Bazen girişimciler doğru startup fikrini bulmak için her yeri alt üst ederken, bazen de fikir kendiliğinden önlerine düşer. Federico Felici ve Jonas Buchli, bu şanslı isimlerden ikisi.
Füzyon şirketlerinden defalarca aynı şikayeti dinlediler. Federico Felici, TechCrunch'a yaptığı açıklamada, "İdeal olarak kontrol sistemimiz için birçok bileşeni dışarıdan satın almak isterdik, ancak bunları tedarik eden gerçekten kimse yok; hele ki füzyonun dilinden anlayan birini bulmak imkansız" dedi.
İki kurucu, yıllardır deneysel füzyon cihazlarını kontrol etmenin yeni yollarını geliştirmek için çalışıyordu. Felici konuyla ilgili olarak, "Müşterilerimizin çözmesi gereken sorunların aynısını çözmek için epeyce zaman harcadık. Artık bunun tam zamanı olduğunu hissettik" ifadelerini kullandı.
Bu fırsatı değerlendirmek üzere Felici ve Buchli, bu yıl Lozan merkezli Fusionality şirketini kurdu ve Founderful ile Playfair'den hızla 3,7 milyon dolarlık (3 milyon İsviçre Frangı) bir tohum öncesi yatırım turu tamamladı. Felici şirketin CEO'su, Buchli ise CTO'su olarak görev yapıyor.
Fusionality, hızla büyüyen füzyon enerjisi sektörüne hizmet vermek için ortaya çıkan yeni tedarik zincirinin bir parçası. Kyoto Fusioneering gibi bazı girişimler, füzyon startuplarının mühendislik atılımlarını şebeke elektriğine dönüştürmelerine yardımcı olacak bileşenler geliştirirken; diğerleri ise yüksek hassasiyetli parçalar üretebilecek yetkinliğe sahip mevcut üreticiler.
Ancak füzyon reaktörlerinin kendisini kontrol etmek için gereken donanım ve yazılımlarda uzmanlaşmış çok az şirket var. Felici, "Sektör genelinde birçok şirket kendi kontrol sistemlerini sıfırdan yapıyor. Ancak aslında her şirketin kontrol sisteminin yüzde 80'i gerçekten de birebir aynı" diye konuştu.
Füzyon santralleri, iki atomun füzyona uğramasıyla açığa çıkan enerjiyi kullanarak elektrik üretiyor; bu süreç ise aşırı ısınmış bir plazmada gerçekleşiyor. Ancak plazmalar oldukça değişkendir ve uygun sıcaklığı, şekli ve yakıt seviyesini korumak, saniyenin içinde verilen kararlar almayı gerektirir.
Bu koşulları korumak için kullanılan kontrol sistemlerini geliştirmek ve dağıtmak karmaşık bir süreçtir, ancak temel fiziğin büyük bir kısmı reaktör tasarımları arasında tutarlılık gösterir. Fusionality, bu ortak noktadan yola çıkarak, startupların kendi spesifik tasarımlarına uyacak şekilde ince ayar yapabileceği bir kontrol sistemleri ve simülasyon ortamları paketi geliştirmeyi planlıyor.
Felici ve Buchli, deneysel bir tokamakı (araştırmacıların füzyon enerjisini incelemek için kullandığı simit şeklindeki bir cihaz) kontrol etmesi için yapay zeka eğitirken tanıştı. Felici, İsviçre'deki EPFL'de çalışıyordu ve burası da bu tür bir tokamaka ev sahipliği yapıyordu; Buchli ise Google DeepMind'da görev alıyordu. Daha sonra Felici de Google DeepMind'a katıldı ve burada füzyon cihazları için simülasyonlar ile makine öğrenimi arayüzleri geliştirdi.
Felici, yapay zekanın "gelecekteki kontrol sistemlerinde önemli bir rol oynayacağını" belirtse de, henüz tüm zorlukların üstesinden gelmeye hazır olmadığını da ekliyor. "Yapay zekanın tüm füzyon reaktörünü kontrol etme rolünü üstlenmesini savunacak biri değilim" diyen Felici, günümüzde yapay zekanın sistemin parçalarını "tamamlama, geliştirme veya optimize etme" konusunda daha etkili olduğunu sözlerine ekledi.
Şimdilik Fusionality, füzyon enerjisinin manyetik hapsetme olarak bilinen bir dalına odaklanıyor. Bu yaklaşım, füzyon yakıtını bir santrali besleyecek kadar yoğun ve sıcak tutmak için güçlü elektromıknatıslar kullanıyor. Commonwealth Fusion Systems, Realta Fusion, Proxima Fusion ve Type One Energy, manyetik hapsetme cihazları geliştiren girişimlere örnek verilebilir. Felici, şirketin nihayetinde diğer yaklaşımlar için de sistemler geliştireceğini belirtti.
Fusionality'nin aldığı tohum öncesi finansman, şu anda yedi kişilik olan ekibin "özenle seçilmiş bir dizi teknoloji" geliştirmesine yardımcı olacak. Felici, bu teknolojileri Lego bloklarına benzetti. "Bu bloklardan birkaçıyla başlıyoruz ve sonra daha fazlasını inşa ediyoruz" diyen Felici, "Bir füzyon reaktörünü çalıştırmak için ihtiyaç duyulan çok geniş teknoloji yelpazesine hizmet etme hırsımız var" şeklinde konuştu.
