Saçma sapan şeyler ucuzdur ama gerçek pahalıdır. Yarım akıllı herkes, milyonlarca kişiye ulaşan çılgın yanlış bilgiler yayabilir. Bu da, başkalarını doğru bilgilendirme sorumluluğu hisseden yüksek eğitimli insanların zamanını ve uzmanlığını boşa harcar. Bugün size bu yüksek eğitimli insanlardan biriyle tanışma fırsatı sunuyorum: Dr. Zachary Rubin. Kendisi bilimsel ve tıbbi yanlış bilgilerle mücadelede ön saflarda yer alıyor.
Rubin, çocuk alerji ve immünoloji uzmanı ve 'All About Allergies' (Alerjiler Hakkında Her Şey) kitabının yazarı. Onunla muhtemelen TikTok akışımda karşılaştım çünkü yanlış bilgiyle mücadele içeriklerine bayılıyorum. Bu işi yapan en sevdiğim diğer kişi ise Rubin'in meslektaşı Dr. Idrees Mughal, namıdiğer Dr. Idz. O da sağlık alanındaki dolandırıcılara ve diğer serserilere karşı iyi bir mücadele veriyor. Rubin'i Instagram, TikTok ve YouTube'da bulabilirsiniz.
Rubin paylaşım yapmayı iyi biliyor; genellikle elinde küçük bir mikrofonla ve her zaman imza papyonuyla karşımıza çıkıyor. Konuşma tarzı otorite hissi veriyor ama asla küçümseyici değil. Bence bu onu harika bir bilim iletişimcisi yapıyor.
Rubin'in bir tıp pratiği var ama ben ona diğer işiyle ilgili beş soru sordum: Dünyayı sahte bilimden arındırmak ve hepimizi daha iyi bilgilendirmek.
Doktor olma yolculuğu uzun ve zorlu. Çevrimiçi çalışmalarına geçmeden önce, neden bu yola çıktığını anlatır mısın?
İnsan vücudunun nasıl çalıştığına her zaman hayran olmuşumdur. Tıp bana çekici geldi çünkü bilimi, problem çözmeyi ve insanların hayatlarının en savunmasız anlarında onlara yardım etme ayrıcalığını birleştiriyor. Bu anları hayatımın erken dönemlerinde görme şansım oldu çünkü babam bir çocuk doktoru. Alerji ve immünoloji özellikle ilgimi çekti çünkü bağışıklık sistemi sağlığın neredeyse her yönüne dokunuyor ve tedavi ettiğim birçok durum, hastalar nihayet doğru tanı ve tedaviyi aldığında önemli ölçüde iyileşebiliyor. Hekim olmak inanılmaz zorluydu ama aynı zamanda verdiğim en ödüllendirici kararlardan biri.
Bilim ve tıp konusunda harika bir iletişimcisin. (Bu arada imza papyonun da hoş bir dokunuş.) Videoların, dünyanın ihtiyaç duyduğu nadir bir yetenek kombinasyonunu sergiliyor, özellikle de bir yangın hortumu gibi üzerimize boşalan yanlış bilgilerle boğuşurken. Sadece muayenehanende hastalarınla sessiz kalabilirdin. Neden çevrimiçi ortamın bu çamuruna bulaşıyorsun?
Yanlış bilgilerin sadece internette kalmadığını fark ettim; her gün muayene odama giriyor. Hastalar, bir doktora görünmeleri gerekmeden önce anlaşılır, kanıta dayalı bilgiye erişmeyi hak ediyor. Sosyal medya, klinikte her gün yaptığım konuşmaların aynısını milyonlarca insana ulaştırmamı sağlıyor. Amacım insanlara ne düşüneceklerini söylemek değil. Sağlık iddiaları hakkında eleştirel düşünmelerine, kanıtların gerçekte ne gösterdiğini anlamalarına ve daha iyi sorular sorma konusunda kendilerini güçlenmiş hissetmelerine yardımcı olmak.
İnsanların bilim ve/veya tıp hakkında anlamasını istediğin en önemli şey nedir?
Belirsizliğin bir zayıflık olmadığı, bilimin en büyük güçlerinden biri olduğu. Bilim, değişmez gerçeklerin bir koleksiyonu değildir. Gerçeğe yaklaşmak için bir süreçtir. İyi bilim insanları, daha iyi kanıtlar ortaya çıktığında fikirlerini değiştirmeye isteklidir. Ne yazık ki bu, halka tutarsızlık gibi görünebilir, oysa aslında ilerleme böyle olur. Güven her zaman kanıtların kalitesiyle orantılı olmalıdır.
Çevrimiçi yanlış bilgilerle mücadele etmenin en sevdiğin yanı nedir ve en zorlayıcı yanı nedir?
En ödüllendirici kısım, birinden 'Fikrimi değiştirdim' duymak. Bu günlerde inanılmaz derecede nadir ve saygılı konuşmaların hâlâ bir fark yaratabileceğini hatırlatıyor bana. En zor kısım ise yanlış bilgilerin incelikten daha hızlı yayılması. Kendine güvenen ama yanlış bir ifade dakikalar içinde virale gidebilirken, kanıtları açıklamak çok daha uzun sürüyor. Buna öfkeyi ödüllendiren algoritmaları da ekleyince, bu bir dağa tırmanma savaşına dönüşüyor. Ama tam da bu yüzden daha fazla doktor ve bilim insanının bu konuşmanın bir parçası olması gerekiyor.
Amerika 250 yaşına giriyor. Bu ülke birçok harika bilim ve tıbba imza attı. Neyi yanlış yapıyoruz ve neyi daha iyi yapabiliriz?
Amerika Birleşik Devletleri olağanüstü bir bilimsel keşif geçmişine sahip çünkü araştırmaya yatırım yaptık, yeniliği teşvik ettik ve farklı fikirlere ve uzmanlığa sahip insanları ağırladık. Umarım bu güçlü yönlere değer vermeye devam ederiz. Geliştirebileceğimiz bir alan bilim okuryazarlığı. İnsanlara sadece neyi ezberleyeceklerini değil, kanıtları nasıl değerlendireceklerini öğretmek için daha fazla zaman harcamalıyız. Aynı zamanda bilim insanları ve doktorların daha iyi iletişimciler olması gerekiyor. Çalışmalarımızı açık ve şeffaf bir şekilde açıklamazsak, bu boşluğu bir başkası dolduracaktır. Güven, tüm cevaplara sahip olmakla değil, neyi bildiğimiz, neyi bilmediğimiz ve nasıl öğrenmeye çalıştığımız konusunda dürüst olmakla inşa edilir.
