıflatmak amacıyla uyduları birbirine yakın mesafede manevra ettirme kabiliyetleri ve konseptleri geliştiriyor.

Özellikle ABD Uzay Kuvvetleri, uzayda savaş yürütmeye yönelik bir operasyon çerçevesi geliştiriyor ve "yörünge savaşı" pratiği yapmak üzere birden fazla eğitim tatbikatı düzenledi.

Ancak Uzay Kuvvetleri ve ABD Uzay Komutanlığı'nın böyle bir savaş yürütmek için gerekli gördükleri teknolojilerin birçoğundan hâlâ yoksun olduğu görülüyor. 2025'te Space Foundation'ın Uzay Sempozyumu'nda konuşan Whiting, ABD'nin uzayda savaşabilmek için "yörünge önleyicilerine" ihtiyaç duyduğunu belirtti.

"Bunlara ne diyoruz?" diye sordu Whiting katılımcılara retorik bir soruyla. "Bunlara silah diyoruz ve bir uzay çatışmasını caydırmak ve böyle bir savaşa girersek başarılı olabilmek için bunlara ihtiyacımız var."

Buna karşın ABD Uzay Kuvvetleri, Whiting'in tarif ettiği doğrultuda kabiliyet ve teknolojileri gösteren yakın dönem görevler sipariş etti ve icra etti.

Örneğin Haziran 2026'da Rocket Lab Electron roketi şirketin Puma uydularından birini yörüngeye gönderdi; uydu bir ay önce fırlatılmış olan True Anomaly Jackal uzay aracıyla buluştu. Her iki uzay aracı yörüngede yakın mesafeye manevra yaparak "dinamik angajmanları" simüle etti.

Görev, Uzay Kuvvetleri açıklamasına göre, "düşman avantajını nerede denemeye çalışırsa çalışsın reddetmek, bozmak ve karşı koymak için ticari ortaklarımıza güvenmeye hazır olduğumuzu" gösterdi.

Malta'da Eğlen, İngilizce Öğren

Kaynak: Space.com