Arianespace ve Fransız yörünge içi hizmet şirketi Infinite Orbits, 7 Temmuz'da yaptıkları açıklamayla gelecekte doğrudan jeostasyoner yörüngeye (GEO) yönelik ortak fırlatma hizmetlerinde iş birliği yapmak için bir Mutabakat Zaptı (MoU) imzaladı.
Arianespace, jeostasyoner yörüngeye ortak fırlatma olasılığından ilk kez 2019'da bahsetmişti. Ancak Avrupalı fırlatma sağlayıcısı, 2028 sonrası ortak fırlatma pazarında oluşabilecek darboğazlarla ilgili artan endişeler nedeniyle bu fikri ticari müşteriler için daha somut adımlarla yeniden değerlendiriyor.
Avrupa'nın fırlatma devi Arianespace, 2029'dan itibaren doğrudan jeostasyoner yörüngeye (GEO) yönelik ortak fırlatma (rideshare) hizmetleri sunmaya hazırlanıyor.
Ariane 6 ve Vega C daha önce ortak yük taşıma görevleri üstlenmiş olsa da, Avrupa şu anda doğrudan Alçak Dünya Yörüngesi'ne (LEO) veya jeostasyoner yörüngeye yönelik köklü bir ortak fırlatma hizmeti sunmuyor. Bu ihtiyaç, SpaceX'in ortak fırlatma programlarını azaltması, askıya alması ya da sonlandırması durumunda daha da kritik hale gelecek.
Infinite Orbits CEO'su Adel Haddoud yaptığı açıklamada, "Uzay sektörünün ve özellikle jeostasyoner yörüngenin karşı karşıya olduğu zorluklar, stratejik önemlerine uygun yanıtlar gerektiriyor" dedi. Haddoud, "Güvenilir ve hızlı tepki verebilen fırlatma kapasitesi olmadan, Fransız ve Avrupa uzay egemenliği sadece kağıt üzerinde bir heves olarak kalacaktır" diye ekledi.
Arianespace CEO'su David Cavaillolès ise "Infinite Orbits ile bu ortaklık, Avrupa'nın en yenilikçi oyuncularını destekleme ve fırlatma hizmetlerinin geleceğini hazırlama taahhüdümüzü yansıtıyor" ifadelerini kullandı.
Arianespace'in strateji, pazarlama ve ileri araştırmalardan sorumlu Başkan Yardımcısı David Iranzo Greus, talebe bağlı olarak bu fırsatların tam bir Ariane 64 ortak fırlatma görevi veya daha büyük uydular etrafında "otostopçu" (piggyback) fırsatları şeklinde gerçekleşebileceğini belirtti.
Şimdilik teklif, jeostasyoner transfer yörüngesi ve doğrudan GEO ortak fırlatmalara odaklanmış durumda. Arianespace, LEO'ya yönelik olası ortak fırlatma talepleri de aldığını doğruladı. Bir Arianespace sözcüsü SpaceNews'e yaptığı açıklamada, "Bu görüşmeler ilerlerse ve güçlü bir talep oluşursa, gelecekte LEO fırsatları da somutlaşabilir" dedi.
Daha Güçlü Bir Talep Sinyali
Küçük uydular için özel bir Avrupa ortak fırlatma programı oluşturma çabası, kıtanın uzay endüstrisinde giderek ivme kazanıyor.
Alman fırlatma hizmetleri sağlayıcısı Exolaunch'ın CEO'su Robert Sproles, "Avrupa'nın, güneş eşzamanlı yörüngeye en az yıllık ağır yük taşıma kapasitesine sahip ve daha spesifik yörünge konumları için küçük fırlatma araçlarının kullanıldığı bir Avrupa ortak fırlatma programına ihtiyacı var" dedi.
Fransız fırlatma entegratörü RIDE! Space'in CEO'su Valentin Benoit ise şunları söyledi: "Kontrol edebileceğimiz gerçek bir Avrupa ortak fırlatma programına sahip olmak mantıklı. Avrupalı küçük uydulara sürekli uzay erişimi sunmak istiyoruz ki ABD'ye ve SpaceX'in kararlarına bağımlı olmayalım."
Amerikalı küçük uydu geliştiricileri gibi Avrupalı şirketler de büyük ölçüde SpaceX'in Falcon 9 Transporter ve Bandwagon uçuşlarına güveniyor. RIDE! Kamu İlişkileri ve Fırlatma Stratejisi Lideri Sophie Pâques'e göre, özel ortak fırlatma görevleri şu anda dünya çapındaki küçük uyduların yaklaşık %80'ini ve Avrupalı yüklerin yaklaşık %25'ini yörüngeye gönderiyor.
Mayıs ayında düzenlenen SmallSat Europe konferansında bazı konuşmacılar, Avrupa hükümet kurumlarını Ariane 6, Vega C veya geliştirilmekte olan küçük Avrupa fırlatma araçlarındaki özel ortak fırlatmaları sübvanse etmeye çağırdı.
Slingshot Aerospace Uluslararası İş Birimi Genel Müdür Yardımcısı ve Genel Müdürü Nik Smith, "Fırlatma hizmetleri de tıpkı havalimanları veya demiryolu sistemleri gibi stratejik bir altyapı unsurudur ve aynı şekilde desteklenmesi gerekir. Ticari pazarın bunu tek başına sürdüreceğini beklemeyin, çünkü sürdürmeyecektir" dedi.
Exolaunch Baş Yatırım İlişkileri Sorumlusu Jeanne Allarie, hükümet kurumlarının uçuşları sübvanse etmesi ve Avrupalı uydu operatörlerinin "Avrupa aracında uçmak için biraz daha fazla ödemeye" istekli olması durumunda bunun işe yarayacağını söyledi.
PLD Space Satış Mühendisi Oier Rodriguez ise bir yarışma önerdi. Rodriguez, "Sübvansiyonlardan pek yana değiliz, ancak bu sözleşmeler için rekabet edebilmeyi memnuniyetle karşılarız" diye konuştu.
Bu yazı ilk olarak SpaceNews Magazine'in Temmuz 2026 sayısında yayımlanmıştır.
