Google, Project Suncatcher'ı gerçeğe dönüştürme yolunda ilk adımı atıyor. Geçen yıl duyurulan Suncatcher, Google'ın yörüngesel yapay zeka veri merkezleri tasarlamak için yürüttüğü "moonshot" niteliğindeki girişim. Elon Musk ve Jeff Bezos gibi yapay zeka destekçilerinin tartışmalı karasal veri merkezlerine alternatif olarak öne sürdüğü bu yaklaşımı test etmek için Google'ın ilk deneysel uydusu 1 Ekim'de fırlatılacak. Uydu, yapay zeka uydularından oluşan bir takımyıldız vizyonunu doğrulamayı hedefliyor.
MVP kod adlı uydu buzdolabı büyüklüğünde. İçinde yapay zeka modellerini eğitmek ve yapay zeka iş yükleri için token üretmek üzere çıkarım yapmakta kullanılan Google'ın özel dört TPU yapay zeka hızlandırıcısı bulunuyor. Yeryüzünde bir veri merkezi binlerce bu çipten çalıştırıyor ve bu çipler büyük miktarda güç tüketiyor. İşte güneş enerjisiyle çalışan yapay zeka donanımını uzaya taşımanın cazip olmasının nedenlerinden biri bu.
The New York Times'ın haberine göre MVP küçük başlıyor; güneş panelleri yalnızca yaklaşık bir kilovat güç sağlıyor. Bu güç bir mikrodalga fırın ya da saç kurutma makinesini çalıştırmaya yetiyor. Google uydunun tamamını sıfırdan üretmedi. İçindeki yapay zeka donanımı Google'a ait olsa da uzay aracı uydu görüntüleme şirketi Planet Labs'tan geliyor. İlk plan 2027'de iki özel uydu fırlatmaktı ancak Google çalışmalarını hızlandırmak istedi. Bu yüzden şirket çiplerini Planet Labs'ın erken bir test için zaten ürettiği bir uyduya entegre etmeyi seçti.
Google'ın yapay zeka testi, SpaceX Falcon 9 roketiyle yapılacak Transporter-18 rideshare kapsamında fırlatılacak. Google uzun vadede yüksek hızlı lazer bağlantıları üzerinden iletişim kuran yörüngede dönen uydu ağları kurmak istiyor ve bunun muhtemelen pahalı özel fırlatmalar gerektireceği belirtiliyor. Bu tek uydu birkaç teknoloji için test görevi görecek ve sadece birkaç ay çalışacak.
Gerçek test
Google yer testleri yaptığını söylüyor ancak uydunun fırlatılması mevcut zorlukların daha net görülmesini sağlayacak. Örneğin ekip, Tensor çiplerin uzay koşullarına nasıl tepki verdiğini değerlendirmesi gerekecek. Birçok uzay görevinde donanım aşırı sıcaklık veya radyasyon için özel olarak tasarlanıyor ancak bunlar Google'ın yerde sunuculara entegre ettiği aynı TPU'lar. Radyasyon çiplere zarar verebilir ya da bitleri değiştirerek hesaplamaları bozabilir. Fırlatma sırasında titreşim ve yüksek g-kuvvetleri de sorun oluşturuyor. Yine de Ingenuity Mars helikopteri gibi görevlerde görüldüğü üzere raftan alınan donanım uzayda gayet iyi dayanabiliyor.
Çipleri soğutmak en büyük sorun olabilir; yapay zeka endüstrisi yörüngesel veri merkezleri fikrine kapılırken birçok gözlemci bunu işaret etti. Uzayda radyatör sistemleri var ancak bunlar nispeten küçük miktarda ısıyı uzaklaştırmak için tasarlandı. Yapay zeka hızlandırıcıları buna kıyasla çok daha fazla ısı üretiyor. Google'ın çözümü çipleri alüminyum ve bakır ısı borularına bağlayan şekillendirilebilir bir "termal arayüz malzemesi" katmanı kullanıyor. Bu bileşenler ısıyı uzaya yayabilen bir radyatöre iletiyor.
Google test için TPU'lar üzerinde Gemini modelleri çalıştıracak ancak sürekli çalışamayacaklar. Soğutma sistemi yalnızca yaklaşık 15 dakikalık kısa aralıklarla çalışabilecek. Bunun ardından radyatörlerin toparlanması için TPU'ların kapanması gerekecek.
Bu ilk testle Google neyin işe yarayıp neyin yaramadığını anlamayı umuyor ve gelecek görevler için tasarımlarını geliştirebilecek. 2027 fırlatmaları hala gündemde ancak ekip Suncatcher'ın "proje" olmaktan "ürün" haline gelmesinin yıllar alacağını öngörüyor.
