Yirmi altı eski Meta çalışanı, şirketin işten çıkarmalarda önyargılı yapay zeka araçları kullandığı iddiasıyla dava açtı. Reuters'in bildirdiğine göre, bu araçların sağlık izni kullanan çalışanları 'orantısız şekilde' işten çıkarılacak adaylar arasına seçtiği öne sürülüyor. Davadaki tüm mağdurlar, Meta'nın yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarını dengelemek amacıyla mayıs ayında yaklaşık 8 bin kişiyi işten çıkardığı küçülme dalgasından etkilendi.
Davaya göre Meta, işten çıkarılacak çalışanları belirlemek için 'bir dizi yapay zeka sistemi' kullandı. Bunlar arasında 'Metamate' adlı dahili yapay zeka asistanı, çalışanlar tarafından eğitilen 'ikinci beyin' ajanları, yapay zeka token kullanım panoları ve 'tuş vuruşu ile etkinlik izleme verileri' yer alıyor. Amaç, çalışanları performans ve üretkenlik gibi faktörlerin yanı sıra 'yapay zekaya ne kadar yatkın oldukları' ve kullandıkları yapay zeka token sayısına göre sıralamaktı. Dava, Meta'nın sisteminin ailevi veya sağlık izninde olan ya da engeli nedeniyle üretkenliği etkilenebilecek çalışanları dikkate almadığını, oysa bu kişilerin daha fazla token kullanma veya yapay zeka araçlarıyla etkileşime geçme şansının bulunmadığını belirtiyor.
Engadget, Meta'dan konuyla ilgili yorum talebinde bulundu. Reuters'a yapılan açıklamada Meta, davanın dayanaksız olduğunu savunarak işten çıkarmaların her aşamasında insan müdahalesi olduğunu belirtti. Meta: 'İş gücü yönetimi ve organizasyonel kararlar o zaman da şimdi de yapay zeka tarafından değil, insanlar tarafından alınıyor.' dedi.
Davanın temel dayanağı, davacıların her birinin işten çıkarılmadan önceki 24 ay içinde 'yasal olarak korunan izin kullandığı, kullanmaya çalıştığı ya da kullanmak için başvurduğu; korunan izin talebinde bulunup engellemeyle karşılaştığı; veya engeli nedeniyle makul bir düzenleme talep ettiği ya da aldığı' gerçeğine dayanıyor. Aile ve Sağlık İzni Yasası gibi yasalar, şirketlerin korunan izin kullanan çalışanları iş kararlarında dikkate almasını açıkça yasaklıyor. Eyalet düzeyinde Kaliforniya Aile Hakları Yasası da bunu yasaklarken, Kaliforniya Adil İstihdam ve Konut Yasası, 'engellilik veya cinsiyet (hamilelik dahil) temelinde farklı etki yaratan bir otomatik karar sisteminin kullanılmasını' yasaklıyor.
Eski çalışanlar, mahkemeden Meta'nın işten çıkarmaları tamamlamasını 'algoritma destekli seçim sürecinin bağımsız bir denetimi yapılana kadar' durdurmasını talep ediyor. Meta ile yapılan iş sözleşmesi koşulları nedeniyle davacılar, iddialarını tahkim yoluyla sürdürmeyi de planlıyor.
Reuters, Nisan 2026'da Meta'nın çalışanlarının tuş vuruşlarını, fare hareketlerini ve tıklamalarını yapay zeka eğitimi için kaydettiğini bildirmişti. Gizlilik ihlali olarak nitelendirilen bu program, Avrupa Birliği'nin veri koruma kurallarını ihlal etmişti. Özel sohbetlerin ve transkriptlerin tüm şirket tarafından erişilebilir hale gelmesiyle Meta programı durdurmuştu. Şirketin başlangıçtaki bu planının yarattığı rahatsızlık göz önüne alındığında, benzer gözetim verilerinin işten çıkarmalarda kullanılmış olabileceği ihtimali pek de şaşırtıcı değil.
