Geçen hafta sonlarına doğru, Ulusal Sağlık Enstitüleri'nin (NIH) Savunma Bakanlığı ile bir anlaşmaya vardığına dair kulisler hareketlendi. Anlaşmaya göre, NIH bütçesinin bir kısmı Savunma Bakanlığı'ndaki araştırmaları finanse etmek için kullanılacak. ABD'deki tatil hafta sonundan hemen önceki cuma günü, Savunma Bakanlığı anlaşmanın bir kopyasını kamuoyuyla paylaştı ve belgenin yaklaşık bir ay önce imzalandığını resmen doğruladı. Bu hamle birçok açıdan dikkat çekici. Zira ortada iki kurum arasındaki devasa bütçe uçurumları var. Üstelik aktarılacak para, mevcut NIH yönetiminin daha önce açıkça reddettiği projelerde kullanılacak.
Anlaşma, NIH'nin Savunma Bakanlığı'na personel ve proje fonu aktarmasını öngören bir sistem kuruyor. Bu fonlar, "pandemi grip, kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer (CBRN) tehditlere ile yeni ortaya çıkan bulaşıcı hastalıklara karşı tıbbi önlemlerin ileri düzeyde geliştirilmesini destekleyecek." Kaynak ise NIH bünyesindeki Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü (NIAID) olacak. Kongre, NIAID için 2026 yılında 6,6 milyar dolarlık bütçe ayırdı. Bu anlaşma tam 10 yıl boyunca yürürlükte kalacak.
Ancak NIAID bütçesinin tam olarak ne kadarının Savunma Bakanlığı projelerine harcanacağı belirsizliğini koruyor. Nature dergisinin haberine göre, Savunma Bakanlığı bütçenin üçte birine kadarını talep etmişti, ancak kendisine yüzde 10 civarında bir payla yetinmesi söylendi. İki kurumun bütçeleri arasında devasa bir uçurum olduğu aşikar. Zira 2026 yılı Savunma Bakanlığı bütçesi yaklaşık 1 trilyon dolar seviyesinde. Üstelik İran ile devam eden ve sonu belirsiz çatışma nedeniyle bu bütçe ciddi bir baskı altında. Bu anlaşmanın duyurulması da ayrı bir tezat oluşturuyor. Zira NIH, Kongre'nin kendisine tahsis ettiği fonları kullanabilmek için yeterli sayıda hibe vermekte zorlanıyordu.
