Ağın en büyük iki kurumsal ETH yatırımcısının desteğiyle kurulan Ethlabs, bu hafta hayata geçti. Kendisini Ethereum Vakfı'nı tamamlayacak bir yapı olarak tanımlayan lab için finansörler bile rekabetin kaçınılmaz olduğunu kabul ediyor: Ethlabs "kazanmak için oynuyor."
Sharplink'in CEO'su ve eski BlackRock yöneticisi Joseph Chalom, bu hafta The Defiant'ın düzenlediği canlı yayında Ethlabs ile Vakıf arasındaki ilişkiyi "tamamlayıcı" olarak tanımladı; ardından iki yapının "zamanla" "bir anlamda örtüşeceğini" ve "en yoğun yeteneğin" Ethlabs'ta birikeceğini ekledi.
Görev Tanımları Nerede Buluşuyor?
Ethereum Vakfı bu hafta beş birime yeniden yapılandı: temel katmanın ölçeklenmesine odaklanan protokol birimi ve kurumsal benimsemeyi hedefleyen kurumsal birim. Ethlabs de neredeyse aynı ifadeleri kullanıyor: daha hızlı mutabakat, zincirler arası birlikte çalışabilirlik ve kurumsal ile yapay zeka güdümlü faaliyetlere hazırlık. Her iki yapı da güvenilir tarafsızlığı ve sansür direncini ön plana çıkarıyor.
Ethlabs katkıcısı olarak listelenen Coinbase protokol uzmanı Viktor Bunin, bu rekabetin Ethereum'un kod yayımlama biçiminde zaten içkin olduğunu belirtti. "Her EIP için, her çaba için doğal bir rekabet var" dedi; EIP, Ethereum İyileştirme Önerileri'nin kısaltmasıdır. Her ağ yükseltmesi sınırlı sayıda değişikliğe yer açtığından bağımsız grupların aynı slotlar için yarıştığını vurguladı.
Bu lansman, Ethereum'un çok organizasyonlu parçalı bir geliştirme modeline yöneldiğinin en net göstergesi. Bu yaklaşım, tek bir vakfın yol haritasını, finansmanı ve pazarlamayı yönettiği Solana gibi rakip blok zincirlerinin tam tersi. Destekçiler, işin bağımsız gruplar arasında dağıtılmasının Ethereum'u ele geçirilmeye ve sansüre karşı daha dirençli kıldığını savunuyor. Öte yandan risk de açık: sabit bir yükseltme takvimi üzerinde birden fazla iyi finanse edilmiş ekip farklı yönlere çektiğinde koordinasyon yavaşlayıp karmaşıklaşıyor. Yaklaşık 194 milyar dolar değerindeki bir ağ için asıl soru, onchain'e taşınan kurumlar açısından hangi modelin daha iyi hizmet ettiği.
Çok Sayıda El Üzerine Bir Bahis
Ethlabs'ı inşa edenlerin tamamı bu modelin doğru olduğuna ikna olmuş değil. Bunin, labı desteklemesine karşın kullanıcılarıyla yakın temas halinde tek bir organizasyonu tercih ettiğini belirtti. "Yapıyı aslında sevmiyorum" dedi. Vakfın ağın en acil sorunlarından geri çekilmesini "küçük bir başarısızlık" olarak nitelendirdi; EF'nin kullanıcıların talep ettiğinden çok kendi seçtiği konular üzerinde çalışmayı tercih ettiğini öne sürdü.
Chalom ise parçalı yapıyı savundu. Demokratik sisteme ilişkin Winston Churchill'in "en az kötü sistem" benzetmesini örnek gösterdi: koordinasyonu zorlaştıran, kusurlu ama gerçek anlamda sansüre dirençli ve hiçbir tarafın tek başına geçersiz kılamayacağı bir yapı. Ethereum'un 2015'teki kuruluşundan bu yana kesintisiz çalıştığını ve daha merkezi zincirlerin bunu iddia edemeyeceğini vurguladı.
Büyük Destekçiler, Belirsiz Rakam
Yapısal tartışmanın altında bir para sorunu yatıyor. Ethereum Vakfı'nda Nisan ayına kadar çekirdek geliştirmeyi koordine eden Trent Van Epps, geçen hafta önemli bir uyarı yaptı: Vakfın hazine kesintileri ile dört yıllık istemci finansman programının sona ermesinin aynı zamana denk gelmesiyle ağın çekirdek geliştirmesi üç ila dokuz ay içinde finansman açığıyla karşılaşabilir. Van Epps, çekirdek geliştirmenin yıllık maliyetini yaklaşık 30 milyon dolar olarak hesapladı.
Şirketi artık Ethlabs'ın kurucu destekçisi olan Bitmine'ın yönetim kurulu başkanı Tom Lee ise bu uyarıyı geçiştirdi. Kriz olasılığını "sıfır" olarak değerlendiren Lee, Ethereum'un geleceğine Vakfın değil kâr amaçlı kurumsal staker'ların sahip çıkacağını savundu. Lee'nin aslında Ethlabs'a atıfta bulunduğu artık anlaşıldı.
Baskı bu hafta daha da arttı. Vakıf, 2026 bütçesini yaklaşık yüzde 40 kısacağını ve 54 çalışanla yollarını ayıracağını açıkladı; bu rakam personelinin yaklaşık yüzde 20'sine karşılık geliyor. Kurucu ortak Vitalik Buterin, kesintileri bilinçli bir stratejik dönüşümün parçası olarak tanımladı: yıllık harcamaları hazine değerinin yüzde 15'inden 2030'a kadar yüzde 5'e indirmeyi hedefliyor.
CoinGecko verilerine göre ETH, son 24 saatte yaklaşık yüzde 3 geriledi ve Bitcoin'in yüzde 2,6'lık düşüşünün gerisinde kaldı. ETH, Ağustos 2025 rekorunun yaklaşık yüzde 67 altında işlem görüyor.
Bu tabloya karşın Ethlabs, güçlü bir destekçi kadrosuyla sahneye çıktı. Yaklaşık 5,7 milyon ETH tutan Bitmine Immersion Technologies ile yaklaşık 876.000 ETH'e sahip Sharplink, Lubin'in yanında finansmanı üstlenen kurucu destekçiler oldu. Ne lab ne de destekçiler toplam finansman miktarını kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan tek rakam, Ethlabs'ın duyurduğu katkıcı cüzdanı eth-labs.eth'in bu hafta itibarıyla taşıdığı yaklaşık 49 ETH, yani kabaca 80.000 dolarlık bakiye.
Rakam için ısrar edildiğinde Chalom yanıt vermekten kaçındı. "Bize güvenin" dedi; destekçilerin ETH'lerinden elde edilen staking getirileriyle kişisel katkıları birleştiren "çok yıllı bir finansman" modelinden söz etti. "Bu yapı beş kişiyi bir yıl için fonlamak amacıyla kurulmadı" dedi. Ethlabs'ın yıllık bağımsız denetimle ve araştırmalarını kamuoyuyla paylaşarak kâr amacı gütmeyen bir yapıda faaliyet göstereceğini de ekledi. "Denetleyemiyorsanız güvenemezsiniz" dedi.
'Çıkar Birliği' mi, Ele Geçirme mi?
Finansman modeli, Vakfın yapısının kaçınmak için tasarlandığı bir soruyu gündeme getiriyor: büyük ETH sahibi destekçilerin geliştirmeyi kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirip yönlendiremeyeceği. Çıkarlar iç içe geçmiş durumda. Ethlabs'ın bir diğer kurucu destekçisi Lubin, Sharplink'in yönetim kurulu başkanlığını yapıyor; Chalom ise daha önce BlackRock'ta dijital varlıklar bölümünü yönetmişti. BlackRock'un iShares Ethereum Trust'ı ABD'nin en büyük spot-ETH fonudur.
Chalom, tasarımın ele geçirilmeyi önlediğini savundu. Destekçilerin gözlemci koltuklarında oturduğunu ve paranın nasıl harcandığını doğrulayabildiklerini, ancak araştırmayı yönlendiremediklerini, yönetişimi değiştiremediklerini ya da ödemeleri engelleyemediklerini belirtti. Yönetim kurulu üyeleri bağımsız isimlerden dönüşümlü olarak seçiliyor; Sharplink ya da Bitmine yönetim kurulu başkanı Tom Lee kurulda yer almıyor; bağışlar dışarıdan yönetiliyor. "Bu çıkar çatışmasının tam tersi" dedi. "Bu bir çıkar birliği."
Bunin ise ele geçirmenin zaten olanaksız olduğunu öne sürdü. Bir tarafı açıkça kayıran herhangi bir önerinin istemci ekipleri ve geniş topluluk nezdinde "ilk bakışta bile geçer not alamayacağını" söyledi.
Daha derin gerilim, Ethereum'un daha önce de boğuştuğu bir meseleden kaynaklanıyor: ETH varlığı için iyi olan şey her zaman protokol için iyi olmayabiliyor. Aktiviteyi Katman 2 ağlarına yönlendirme kararı ücretleri düşürdü ve ETH'in kıt "ultrasound" para iddiasının altını oyan ücret yakımını zayıflattı. Bir zamanlar günde yaklaşık 30 milyon dolara ulaşan temel katman ücretleri, 2026'nın büyük bölümünde tek haneli milyonlarda kaldı. Chalom ve Bunin, token'ın değer kazanabilmesi için önce Ethereum'un ağ olarak kazanması gerektiğini savundu. Ethlabs de kısa vadeli değer yakalama yerine benimseme ve ölçeklenmeyi önceliklendireceğini açıkladı.
Vakıf Geri Çekiliyor
Ethlabs, Vakıftaki daha kapsamlı çözülmenin en çarpıcı ürünü. Bu yıl en az sekiz üst düzey isim ayrıldı; bunlar arasında her iki eş icra direktörü de var: Tomasz Stańczak Şubat'ta ayrılmış, Hsiao-Wei Wang bu ay istifa etmişti. Bu gelişme yönetim kurulu üyesi Bastian Aue'yi fiilen tek icra direktörü konumuna taşıdı. Vakfın Mart'ta yayımladığı görev tanımı onu Ethereum'un birincil koruyucusundan birkaç yapıdan biri olarak yeniden konumlandırdı; bu haftaki yeniden yapılanmayla da beş birime ayrılırken gizlilik ve ölçeklenme araştırma laboratuvarı kapatıldı.
Lubin bu dönüşümü, ağın sorumluluğunu paylaşan birden fazla "koruyucu düğüme" geçiş olarak tanımladı. Chalom ise Ethlabs'ın "önümüzdeki birkaç hafta içinde" duyurulacak birçok özel sektör girişiminin ilki olduğunu söyledi.
İlk Gerçek Sınav
İlk gerçek sınav Glamsterdam ile gelecek. Ethereum'un bir sonraki büyük yükseltmesi şu an son testnet hazırlığında ve yılın ikinci yarısı için hedefleniyor. Yükseltme, blokların nasıl oluşturulup işlendiğine ilişkin değişiklikler üzerine yoğunlaşıyor; bu da hem Vakfın hem de Ethlabs'ın öncelik listesinde yer alan temel katman ölçeklendirme çalışması. İki yapının yol haritaları ilk kez sınırlı yükseltme sırasıyla yüz yüze gelecek.
