Yazın Springboards’un CEO’suyla görüştüm. Şirket, ana akım rakiplerinden daha geniş çeşitlilikte yanıt üreten bir LLM geliştiriyor. Görüşmenin başında bana takılı kalan bir şey söyledi: “Sık sık kendinden nefret eden bir yapay zeka şirketi olduğumuzu söylüyoruz. Ne yaptığımızı gerçekten sevip sevmediğimizi bilmiyoruz.”
“Sanırım bu beni kendinden nefret eden bir yapay zeka gazetecisi yapıyor” diye karşılık verdim. Şaka yapıyordum! İşimi seviyorum. Ama yazdığım teknolojinin haline geldiği pek çok şeyi sevmiyorum: abartıyla çarpıtılmış, fanatikler tarafından yönlendirilmiş, kaçışılmaz.
Springboards’un CEO’su ve ben yalnız değiliz. Dünyada yapay zekaya karşı bir sev-nefret tutumu şu anda hakim.
Bir yandan kamuoyu duyguları hızla kötüleşiyor. Pew Research Center’a göre ABD’de yapay zekanın kendileri ve genel olarak toplum için olumsuz bir etkisi olacağını düşünen yetişkin sayısı olumlu bekleyenlerden daha fazla. Kuşku en çok gençlerde güçlü.
Stanford Üniversitesi raporuna göre dünya genelinde insanların yarısından fazlası yapay zeka ürün ve hizmetlerinin kendilerini endişelendirdiğini söylüyor. Mayıs ayında Gallup anketinde ABD yetişkinlerinin yüzde 71’i bölgelerinde yeni bir yapay zeka veri merkezinin kurulmasına karşı çıkacağını söyledi; bu oran yeni bir nükleer santrale karşı çıkan yüzde 53’ten çok daha fazla. Ve marttaki NBC anketinde yapay zeka ICE’den daha az popülerdi.
Yine de yapay zekayı kullananların sayısı hızla artıyor. Pazar analiz firması Sensor Tower’a göre ChatGPT Mayıs ayında aylık bir milyar kullanıcıya ulaştı. Google DeepMind’in Gemini’si hemen arkasında, temmuzda 950 milyon kullanıcı kaydetti.
Pew’e göre ABD yetişkinlerinin yarısı şimdi bir chatbot kullandığını söylüyor, bu sayı 2023’te söyleyenlerin iki katından fazla. Her dört kişiden biri her gün kullandığını söylüyor. Ve bu küresel bir alışkanlık: dünyanın en zengin demokrasilerinden oluşan 38 OECD ülkesindeki yetişkinlerin üçte birinden fazlası son üç ayda üretken yapay zeka araçlarını kullandığını bildiriyor.
Tüm bu anketler iki çelişkili gerçeğin resmini çiziyor: Birçok insan gerçekten yapay zekayı sevmiyor ve birçok insan ondan doyamıyor. Ne oluyor?
Bunların iki ayrı grup olması mümkün, ama ben buna şüpheliyim. Rakamlar Venn diyagramı neredeyse bir daireye dönüşmedikçe tutmuyor.
Ayrıca insanlar yapay zekayı ne kadar çok kullanırsa görüşlerinin o kadar olumsuz olacağı da mümkün. Bunu destekleyecek en az bir korelasyon var: Benimseme en yüksek olan Küresel Kuzey kötümser eğilimli. Benimseme düzeyi daha düşük olan Küresel Güney’de insanlar daha iyimser.
Ama bence olan şu: İnsanlar yapay zekadan nefret ettiklerini söylediğinde sevmedikleri teknoloji değil, bunun yerine onu mümkün olduğunca çok şekilde bize dayatmak için teknolojinin arkasındaki şirketlerin durmaksızın sürüklemesi. Bize nesillerde görülen en büyük sosyal ve ekonomik sarsıntıya hazırlanmamızı söylüyorlar. İnsanların nasıl hissetmesini bekliyorlar?
Birçok açıdan daha önce burada bulunduk. Son 20 yılda sosyal medyada benzer bir dinamik yaşandı. Milyarlarca insan Facebook ve Twitter’a akın etti, bu hizmetleri yürüten şirketlere karşı artan teknoloji karşıtı tepkiye rağmen. Google arama için de aynı.
Sosyal medyada yapılacak pek bir şey yoktu. Bir platformu bırakmak tüm içerik ve bağlantılarınızı kaybetmek anlamına geliyordu, bu da katlanmak ya da sıfırdan başlamak arasında seçim bırakıyordu. Ama yapay zekayla insanların biraz söz sahibi olma şansı var. Bu kez düzenleme için siyasi istek kesinlikle daha fazla. ABD’deki 50 eyaletin tamamı yapay zekanın geliştirilmesi ve dağıtımını düzenleyen yasaları ya çıkardı ya da önerdi, bu da ülke genelinde 2.100’den fazla yasa tasarısının bir yamasını oluşturuyor—üç yılda on kat artış.
Ve Google, OpenAI ve Anthropic’e alternatif olan bir dizi üst düzey açık kaynak seçeneği piyasada olduğundan, en azından şimdilik daha fazla tüketici seçimi ve bununla gelen piyasa baskısı potansiyeli de var.
Naif olmak istemiyorum. Trilyon dolarlık şirketleri hareket ettirmek zor. Ama ne olacağı bu şirketlerin sık sık ima ettiği kadar kaçınılmaz değil. Springboards CEO’suna neden gerçekten yapay zekayı sevmiyorsa yeni bir model geliştirdiğini sorduğumda, LLM’lerden geri dönüş yok ama onları farklı bir şey yapacak şekilde tasarlayabilirsiniz dedi.
Umarım çok daha farklı bir şey görürüz: Yapay zekanın yapabilecekleri ve yapamayacakları konusunda netlik ve, çok önemli olarak, dünyanın üzerine geliyormuş gibi satılmayan bir teknoloji.
