Bilim

T. rex dişleri onun bir fil kadar sıcak kanlı olduğunu gösteriyor

T. rex dişleri onun bir fil kadar sıcak kanlı olduğunu gösteriyor
Malta'da dil eğitimi alırken çalışma hakkınız da var, biliyor muydunuz? Detaylar →

Karşılaştırma için kullanılan timsahgiller ortalama 30,9° değerinde çıktı; bu, modern timsahların su ile kıyıdaki güneşlenme alanları arasında gidip gelerek yaklaşık 30° ila 35° arasında tuttukları tercih edilen aralıkla uyumlu. T. rex ile çağdaş timsahlar arasındaki fark, günümüzde büyük memeliler ile timsahgiller arasında ölçülen farkı da yansıtıyor.

Araştırmacılar bir sonraki adımda T. rex’in çevresiyle aynı sıcaklıkta olup olmadığını, yoksa sabit bir vücut sıcaklığını koruyup koruyamadığını test etti. Bu amaçla Hell Creek Formasyonu’ndaki aynı bölgeden gelen fosil tatlı su midyelerinde kümelenmiş izotoplara baktılar. Midyeler ağırlıklı olarak yaz su sıcaklıklarını kaydeder ve bu değerler ortalama yaklaşık 26° çıktı.

Ekip ayrıca Geç Kretase dönemine ait yeni yüksek çözünürlüklü bir iklim modeli çalıştırdı. Yaklaşık 60 kilometrelik bir ızgara kullanıldı ve daha soğuk ve daha sıcak olmak üzere iki senaryo test edildi. Daha sıcak senaryoda bile Hell Creek’te en sıcak yaz ayları yaklaşık 33°’de zirve yaptı, yıllık ortalama sıcaklıklar ise yaklaşık 21° civarındaydı.

Böylece T. rex, yaşadığı dünyadan sürekli olarak daha sıcaktı. Ancak yazarların da belirttiği gibi, vücut sıcaklığı metabolizmanın belirsiz bir göstergesi değildir.

Dolaşım alanı

Çok büyük bir hayvan, ısıyı yavaş kaybettiği için sadece kütlesi sayesinde sıcak kalabilir; bu olguya ataletli homeotermi ya da dev termi denir. Juvenil T. rex’in sıcaklığı, ağırlığına göre soğukkanlı bir hayvan için vücut boyutu ölçekleme modellerinin öngördüğünden daha yüksekti. Bu modeller tartışmalı olsa da, yeni çalışmanın ekibi sonuçlarının T. rex’in kendi metabolik ısısıyla sabit bir vücut sıcaklığını koruyan homeotermik bir endoterm olduğu yönündeki giderek artan kanıtlara eklendiğini savunuyor; sorunun henüz kesinleşmediğini de kabul ediyor.

T. rex’in daha soğuk iklim kuşaklarına ne kadar yayılabileceğini araştırmak için ekip, “sanal tür” adı verilen bir bilgisayar modeli oluşturdu. Sabit vücut sıcaklığını koruyan ve -13° ile 43,6° arasında her şeye uyum sağlayabilen 465 canlı memeli ve kuş için termal tolerans verilerini kullandılar. Ardından T. rex dişlerinde ölçülen 34,7° ila 37,3° aralığına odaklandılar ve bunu iklim simülasyonlarından elde edilen mevsimsel yağış verileriyle birleştirdiler. Elde edilen uygunluk eğrisi, o dönemde kıtayı ikiye bölen sığ deniz olan Batı İç Deniz Yolu’nun farklı kıyı çizgileri dikkate alınarak Geç Kretase Kuzey Amerika haritasına yansıtıldı. Sonuç, T. rex’in kıtanın hemen hemen her yerinde yaşayabileceği yönündeydi.

Gece Eğlen, Gündüz Öğren

Kaynak: Ars Technica