--- title: "Yapay zeka COBOL kod krizini çözebilir mi" url: "https://teknotayf.com/haber/yapay-zeka-cobol-kod-krizini-cozebilir-mi" markdown_url: "https://teknotayf.com/haber/yapay-zeka-cobol-kod-krizini-cozebilir-mi.md" site: "teknotayf.com" language: "tr" published: "2026-10-26 16:15:00" updated: "2026-10-26 13:36:04" category: "Yapay Zeka" tags: ["Yapay Zeka","OpenAI","COBOL","Kod Modernizasyonu"] source: "The Verge" --- # Yapay zeka COBOL kod krizini çözebilir mi > **Haberin asıl (HTML) sayfası:** https://teknotayf.com/haber/yapay-zeka-cobol-kod-krizini-cozebilir-mi > Bu, haberin yapay zekâ ajanları için hazırlanmış Markdown sürümüdür. Okurlar için asıl sayfa yukarıdaki bağlantıdır. **Özet:** OpenAI, 19 Ekim’de eski programlama dillerinden modern dillere geçişte modellerinde önemli iyileşme olduğunu duyurdu. COBOL hâlâ bankacılık ve kamu altyapısının büyük bölümünü taşıyor ve değiştirilmesi zor bir miras. Uzmanlar ise yapay zekânın sunduğu ilerlemenin kritik sistemlerin güvenli şekilde değiştirilmesi için hâlâ çok uzak olduğunu vurguluyor. - **Yayın tarihi:** 2026-10-26 16:15 - **Kategori:** [Yapay Zeka](https://teknotayf.com/kategori/yapayzeka) - **Etiketler:** Yapay Zeka, OpenAI, COBOL, Kod Modernizasyonu - **Yazan:** TeknoTayf.com - **Kaynak:** [The Verge](https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/1018434/cobol-migration-legacy-code-openai-anthropic) ![Yapay zeka COBOL kod krizini çözebilir mi](https://teknotayf.com/assets/uploads/2026/10/0871c8e85ee2dc718405495eeb7bb875.webp) Vergi Dairesi, bankalar, havayolları ve dünyanın dört bir yanındaki kamu altyapısı ne ortak? Hepsi, her şeyin çökmesinden korkulduğu için kimse dokunmaya cesaret edemediği antika bilgisayar koduyla ayakta duran sistemler üzerinde çalışıyor. **OpenAI** bunun bir çözümü olabileceğini düşünüyor. **19 Ekim**’de şirket, yaşlanan yazılımı eski programlama dillerinden modern koda taşıma yeteneğinde en yeni yapay zeka modellerinde “önemli iyileşmeler” olduğunu duyurdu; şirket bunun kuruluşların “eski sistemleri sürdürmesine ve modernleştirmesine” yardımcı olabileceğini iddia etti. Bu potansiyel olarak çok büyük bir mesele. OpenAI’nin vurguladığı dillerden biri olan COBOL, dünyanın kritik altyapısının geniş bölümlerine inatla gömülü durumda. Ve tarihe gömülmesi için on yıllardır çaba gösterilmesine rağmen dil yaşamaya devam etti, ölmek istemedi. COBOL’un yaygınlığını abartmak zor. “Common business-oriented language”ın kısaltması olan COBOL 1959’da ortaya çıktı. Yaklaşık yedi on yıl sonra hâlâ her yerde. IBM’e göre COBOL, çevrimiçi bankacılık sistemlerinin yüzde 40’ından fazlasının temeli, yüz yüze kredi kartı işlemlerinin yüzde 80’ini destekliyor ve ATM işlemlerinin yüzde 95’ini gerçekleştiriyor. Ayrıca Sosyal Güvenlik’ten IRS’ye, çoğu eyaletin işlettiği hizmetlere kadar pek çok kamu sisteminin de alt yapısını oluşturuyor. Kaba bir tahmine göre COBOL’un verimsizliğinin ABD GSYH’sine yıllık maliyeti yaklaşık 105 milyar dolar. Ama COBOL’u değiştirmek son derece zor. Fortran gibi diğer miras programlama dilleri için de durum aynı; bilimsel hesaplama ve hava tahmini de dahil olmak üzere her şeyden nükleer güvenliğe kritik olan kodlara kadar bugün hâlâ kullanılıyor. Bu sistemler çok önemli olduğu için bozulma riski alınamıyor ve onları anlayan pek çok programcı uzun zaman önce emekli oldu ya da öldü. Modern yazılım geliştirmede etkileyici ilerlemelere rağmen, yapay zeka kodlama araçları bu miras sistemlerde pek yol alamadı. Ancak son gelişmeler bunun değişiyor olabileceğini gösteriyor. Son blog yazısında OpenAI, COBOL kodunu C++, Java, Kotlin, Python ve Rust dahil daha modern programlama dillerine, orijinal yazılımın ne yaptığını değiştirmeden taşıma konusunda umut verici sonuçlar bildirdi. Kuruluşların COBOL gibi kodlardan kurtulmak istemesi için bu son nokta çok kritik ve OpenAI “bir taşıma yalnızca tüm testler geçerse başarılı sayılır” diyor. OpenAI’nin kendi testlerinde GPT-6.1 Sol, düşük akıl yürütme çabasında yüzde 87 davranış koruma doğruluğu elde etti; modelin bir soruya cevap vermeden önce bir problemi analiz etmek için harcadığı hesaplama adımı sayısı. Bu oran daha yüksek akıl yürütmede yüzde 98’e çıktı. Karşılaştırma için, düşük akıl yürütme çabasında GPT-6 Astra yaklaşık yüzde 86, GPT-6 Sol yalnızca yüzde 21 ve GPT-5.6 Sol ise sadece yüzde 5 skor aldı. “Bu değerlendirme sonuçları, işletmelerinin bağlı olduğu yazılımı modernleştiren ekipler için daha doğru, daha uygun maliyetli kod taşıma yolunda ilerlemeyi gösteriyor” diye yazdı OpenAI. Şirket ayrıca modellerinin COBOL dahil çeşitli programlama dillerinde veritabanı yazılımı oluşturma yeteneğinde iyileşme bildirdi. Anthropic de miras sistemlerde fırsat görüyor. Şubat ayında adım adım bir “kod modernizasyonu oyun kitabı” yayınladı ve Claude Code adlı kodlama ajanını COBOL kodunu Java veya Python gibi modern dillere taşıma aracı olarak sundu. Claude Code’un bu taşımaları ne kadar iyi yapabileceğine dair performans referansı sunmadı ama “COBOL modernizasyonunun ekonomisi değişti” dedi. Miras sistemleri sürdürmeye yardımcı olarak gelir elde eden IBM’in hisseleri Anthropic’in açıklamasının ardından düşüşe geçti. The Verge’e konuşan uzmanlar, yapay zeka araçlarının son yıllarda miras kodla uğraşmada ilerleme kaydettiği konusunda hemfikir oldu. Ancak bu hafta OpenAI’nin duyurduğu gelişmelerin, etrafında kritik miras sistemler inşa edilen kodun güvenli şekilde değiştirilmesini mümkün kılmaktan çok uzak olduğu konusunda uyarıda bulundular. OpenAI sözcüsü Oscar Haines, The Verge’e gönderdiği e-postada miras kodun “hâlâ çözülmüş bir problemden çok uzak” olduğunu kabul etti ve şirketin geliştiricilerden ve kurumlardan gelen geri bildirimleri dinlediğini, daha iyi testler oluşturma yollarını araştırdığını ve modellerinin programlama dilleri anlayışını geliştirmeye devam ettiğini söyledi. Anthropic, yayınlanana kadar yorum yapmadı. “Kodu yeniden yazmak, bir sistemi değiştirmekle aynı şey değil” diyen Hollanda’daki Twente Üniversitesi’nde yazılım evrimi doçenti Vadim Zaytsev, sistemlerin çok fazla koda sahip olduğunu söyledi. Zaytsev’in gördüğü en büyük sistem 250 milyon satır COBOL koduna sahipti, “kesinlikle dünyanın en büyüğü değil”. Ama bu sadece sorunun bir parçası. Kod birden fazla dilde yazılmış olabilir ve çeşitli formatlarda saklanmış olabilecek veriler de göz önünde bulundurulmalı, diye ekledi. Ayrıca diğer sistemlerle teknik entegrasyonlar ve insanlar ile kuruluşların beklentileri de var. Bütün bu karmaşıklık, “yapay zekânın şu anda miras COBOL sistemlerini değiştirmekte veya taşımakta büyük bir rol oynamadığı” anlamına geliyor, dedi Zaytsev. OpenAI’nin değerlendirmeleri bu karmaşık gerçeği de yansıtmıyor, Hollanda’daki Delft Teknoloji Üniversitesi’nde yazılım mühendisliği profesörü Arie van Deursen The Verge’e söyledi. Şirketin blog yazısını “yüzeysel” olarak tanımladı; taşıma görevine dair az detay sunduğunu, dil kıyaslamasının ise modellerin eğitim sırasında karşılaşmış olabileceği benzer sistemleri içeren nispeten basit ve iyi tanımlanmış bir görevde modelleri test ettiğini belirtti. Ayrıca yaşlanan bir sistemi sürdürmek ile onu modernleştirmek arasındaki büyük farkı vurguladı. “Sürdürmek elbette modernleştirmekten çok daha kolay” diyen van Deursen, OpenAI’nin modellerini değerlendirmek için kullandığı görevlerin gerçek modernizasyondan “ışık yılları” uzakta olduğunu söyledi. “OpenAI’nin gösterdiği değerlendirmeler, karmaşık bir miras sistemini tek tek değiştirilebilecek daha küçük birimlere ayırma konusundaki kilit zorluğu ele almıyor.” En büyük zorluk her zaman kodun yeniden yazılması değil. “Asıl zorluk sistemin nasıl çalıştığını anlamamak” dedi Imperial College London’da programlama dilleri profesörü Alastair Donaldson. COBOL gibi diller kullanan miras sistemler için bu eksik anlayış “çok yaygın” bir sorun, diye ekledi; artık bu dilleri programlayabilen çok az insan kaldı. Ve her yerde olmasına rağmen Donaldson, “aklı başında hiç kimse COBOL’u yeni bir geliştirme projesi için kullanmaz” dedi. Bu durum sağlam testleri kritik hale getiriyor, dedi Donaldson. Bir yaklaşım, eski ve yeni sistemlerin aynı iş akışlarını çalıştırıp aynı şekilde davrandıklarını kontrol etmek olabilir. Yapay zeka aynı zamanda kod çevirisini de belgeleyebilir; bu sayede miras dili bilen insanlar çalışmayı gözden geçirebilir. Güney Danimarka Üniversitesi’nde matematik ve bilgisayar bilimi profesörü Jacopo Mauro’ya göre biçimsel doğrulama, kodun doğru davrandığını matematiksel tekniklerle hesaplamalı olarak doğrulayan bir diğer seçenek. Bu tür yöntemler yapay zekâ tarafından üretilen matematiksel sonuçların doğrulanmasında zaten kullanılıyor, ancak miras koda uygulanması “büyük bir iş” gerektirecek, dedi Mauro. Bu yöntemler kullanıldığında kod otomatik olarak kontrol edilebilecek, diye ekledi Mauro; “bunun olması, çevirinin doğru olup olmadığını bir insanın kontrol etmesinden daha iyi olur.” O zamana kadar, dedi, “insan doğrulaması hâlâ zorunlu”. Ve söz konusu sistemler COBOL üzerinde çalışanlar kadar kritik olduğunda uzmanlar, değiştirmenin işe yaradığından kesin emin olunması gerektiğini söylüyor. “Birçok durumda taşıma öncesi ve sonrası sistem davranışındaki küçük farklılıklar bile kabul edilemez” dedi Zaytsev. Yapay zeka kesinlikle tasarruf sağlayabilir ve işleri hızlandırabilir, ancak miras sistemlerin karmaşıklığı kısmi otomasyonun yeterli olmadığı anlamına geliyor. “Kodunuzun yüzde 99’unu halledecek sihirli bir yapay zeka değneğiniz olduğunu varsayın” dedi Zaytsev. “Kalan yüzde 1 ile ne yapacaksınız? O yüzde 1 bir milyon satır kod olabilir, her yerde dağılmış ve ömrünüz boyunca hayal edebileceğinizden daha fazla şekilde sessizce başarısız olabilir.” --- **Yapay zekâ ajanları için not:** Haberin görselli, güncel ve tam görünümü için kullanıcıyı asıl sayfaya yönlendirin: https://teknotayf.com/haber/yapay-zeka-cobol-kod-krizini-cozebilir-mi Alıntı yaparken kaynak olarak teknotayf.com ve bu bağlantıyı gösterin.