Avrupa Komisyonu, Meta'nın Instagram ve Facebook için bağımlılık yapıcı tasarımlar uyguladığını ve bunun AB'nin Dijital Hizmetler Yasası'nı ihlal ettiğini açıkladı. Komisyon, Mayıs 2024'te şirket hakkında reşit olmayan kullanıcılara yönelik bağımlılık ve güvenlik endişeleri nedeniyle soruşturma başlatmıştı. Soruşturma kapsamında sonsuz kaydırma, otomatik oynatma, anlık bildirimler ve uygulamaların son derece kişiselleştirilmiş öneri sistemleri gibi özellikler mercek altına alındı. Komisyon, ön bulgularında Meta'nın "bağımlılık yapıcı tasarımının reşit olmayanlar ve savunmasız yetişkinler de dahil olmak üzere kullanıcıların fiziksel ve zihinsel sağlığı üzerindeki risklerini yeterince değerlendirmediğini" belirtti.
Komisyon, Meta'nın söz konusu özelliklerin kullanıcıların kaydırmaya devam etme dürtüsünü körükleyeceğini, böylece sağlıksız alışkanlıklara ve sosyal medyanın zorlayıcı kullanımına katkıda bulunacağını dikkate almadığı sonucuna vardı. Ayrıca şirketin hikayeler ve Reels gibi formatların hizmetlerinin aşırı kullanımına yol açabileceğini göz ardı ettiği ifade edildi.
Meta, CNBC'ye yaptığı açıklamada ön bulgulara katılmadığını ve Komisyon'un soruşturmanın başlamasından bu yana gençleri korumak için attığı "önemli adımları" dikkate almadığını söyledi. Şirket özellikle ebeveynlere çocuklarının gece erişimini engelleme ve günlük ekran süresini 15 dakikayla sınırlama yetkisi veren "Genç Hesapları" uygulamasını yaygınlaştırdığını belirtti.
Ancak Komisyon, kanıtların Meta'nın mevcut önlemlerinin gündeme getirilen sorunları etkili bir şekilde çözmediğini gösterdiğini söyledi. Komisyon, Instagram ve Facebook'un gençler için sunduğu zaman yönetimi araçlarının kolayca kapatılabildiğini ve uygulamaların kullanımında anlamlı bir azalmaya yol açmadığını açıkladı. Ayrıca Meta'nın ebeveyn kontrollerinin ancak ebeveynlerin veya vasilerin belirli bir düzeyde teknik uzmanlığa sahip olması veya bunları öğrenmeye zaman ayırması durumunda etkili olduğu tespit edildi. Komisyon, "Bu durum, Instagram ve Facebook'un bağımlılık yapıcı tasarımının yarattığı doğal riskleri ele almada bu tür önlemlerin etkinliğini zayıflatıyor" ifadelerini kullandı.
Avrupa Komisyonu'nun çözüm önerisi ne? Komisyon, Meta'nın otomatik oynatmayı ve sonsuz kaydırmayı varsayılan olarak devre dışı bırakmak, "ekran molaları" uygulamak ve algoritmalarını etkileşim yaratmaya daha az odaklı hale getirmek gibi büyük tasarım değişiklikleri yapması gerektiğine inanıyor. Meta bulgulara itiraz edebilecek ve AB'nin yürütme organının soruşturmada kullandığı dosyaları inceleme hakkına sahip. Ancak Komisyon'un bulguları teyit edilirse şirket, yıllık toplam cirosunun yüzde 6'sına kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilir.
