HELSINKI — Çin'in Tianwen-2 örnek getirme uzay aracı, Dünya'ya yakın asteroit Kamo'oalewa'ya ulaştı. İlk yakın çekim görüntüleri, asteroidin küçük, uzunlamasına kayalık bir yapıda olduğunu gösteriyor.
29 Mayıs 2025'te fırlatılan Tianwen-2, yaklaşık 1 milyar kilometrelik yolculuğunun ardından 400 günde Dünya'ya yakın asteroit 469219 Kamo'oalewa'nın (2016 HO3) 20 kilometre yakınına ulaştı. Çin Ulusal Uzay İdaresi (CNSA), aracın varışını 6 Temmuz'da duyurdu ve asteroidin ilk yakın çekim görüntüsünü paylaştı.
CNSA, Tianwen-2 hedefine yaklaşırken görevle ilgili sessizliğini korurken, Avrupa'daki AMSAT-DL'nin takibi, aracın Kamo'oalewa civarında olduğunu ve bir dizi motor ateşlemesi yaptığını ortaya çıkardı. CNSA'nın 6 Temmuz'daki açıklamasına göre Tianwen-2, 7 Haziran'da asteroidin 30 bin kilometre uzağına ulaşmış, 19 Haziran'da ise 2 bin kilometreye kadar yaklaşmıştı.
Tianwen-2'nin şu anda bulunduğu 20 km'lik istasyon noktası, küresel haritalama, tarama ve örnekleme bölgesi seçimi gibi yakın mesafeli bilimsel çalışmaların başlangıç noktasını oluşturuyor.
CNSA, “Önümüzdeki süreçte araç, asteroidin şekli, malzeme bileşimi ve iç yapısı hakkında bilgi toplamak için daha ayrıntılı bilimsel keşifler gerçekleştirecek ve bu da örnekleme hazırlıklarına destek sağlayacak” açıklamasını yaptı.
Tianwen-2, asteroidin bilinmeyen yapısı ve yüzey mekaniği nedeniyle yüksek yedeklilik sağlayan üç farklı numune alma tekniği kullanabiliyor. Bunlar; havada asılı kalarak numune toplama, dokun-ve-kaç (touch-and-go) ve çapalama ile bağlanarak numune alma yöntemleri. Üçüncü yöntemin kullanımı asteroidin yüzey ve regolit yapısının uygunluğuna bağlı. Numuneleri topladıktan sonra Tianwen-2'nin Nisan 2027'de Kamo'oalewa'dan ayrılması ve Kasım 2027 sonunda numuneleri bir dönüş kapsülüyle Dünya'ya getirmesi planlanıyor.
Tianwen-2, hem Kamo'oalewa'yı hem de daha sonraki hedefi olan 311P/PANSTARRS kuyrukluyıldızını incelemek için kameralar, lazer menzil ölçüm cihazı, spektrometreler, yeraltı radarı ve parçacık analiz cihazları dahil 11 bilimsel ekipman taşıyor. Ayrıca İtalya yapımı DIANA toz analiz cihazı da bulunuyor.
Kamo'oalewa, Dünya'yı kararlı bir yarı-uydu yörüngesinde takip eden bir asteroit. Yer tabanlı gözlemler, asteroidin çapının 40 ila 100 metre arasında olduğunu gösteriyordu ancak CNSA tarafından yayınlanan görüntü, çapın 20 metrenin biraz üzerinde olduğuna işaret ediyor. Bu, Sharkey ve ekibi tarafından 1 Temmuz'da ArXiv'de ön yayın olarak yayınlanan ve halen hakem değerlendirmesinde olan makaledeki tahminle örtüşüyor. Makale, James Webb Uzay Teleskobu (JWST) gözlemlerine dayanarak çapı yaklaşık 18 metre olarak tahmin etmişti.
Helsinki Üniversitesi ve İsveç'teki Luleå Teknoloji Üniversitesi'nden gökbilimci Mikael Granvik, SpaceNews'e yaptığı açıklamada, Kamo'oalewa'nın ilk görüntüsünün, Sharkey makalesinin öne sürdüğü yüksek geometrik albedoyu (yüzey yansıtıcılığının bir ölçüsü) “temelde doğruladığını” söyledi. Granvik, bu durumun Ay'ın düşük ila orta düzeydeki albedosuyla uyumlu olmadığını belirterek, “Görünüşe göre Kamo'oalewa asteroit kökenli” dedi.
Yer tabanlı gözlemlerden elde edilen tayflara dayanarak, Kamo'oalewa'nın büyük bir çarpma sonucu Ay'ın uzak tarafından fırlatılmış bir parça olabileceği öne sürülüyordu. Diğer teoriler ise bu kayalık cismin ana asteroit kuşağından geldiğini belirtiyordu. Son JWST gözlem makalesi de Ay fırlatması hipotezinden uzaklaşarak Kamo'oalewa'nın nadir bir E-tipi silikat asteroit olabileceğine işaret ediyor.
Bu görev, Tianwen programının ikincisi; Çin'in ilk gezegenlerarası görevi olan Tianwen-1, 2021'de Mars'a başarıyla bir keşif aracı indirmişti. Tianwen-3, 2028 sonlarında fırlatılması planlanan Mars örnek getirme görevi. Tianwen-4 ise Jüpiter sistemi görevi olup Galilei uydusu Callisto'ya odaklanma ve potansiyel iniş hedefliyor.
