Biyoloji alanındaki yapay zeka çalışmalarının büyük bir kısmı protein tasarlamaya odaklanmış durumda. Bunun nedeni, proteinlerin yaşamın büyük bölümünü yönetmesi, ilginç kimyasal reaksiyonları katalize etmesi ve hücreleri yapılandırması. Dolayısıyla yeni bir proteinin nasıl yapılacağını bulmak, doğrudan biyokimya ile oynayarak yeni ve potansiyel olarak faydalı işlevler sağlamak anlamına geliyor.
Genetik kod, DNA ile proteinler arasında bir soyutlama katmanı sağladığı için, DNA üzerinde eğitilmiş bir modelin neler yapabileceği başta net değildi. Ancak araştırmacılar yine de büyük bir genom modeli geliştirdi ve bu modelin, bakterilerde işlevsel proteinleri kodlayabilen ve karmaşık hücrelerde bulunan gen yapılarını taklit edebilen DNA dizileri üretebildiği ortaya çıktı. Şimdi ise aynı modeller, bakterileri enfekte eden virüslerin genomlarını oluşturmak için kullanıldı.
Bu bir bilim kurgu değil; modelin oluşturduğu tüm virüsler, mevcut bir virüsle yakından ilişkili. Ancak bu virüsler, evrimleşmesi zor olacak bazı belirgin özelliklere sahip. Stanford Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, birisinin omurgalıları hedef alan bir virüs tasarlayabilecek ilgili bir yapay zeka geliştirme potansiyeline karşı şimdiden hazırlık yapmayı düşünmemiz gerektiğini belirtiyor.
Büyük Genom Modelleri
Büyük dil modelleri, temel olarak, geliştiricilerinin ulaşabildiği en geniş insan yapımı metin derlemesindeki bir sonraki kelimeyi tahmin etme yetenekleri üzerine eğitilir. Büyük genom modelleri de aynı yaklaşımı kullanır, ancak DNA'ya uygulanır. Bu, bir açıdan işleri basitleştirir çünkü DNA yalnızca dört harf kullanır: A, T, C ve G. Ancak işler, genomlarda genellikle bir sonraki harfin büyük önem taşıdığı bölgeler ile bir sonraki bazın herhangi bir şey olabileceği ve bunun bir fark yaratmayacağı dizilerin iç içe geçmesiyle daha karmaşık hale gelir.
Bu nedenle büyük genom modellerinin, biz insanların henüz çözemediği birçok durumda, ürettikleri dizinin biyolojik bağlamını tanıması gerekir. Ancak onlara yeterince genom dizisi beslersek, bunu başarabiliyor gibi görünüyorlar. İlgili işlevlere sahip bakteri genleri bir arada kümelenme eğilimindedir. Bir kümenin bir kısmının dizisiyle büyük bir genom modelini uyarın, o da ilgili işlevlere sahip proteinleri kodlayan DNA dizileri üretecektir. Bu, şimdiye kadar tanımladığımız hiçbir şeye benzemeyen, potansiyel olarak çalışan proteinleri de içerebilir.
