Son yıllarda Silikon Vadisi'nde teknoloji şirketlerinin geleneksel yönetim normlarından uzaklaştığı ve bu durumun hissedarların yanı sıra kamuoyunun şirketleri hesap vermeye zorlamasını giderek zorlaştırdığı geniş çaplı bir eğilim dikkat çekiyor.
Yapay zeka alanındaki iki dev laboratuvar olan Anthropic ve OpenAI, yalnızca mali sorumlulukları olan geleneksel yönetim kurulu üyeleri yerine, misyonlarının kendi kendine atadığı 'koruyucularının' bulunduğu sıra dışı şirket yapıları kurdu.
Kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olarak kurulan OpenAI, Kasım 2023'te yaşanan ve ibretlik bir ders niteliği taşıyan bir krizle sarsıldı. Şirketin yönetim kurulu, Genel Müdür Sam Altman'ı görevden almaya çalıştı ancak yatırımcıların ve çalışanların güvenini kaybetti. Bu olay, yönetim kurulu üyelerinin çoğunun değiştirilmesine ve girişimde daha geniş çaplı bir yeniden yapılanmaya yol açtı.
Yapısına vakıf olan bir kaynağa göre, Anthropic'in güven yapısı, mütevellilerin hissedarların oy gücünün yüzde 85'ini alarak görevden alınmasına olanak tanıyan yerleşik bir 'öldürme anahtarı' içerdiğinden OpenAI'nin yönetişim yapısına kıyasla daha az riskli görülüyor. Şirket halka açıldığında bu süper çoğunluk oranı değişebilir.
Anthropic'e yakın bir kaynak, şirkete birden fazla turda destek veren özel yatırımcıların bunu yönetişim yapısını tam olarak anlayarak yaptığını ve birkaç yatırımcının güvenlik vurgusunu yatırım tezlerinin bir parçası olarak özellikle öne çıkardığını belirtti.
Ancak Anthropic'e yatırım yapan bir girişimci sermayedar, erken dönem yatırımcıların aynı zamanda şirketin temel misyonunu yerine getirebilmesi için ticari bir dev haline gelmesi gerektiği varsayımında bulunduğunu da sözlerine ekledi.
Bu yatırımcı, 'Yatırımcılar sonunda kapitalizmin kazanacağı yönünde bir yargıya vardı. Ne derseniz deyin, hesaplama gücü için çok fazla paraya ihtiyacınız varsa ve en iyi model için rekabet ediyorsanız, yatırımcılar ortada bir iş modeli olacağını varsayar' dedi.
Halka açılma hamlesi, Anthropic kâr elde etmesi yönündeki artan baskıyla karşı karşıya kalırken, bu yapıyı daha geniş ve muhtemelen daha az hoşgörülü bir yatırımcı kitlesinin önüne serecek.
Harvard'dan Fried, Temmuz ayında yayımladığı makalede şu ifadeleri kullandı: 'Şirketlerin mevcut yapıları altında, bu yöneticilerin kişisel olarak riske atacağı çok az şey olabilir ve karar vermede kârı görmezden gelebilirler veya görmek zorunda kalabilirler. OpenAI zaten bir fiyasko yaşadı. Daha az riskli bir yapıya sahip olan Anthropic ise henüz yaşamadı. Yatırımcılar, halka arzlarından önce hala değişebilecek olan her iki şirketin düzenlemelerini de dikkatle incelemeli ve hisseleri buna göre fiyatlandırmalıdır.'
