Bu yaz yaşanan kavurucu sıcaklar ve elektrik şebekelerinin ne denli kırılgan olduğunun giderek daha net ortaya çıkmasıyla birlikte, akıllı evlerin bir tür enerji yönetim bileşenine sahip olması gerektiği artık tartışılmaz bir gerçek hâline geldi. Bugün bu, bir enerji şirketinin talep yönetimi programına bağlı akıllı bir termostat anlamına gelebilir.
Önümüzdeki on yılda ise tablonun çok daha kapsamlı bir hâl alması bekleniyor: akıllı sigorta kutuları, akıllı elektrikli araç şarj cihazları, güneş panelleri ve belki de bir enerji depolama sistemi. Tüm bu sistemi yönetecek yazılım, evdeki cihazlarla ve enerji şirketiyle sürekli iletişim hâlinde olacak; talebe bağlı olarak kısıtlı kalan gücün doğru cihazlara iletilmesini sağlayacak.
Böyle bir sistemi kurmak göz korkutucu görünebilir. Ancak Schneider Electric, Eaton, Leviton, Savant ve Span gibi firmaların yeni ürünleri sayesinde akıllı ev enerji yönetim sisteminin şekli yavaş yavaş netleşiyor. Üstelik Biden döneminde çıkarılan mevzuat, evlerindeki eski elektrik altyapısını akıllı çözümlerle değiştirmek isteyenlere çeşitli teşvikler sunuyor.
Ne var ki sıradan bir tüketici için elektrik sistemini yenilemek, termostadı değiştirmekten çok daha büyük bir adım. Peki bu süreçte nereden başlanmalı?
Bugün atabileceğiniz ilk adım şu: Sigorta kutunuzu denetleyin. Bir arkadaşınızı ya da aile bireyinizi alın; ikiniz de telefondayken birini sigorta kutusunun başına geçirin. Görev basit: o sigortaları tek tek indirip kaldıracak, siz de evin içinde dolaşarak hangi priz ve cihazların hangi devrede kapandığını not edeceksiniz. Her devre için hangi prizlerin ve cihazların o hatta bağlı olduğunu bir listeye dökün.
Bu listeyi sigorta kutusunun yanında saklayın; boş devreleri ve ne kadar ek kapasite olduğunu da işaretleyin. Elektrikli araç şarj cihazı, ısı pompası ya da endüksiyon ocağı kurmayı düşünüyorsanız — ki bunlar son dönemin en popüler elektrifikasyon projeleri arasında — bu boş devreler işinize yarayacak. Eski bir evde yaşıyor ve yeterli kapasiteniz yoksa büyük olasılıkla ana hattınızı ve sigorta kutunuzu daha yüksek amperli bir sisteme yükseltmeniz gerekecek.
Bu işlem masraflı olabilir. Tutumlu davranmak istiyorsanız eski kutuyu, yükü daha akıllı biçimde dağıtan akıllı bir sigorta kutusuyla değiştirme seçeneğini değerlendirebilirsiniz. Böylece elektrikli araç şarjınızı yalnızca gece, diğer cihazlar kullanılmadığında çalışacak şekilde ayarlayabilirsiniz. Elbette bu yaklaşımın da bir sınırı var.
Akıllı sigorta kutusu arayanlara birkaç farklı seçenek sunuluyor. Sense ve Emporia gibi cihazlar kutunun içine takılıyor; enerji tüketiminize ilişkin veriler sunuyor ama herhangi bir işlem yapmanıza olanak tanımıyor. Ben bu ürünleri kurdum ve açıkçası oldukça hayal kırıklığı yaşadım. Buzdolabınızın günde 500 watt tükettiğini bilmek güzel, ama onu kapatmak gibi bir seçeneğiniz yok ki.
Öte yandan, devreleri uzaktan kapatıp açabilen akıllı sigortalar da mevcut; bu sayede ev sahibi yük yönetimini tam anlamıyla elinde tutuyor. Tamamen akıllı bir sigorta kutusu satın alabileceğiniz gibi, yalnızca birkaç devreyi akıllandırma seçeneğiniz de var. Ancak bu ürünlerin büyük çoğunluğu, yük yönetimi için kendi tescilli yazılımını kullanıyor. Aşırı kendin-yap tutkunları için bazı açık kaynaklı çözümler de mevcut.
Geleceğin akıllı ev enerji yönetiminin nasıl bir şey olacağını şimdiden hissetmek istiyorsanız SmartThings Energy ile başlayabilirsiniz. Bu uygulama, akıllı sayacınızın verilerini ve elektrik tarifenizi kullanarak desteklenen cihazlarınızın ne kadar güç tükettiğini gösteriyor. Samsung cihazlarınız varsa uygulama üzerinden Güç Tasarrufu modunu etkinleştirerek enerji maliyetinizi biraz düşürebilirsiniz.
Sistemin hâlâ eksikleri var; farklı cihazların enerji kullanımını sigorta kutusu yazılımıyla nasıl paylaşacağına dair net standartlar henüz oluşmadı. Ama bu yolculuk yavaş yavaş ilerliyor. Bu süreçte sizin yapabileceğiniz en iyi şey, evinizdeki enerji denetimini yapmak ve tamamen elektrikli, enerji konusunda biraz daha zeki olacak yeni cihazları önceden planlamak.