Endonezya'nın Java ve Sumatra adaları arasında yer alan Anak Krakatau Yanardağı'nda patlamalar alışıldık bir durum. Yanardağın faaliyetlerinin büyük kısmı nispeten hafif geçse de, zaman zaman çok daha etkileyici ve tehlikeli patlamalar da yaşanabiliyor. Eylül 2026'nın başlarında 24 saatten fazla süren şiddetli bir patlama, atmosfere yüksek miktarda gaz ve kül püskürttü. Bu durum, başkent Jakarta da dahil olmak üzere ülkenin çeşitli bölgelerinde hava kalitesini düşürürken, binlerce uçuşun da iptal edilmesine veya aksamasına neden oldu.
5 Eylül'deki patlama sırasında bölgenin üzerinden geçen uydular, bu patlayıcı faaliyetin görüntülerini kaydetti. NASA ve ABD Jeoloji Kurumu (USGS) ortaklığındaki Landsat 8 uydusunda bulunan OLI (Operational Land Imager) ile çekilen yukarıdaki görüntüde, yanardağ gazından oluşan beyaz bir bulutun kahverengi bir kül bulutunun üzerine yükseldiği görülüyor. Suomi NPP uydusundaki VIIRS (Visible Infrared Imaging Radiometer Suite) cihazıyla çekilen daha geniş açılı bir başka görüntü ise volkanik malzemenin çok daha geniş bir alana yayıldığını gözler önüne seriyor.
Endonezya Meteoroloji Kurumu, 6 Eylül itibarıyla kül bulutlarının yanardağın doğusunda 6.000 metre (20.000 fit), batısında ise 15.000 metre (50.000 fit) yüksekliğe ulaştığını açıkladı. Atmosferdeki yoğun kül nedeniyle Java ve Sumatra adalarındaki sekiz havalimanı geçici olarak kapatıldı. Haberlere göre bu kapatma, bölgeye giriş ve çıkışlarda yaklaşık 3.000 uçuşun aksamasına yol açtı.
Endonezya İnsani Yardım Koordinasyon Platformu (IHCP), kül yağışının özellikle Anak Krakatau'nun doğusunda yer alan Jakarta ve Batı Java'nın diğer bölgeleri gibi nüfuslu alanları etkilediğini bildirdi. Volkanik kül, insan sağlığı için risk oluşturuyor ve solunum yolları, gözler ile ciltte tahrişe neden olabiliyor. Ancak IHCP, bu hava kalitesi tehlikesinin, ülkedeki turbalık yangınlarından çıkan dumandan; parçacık özellikleri, yayılma modelleri ve korunma önlemleri açısından farklılık gösterdiğine dikkat çekti.
6 Eylül'de Anak Krakatau'daki sürekli patlayıcı faaliyet yavaşlasa da yanardağ gümbürdemeye devam etti. Yanardağ, zaman zaman kül ve volkanik malzeme fışkırmalarıyla karakterize edilen daha tipik bir Stromboli tipi patlama modeline geri döndü. Havalimanları 8 Eylül itibarıyla yeniden faaliyete geçerken, yanardağın ülkenin volkanik uyarı sistemindeki en yüksek ikinci alarm seviyesinde kalmaya devam ettiği belirtildi. Yanardağ bu alarm seviyesinde Temmuz ayı başından beri bulunuyor.
NASA Earth Observatory görüntüleri, ABD Jeoloji Kurumu'ndan alınan Landsat verileri ile NASA EOSDIS LANCE, GIBS/Worldview ve Suomi National Polar-orbiting Partnership'ten elde edilen VIIRS verilerini kullanan Michala Garrison tarafından hazırlanmıştır. Haber metni Lindsey Doermann'a aittir.
