Araştırmacılar, TikTok'un öneri algoritmasının kullanıcı tercihlerine ne kadar duyarlı olduğunu test etmek için 90 klon hesap oluşturdu. Sapiezynski, 'Temel olarak şu varsayımla çalışıyoruz: Veri istiyorsak, onu kendimiz elde etmeliyiz' diyerek hesap klonlama yaklaşımlarını açıkladı. 'Resmi TikTok araştırmacı API'sini kullanmak istesek bile, kullanıcı kontrolüne dair hiçbir şey bulamazsınız. Hangi içeriğin mevcut olduğunu görebilirsiniz ama algoritmanın belirli bir kullanıcının bir videoyu izleyip izlememesine nasıl tepki verdiğini gösteren bireysel zaman çizelgelerini göremezsiniz. Avrupa Birliği'nin araştırmacı veri erişiminde de tüm veriler yalnızca toplu olarak erişilebilir, tek bir kullanıcı perspektifinden değil. Dolayısıyla kişiselleştirmeyi gerçekten incelemek istediğinizde, bu araştırma toplu veriler üzerinde yapılamaz.'
Aradaki Fark
Ekip, deneylerini 90 klon hesap üzerinde birden fazla kez tekrarladı ve hem örtük hem de açık sinyaller kullanarak TikTok algoritmasının FYP'deki önerilen içeriklere nasıl yanıt verdiğini karşılaştırmalı olarak inceledi. Üç popüler konuya odaklandılar: yemek pişirme videoları, fitness videoları ve spor bahisleri.
'İlgilenmiyorum' butonu en etkili yöntem oldu ve istenmeyen içeriği yaklaşık yüzde 84 oranında azalttı. Buna karşılık, videoları sadece geçmek yüzde 48'lik bir azalma sağladı. Kaplan, 'Bir şeyi görmek istemiyorsanız o butona basmalısınız' dedi. Ancak araştırmacılar, 'ilgilenmiyorum' seçeneğinin kullanıcılardan kasıtlı olarak gizlendiğini belirtiyor. Ayrıca algoritmanın, daha önce istenmeyen içeriklerle FYP'yi yeniden doldurmaya 'geri dönmesi' çok kolay; kullanıcının kısa bir süreliğine bile olsa yeniden etkileşime girmesi yeterli.
Sapiezynski, 'Başlangıçta işe yaradığı ortaya çıktı. 'Bu konuyu görmek istemiyorum' demeye başladığınızda, platform size bu tür içeriklerden daha az gösterebilir. Ancak zamanla platform bunları yavaş yavaş akışınıza geri koymaya başlıyor. Ve 'Bunu gerçekten görmek istemiyorum' demeye devam etmezseniz, bu durum başlangıçtaki noktaya geri dönebilir. Yani platform olumsuz geri bildiriminize tepki veriyor ama aynı zamanda ifade ettiğiniz davranışa da çok güçlü tepki veriyor. Bu içerikle tekrar karşılaştığınızda ve izlemeye başladığınızda, platform size onu giderek daha fazla gösterecek' diye konuştu.
Bir başka deyişle, TikTok'un FYP'sini şekillendirirken geri bildirimlerinizde sürekli ve tutarlı olmanız gerekiyor. Araştırmacılar bu hipotezi gelecekte gerçek kullanıcı verileriyle test etmeyi umuyor. Kaplan, 'Kullanıcılara platformu daha iyi nasıl kullanacaklarını öğretebiliriz, ancak sonuçta platformla nasıl etkileşime girdiğiniz, platformun temel tasarım kararları tarafından belirlenecektir' dedi.
Proceedings of the Twentieth International AAAI Conference on Web and Social Media, 2026. DOI: 10.1609/icwsm.v20i1.42688 (DOI'ler Hakkında).
