PC oyunlarında performans sorunları sürekli bir endişe kaynağıdır. Her bilgisayarın özellikleri farklı olduğu için sorun giderme süreci, özellikle konuya hakim olmayanlar için oldukça karmaşık ve yorucu olabiliyor. Teknik sorunlar yaşandığında da çoğu zaman oyunu kötü optimize etmekle veya programlama hatalarıyla suçlamak çok daha mantıklı geliyor.
Ancak yakın zamanda, geliştirici Froke'un otomasyon sandbox oyunu Project P.I.T.T. oynarken oldukça spesifik bir performans sorunuyla karşılaştım. Oyunun mekaniklerini bilerek zorlayıp ekranımı binlerce lastik ördekle doldurmaya çalışırken, kare hızımı bir Microsoft PowerPoint sunumu seviyesine düşürdüğü için oyunu suçlamak ne kadar adil olabilir?
Project P.I.T.T., otomasyon türünün bir parodisi. Amacınız, boş bir tesisin ortasında bulunan devasa bir çukur olan Maw'ı (Ağız) beslemek. Maw ürünlere aç ve doyumsuz bir iştahı var. Yüzsüz kurumsal patronlarınızın peşinizi bırakması için binlerce lastik ördeği, yazar kasayı ve pinatayı Maw'ın midesine indirmenin yaratıcı yollarını bulmanız gerekiyor.
En güçlü silahınız fiziği kavrama yeteneğiniz. Mıknatıslı kaydıraklar ve fanlı koridorlar inşa ederek, fiziğin yasalarını kendi lehinize kullanabilir ve tesisinizi giderek daha saçma yollarla otomatikleştirebilirsiniz. Buradaki asıl amaç kendinizi gereksiz kılmak. Project P.I.T.T. bu uzun şakayı mükemmel bir finalle taçlandırıyor: Oyun, aslında oynamayı bırakmanızı istiyor.
Ancak parmağınızı bile kıpırdatmadan otomatik olarak ürettiğiniz ürünleri Maw'a beslemek en ideal çözüm olsa da, oyunun başlarında bunun en verimli yol olmadığını fark ettim. Project P.I.T.T.'de bir kombo mekaniği var; bu mekanik, Maw'a beslediğiniz ürünlerin puanını arka arkaya hızlıca yaparsanız çarpıyor. Kombonuz yükseldikçe bozulma hızı da artıyor. Bu da tesisinizi ne kadar mükemmel otomatikleştirirsenizleştirin, kombo sayacınızın eninde sonunda sıfırlanacağı anlamına geliyor.
Ben de işleri biraz farklı yapmaya karar verdim. Maw'ı her açıdan kapatarak tüm ürünlerimin birikeceği bir hücre oluşturdum ve tek bir noktada binlerce lastik ördeği biriktirmeyi başardım. Arada sırada süpürgemi kullanarak geride kalanları yerine süpürmem gerekse de plan kusursuz işliyordu.
Plan çoğunlukla kusursuzdu. PC donanımı olarak oldukça iyi bir sisteme sahibim: Ryzen 7 7700X işlemci, RTX 4080 ekran kartı ve yıllar önce aldığım için çok şanslı olduğum 64 GB RAM. Project P.I.T.T. ayrıca özellikle PSX tarzı grafikleri nedeniyle çok ağır bir oyun değil. Oyun süremizin yüzde 99'unda performans mükemmeldi. Ne yazık ki lastik ördek kümesim sistemin sonunu hazırladı.
Project P.I.T.T.'yi uçurumun kenarına getiren lastik ördeğin hangisi olduğunu söylemek imkansız ama 3.000'inci ördek civarında PC fanlarının Beyblade hızında dönmeye başladığını fark ettim. Bundan kısa bir süre önce hafif kare hızı düşüşleri yaşıyordum. Başta fark edilmesi zordu. Ancak 5.000'inci lastik ördekten sonra saniyede 10 kare (FPS) seviyelerine gerilemiştim.
Durum o kadar kötüleşti ki, on yıllardır video oyunu oynamama rağmen hayatımda ilk kez oyundan kaynaklı bir hareket hastalığı yaşamaya başladım. Project P.I.T.T.'de yarattığım bu kaosa bakmaya çalışmak bile gözlerimi bozuyor ve midemde garip bir gerginlik hissi yaratıyordu; FPS düştükçe bu his de artıyordu.
Bu çılgınlığa hemen son vermeseydim ya kusacaktım ya da PC'm patlayacaktı. Bu yüzden pes ettim, ya da en azından pes etmeye çalıştım. Kare hızım buzul çağı hızında sürünme seviyesine düştüğü için Rube Goldberg makinesi gibi çalışan tesisimde gezinmek hem yavaş hem de acı vericiydi. Büyük süpürgemi aldım ve Maw'ı çevreleyen duvarları sildim, ancak topladığım binlerce lastik ördeği rahatsız etmenin yan etkisi kare hızımı daha da dibe vurdu. Ördek duvarının tek tek karelere bölünerek çukura dökülüşünü sadece hayranlıkla izleyebildim.
Dakikalar geçti. Daha fazla ördek Maw'a süzüldükçe işler hızlanmaya başladı. Sonunda bu kütle temizlendi. Kombo sayacım ancak 1.000'e ulaştı. Hepsi boşa gitmişti.
Peki bu tiyatronun suçlusu kim? Geliştirici Froke bu ihtimali önceden düşünmeli miydi, yoksa suçlu ben miyim? Korkarım ki ikincisi.
PC'mi kişisel bir uzay ısıtıcısına dönüştürme çabalarım sırasında, birinin Skyrim boyunca 5.000 lahana fırlatıp oyunu geri dönüşü olmayan bir şekilde çökerttiği 14 yıllık o videoyu hatırladım. Videoyu tekrar izlemek, hiçbir oyun geliştiricisinin benim gibi tam bir ahmak oyuncuları düşünerek oyununu optimize etmek zorunda olmadığını fark etmemi sağladı. Tıpkı Procter & Gamble'ın Tide Pod'larını bazı insanların lezzetli sanıp yemesinden sorumlu tutulamayacağı gibi.
Project P.I.T.T. bana araçları sağladı ama onları bu şekilde kullanmamı asla söylemedi. Matal çatalı prize kendim taktım ve dürüst olmak gerekirse bunu tekrar yapardım. Aslında boş verin, az önce yeni bir ekran kartının ne kadar maliyeti olduğunu googledım.
