Yabanda kuşlarda gözlenen araç kullanımı şimdiye kadar büyük ölçüde kargagillerle sınırlı kaldı. Kargalar ve saksağanlar çeşitli karmaşık davranışlar sergiliyor; bir insanın yüzünü hatırlayabiliyor ve ölülerinin ardından yas tutabiliyor. 2012’de Figaro adlı bir kafes kakadu, vahşi ortamında hiç görülmemiş şekilde bir aracı işlemek için birden fazla adımı kendiliğinden kullanırken gözlemlendi. Bu yılın başlarında ise Avusturya’da Veronika adındaki evcil bir İsviçre kahverengi ineği, rastgele dalları alıp kendini kaşımak için kullanması nedeniyle büyük ilgi çekti. Bu çok amaçlı araç kullanımı, bilim insanlarının ineklerin bilişsel yeteneklerini yeterince değerlendirmemiş olabileceğini gösteriyor.
Mesleğin araçları
Karınca daldırma aracı transferi. Kaynak: Jane Goodall Institute Spain in Senegal
Bu son çalışma özellikle şempanzelerde araç transferi davranışına odaklanıyor. Şempanzeler sosyal öğrenen canlılardır ve yazarların belirttiğine göre önceki araştırmalar şempanzelerin ayna nöronlarının hem nesnelere yönelik eylemlerde hem de nesnelere yönelik olmayan eylemlerde insanlardaki gibi ateşlendiğini gösterdi. Bu nedenle şempanzeler araç transferinde sosyal öğrenmenin rolünü incelemek için ideal deneklerdi.
Yazarlar 2017 ile 2025 yılları arasında Senegal’in Kédougou bölgesinde, ülkenin güneydoğusunda yer alan Dindefelo Toplum Doğa Koruma Alanı’ndaki şempanze popülasyonundan gözlem verisi topladı. 14 farklı noktaya kurulan kamera tuzaklarından yaklaşık 15 saatlik video kaydı elde edildi. Görüntülerin sonraki analizi 33 araç transferi örneği ve üç deneme ortaya çıkardı; bu denemelerde araç ya teklif edilip reddedildi ya da başka bir şempanze aracı almaya çalışıp başarısız oldu. Ayrıca baobab meyvesi transferine dair dört örnek de kaydedildi; şempanzeler meyveyi açmak için taş ya da sert odun parçaları kullanıyor, bu da prototip araç kullanımına örnek teşkil ediyor.
Araç transferlerinin %58’i karınca daldırma bağlamında gerçekleşti, yani bir dalın karıncaları toplamak için kullanılması sırasında. %30’u yosun avcılığı sırasında, %12’si ise termit avcılığı sırasında görüldü. Araçların orijinal sahipleri genellikle yetişkinlerdi (%58) ve büyük ölçüde dişiydi; alıcıların çoğu (%42) bebekti. Araç transferlerinin yaklaşık %30’u annenin yavrusuna araç vermesi şeklindeydi ve tek bir istisna dışında alıcı gönüllü transferi başlatan taraf oldu. Birkaç vakada bir şempanze aracı ya da meyveyi doğrudan çaldı ve bu durum orijinal sahibinin misilleme yapmasına ya da aracı geri almasına yol açtı.