Bilim

Jüpiter Büyüklüğündeki Bir Gezegen Yıldızının Ölümünden Kurtuldu

Jüpiter Büyüklüğündeki Bir Gezegen Yıldızının Ölümünden Kurtuldu
Malta'da dil eğitimi alırken çalışma hakkınız da var, biliyor muydunuz? Detaylar →

WD 1856 b, Güneş benzeri bir yıldızın ölümünden kurtulduğu bilinen tek onaylanmış gezegen. Bu Jüpiter büyüklüğündeki dünya, bir beyaz cücenin —yani Güneş benzeri bir yıldızın yanıp tükenmiş kalıntısının— etrafında dönüyor. Şimdi bir gökbilimci ekibi, James Webb Uzay Teleskobu'nu kullanarak bu gezegene ilk kez daha yakından baktı ve buldukları şey, zaten tuhaf olan bu sistemi daha da gizemli hale getirdi.

Bir Beslenme Çılgınlığı

WD 1856 b tesadüfen keşfedildi. Gökbilimciler 2020 yılında TESS gözlemevini yaklaşık 2.000 beyaz cüceden oluşan bir örneğe yönelttiler. Bu yıldızlar, Güneş benzeri bir yıldızın kırmızı dev evresini geçirdikten sonra geriye kalan ve çoğunlukla karbon ve oksijen gibi elementlerden oluşan Dünya büyüklüğündeki kalıntılardır. TESS ekibi, bu ölü yıldızların yüzeyinin önünden geçebilecek kuyruklu yıldız veya asteroit gibi küçük cisimler arıyordu.

WD 1856 sisteminde buldukları şey ise bir gaz deviydi. Cornell Üniversitesi'nden teorik astrofizikçi ve WD 1856 b üzerine yakın zamanda Nature'da yayımlanan çalışmanın ortak yazarı Christopher O'Connor, “Bakar bakmaz 'tamam, bu çok tuhaf' dediler” diye anlatıyor.

Beyaz cüce, etrafında dönen gaz devinden yaklaşık yedi kat daha küçük. Gezegen her yıldızın önünden geçtiğinde parlaklığının neredeyse sıfıra düşmesi gerekirken, aslında yaklaşık yarı yarıya azalıyor. O'Connor, bunun nedeninin sıyırmalı bir geçiş olduğunu düşünüyor; yani gezegen diskinin sadece kenarı yıldızın yüzeyini kesiyor. “Bu çok düşük bir ihtimal olan bir bakış açısı” diyor O'Connor, “ama gördüklerimizi açıklamanın tek yolu bu.”

Dahası, gezegen beyaz cüceden yaklaşık 0,02 AU uzaklıkta yörüngede dönüyor. Bu durum, bir yıldızın ölümünün kendi sistemini nasıl yeniden şekillendirmesi gerektiğine dair bildiklerimize ters düşüyor. O'Connor, “Yıldız kırmızı deve dönüşüp genişlediğinde iç gezegenleri yutar” diye açıklıyor. Ardından beyaz cüceye küçülme sürecinde orijinal kütlesinin yaklaşık yarısını kaybeder, bu da kütleçekiminin zayıflaması anlamına gelir. O'Connor, “Gaz devleri gibi dış gezegenlerin yaklaşık iki kat daha dışarı göç etmesi gerekir” diye ekliyor.

Uzun dönem Malta'da, üniversite destekli okullarda dilini geliştir. Kayıt bilgisi →

Kaynak: Ars Technica