Araştırmacılar, Bitcoin’in ağ kurallarını değiştirmeden ödeme tutarlarını, gönderenleri ve alıcıları gizleyebilecek Zcash’ten modellenen bir sistem olan Shielded Bitcoin’i önerdi.
Öneri, şifrelenmiş transferleri Bitcoin üzerinde saklayacak ancak bunların doğrulanmasını ayrı bir yazılıma bırakacak; bu da özel ödemenin kendi kontrollerinden geçememesi halinde bile bir Bitcoin işleminin onaylanabileceği anlamına geliyor.
Araştırma ön aşamada; başlatma tarihi ya da bitcoin yatırma ve çekme mekanizması yokken eleştirmenler görünür ücretleri, daha yüksek işlem maliyetlerini ve güvenilir bir kriptografik kurulum gereksinimini de dile getiriyor.
Araştırmacı bir grup, gizlilik odaklı kripto paraların Zcash öncülüğünde yeniden yatırımcı ilgisi çektiği bir dönemde, ağ kurallarını değiştirmeden bitcoin ödemelerini daha özel hale getirmenin yolunu gündeme getirdi.
Shielded Bitcoin başlıklı makale, perşembe günü kriptografi firması [alloc] init’ten Clara Shikhelman, Mikhail Komarov ve Aleksei Moskvin tarafından yayımlandı ve Zcash’in kullandığı şifrelenmiş ödeme tasarımından esinlendi.
Önerilen sistemde bitcoin cinsinden değer, not adı verilen şifrelenmiş kayıtlarda tutulacak. Bir not harcandığında kullanıldığı gösteren bir işaret yayınlanacak; bununla birlikte gönderenin fonların sahibi olduğu ve yeni para yaratmadığı yönünde matematiksel bir kanıt da sunulacak. Tutar, gönderen ve alıcı gizli kalacak.
Bitcoin’in mevcut sisteminde her düğüm her işlemi tek bir ortak kural kitabına göre denetler. Kuralları bozan bir ödeme bloğa hiç giremez; bu yüzden bir onay, ağın paranın gerçek olduğunu ve gönderenin sahibi olduğunu kabul ettiğinin kanıtıdır.
Zcash özel ödeme kurallarını kendi zinciri içinde uygular; dolayısıyla onaylanmış bir Zcash işlemi bu kurallardan zaten geçmiş olur. Shielded Bitcoin transfer verisini Bitcoin üzerinde yayımlayacak ve denetimi herkesin çalıştırabileceği ayrı bir yazılıma bırakacak. Böylece özel ödeme Shielded Bitcoin kontrollerinden geçemese bile Bitcoin işlemi onaylanabilir.
Makale, geliştiricilerin kripto paraları maaş ödemeleri, ticari ödemeler ve günlük harcamalar için kullanışlı hale getirmeye çalışırken gizliliğin son aylarda pratik bir endişe haline geldiği bir dönemde geldi.
Olağan bitcoin işlemleri tutarları ve adresleri kalıcı olarak açığa çıkarır; bir adres bir şirket ya da kişiye bağlandığında onunla ilişkili diğer ödemeleri takip etmek kolaylaşır.
Shielded Bitcoin, şifrelenmiş transfer verisini Bitcoin üzerinde tutacak; böylece kullanıcılar cüzdan anahtarlarıyla kamuya açık kayıttan kabul edilen ödemeleri yeniden oluşturabilecek. Ayrı görüntüleme anahtarları, kullanıcıların işlemleri muhasebeci ya da denetçiye açıklamalarını, fonları harcama yetkisini vermeden mümkün kılacak.
Zcash nasıl çalışır
Zcash, kripto paraların yeniden canlanan gizlilik hamlesinin bayraktarı oldu. Kullanıcılar şeffaf ödemeler ile adres ve tutarların herkese açık olduğu; şifreli ödemelerle bu detayların gizlendiği seçenekler arasında tercih yapabiliyor.
CoinDesk’in ZecStats verilerini kullanarak yaptığı hesaplamalara göre cuma günü şifreli havuzlarında yaklaşık 4,9 milyon ZEC bulunuyordu; bu miktar 30 Temmuz’a kıyasla yüzde 14 artışa işaret ediyor. Bu, tedavüldeki paraların yaklaşık yüzde 29’una denk geliyor ve rallinin ardından değeri yaklaşık 7,8 milyar dolar.
Zcash geçen hafta yaklaşık 63 bin şifreli işlem kaydetti; bu, 2022’den bu yana özel transferlerde görülen en yoğun hafta ve tarihteki dördüncü en yüksek seviye. Ağ genelinde bildirilen transfer hacmi 23 milyar doları aştı; bu, 2021’den bu yana en büyük haftalık toplam ve tarihteki ikinci en yüksek seviye.
Bu metriklerin ardından Zcash hem yatırımcı parası hem de ilgi çekti. Eylül başı itibarıyla ZEC bir önceki yıla göre yüzde 2.300’den fazla değer kazanmış ve 1.000 doları aşmıştı. Ralli çarşamba günü 1.600 doların üzerine çıktı.
Bitcoin ile Zcash arasındaki bağ perşembe günkü makaleden daha eskiye gidiyor. Zcash’in kökleri 2013’te Bitcoin için gizlilik eklentisi olarak önerilen deneysel ‘Zerocoin’ fikrine dayanıyor. Sonraki Zerocash araştırmaları bu projeyi 2016’da ayrı bir kripto para olarak piyasaya sürülen Zcash’e dönüştürdü.
Yanıtlanmamış sorular
56 sayfalık teknik şartname, olağan BTC’nin sisteme nasıl gireceğini ya da biri çekmek istediğinde nasıl serbest bırakılacağını açıklamıyor. Yazarlar bu mekanizmaları, bir Bitcoin imzalama anahtarını belirtilen koşullar yerine gelene kadar kilitlemeye yarayan PIPEs tekniğini kullanan ayrı bir makaleye saklıyor. Kullanıcıların fon kontrolünü elinde tuttuğu iddiası sistem içindeki transferleri kapsıyor ve yatırma-çekme işlemlerini açıkça dışlıyor.
Bu eksiklikler geliştiricilerden ve Zcash destekçilerinden eleştiri çekti.
Solana geliştiricilerine altyapı sağlayan Helius’un kurucu ortağı ve Zcash destekçisi Mert Mumtaz, öneriyi X’te “önemli ödünleşimler içeren sentetik bir defter” olarak tanımladı.
“Güvenilir kurulum” ve “ücret gizleme yok” sorunlarına işaret etti; yani özel bir transferi yayımlamak için ödeme yapan Bitcoin cüzdanı hâlâ görünür olabiliyor. Yatırma ve çekme mekanizmasının bulunmamasını da eleştirdi ve “gerçek BTC’yi içeri alıp dışarı çıkaran protokole dâhil bir mekanizma yok (bu da sentetik tuttuğunuz anlamına geliyor)” diye yazdı.
“İnsanların bunun üzerinde çalıştığını ve sonunda zcash’ten not aldığını saygıyla karşılıyorum” diye yazdı ve önerinin yıllarca ek araştırma ve geliştirmeye ihtiyaç duyacağını ekledi.
Zcash tutan ve madencilik yapan Cypherpunk şirketi araştırmayı memnuniyetle karşıladı ancak bunu mevcut ağ için bir rekabet olarak görmedi. Şirket yazdı: “Gizlilik en iyi şekilde taban katmana gömüldüğünde işler. Bitcoin’i değiştirmeyi gerektirmemesi bu tasarımın en büyük satış noktası ve aynı zamanda en büyük dezavantajı.”
“Bitcoin’de daha fazla gizlilik herkes için iyi,” firma ekledi.
Bu arada [alloc] init bu sınırlardan birkaçını kabul ediyor. Makalede kullanılan referans tasarımı, güvenliği en az bir katılımcının dürüst davranmasına bağlı olan kriptografik bir kurulum gerektiriyor. Transfer zamanlaması ve ücret ödemeleri görünür kalırken, hafif cüzdanların yeniden oluşturulan ödeme geçmişini doğrulaması için verimli bir yol gelecek iş olarak listeleniyor.
Komarov, özel bir transferi yaklaşık 700 sanal bayt olarak tahmin etti; olağan bir bitcoin işlemi 100 ila 200 bayt arasında. Bu, eşdeğer ücret oranında madenci ücretlerini yaklaşık dört katına çıkarıyor.
Cuma itibarıyla sistem için bir başlatma tarihi yok.
