Bilim

Araştırma: Chicxulub Çarpışması Dinozorları Közledi

Araştırma: Chicxulub Çarpışması Dinozorları Közledi
Malta, Avrupa'nın Hawaii'si! Hem eğlen hem İngilizce öğren. Katıl →

Bu durum küresel iklimi felaket derecede etkileyerek kitlesel yok oluşa yol açtı. 2022'de bilim insanları, birçok türün yok olup bazılarının hayatta kalmasının nedeninin çarpışmanın (en azından Kuzey Yarımküre'de) ilkbaharda gerçekleşmesi olabileceğini öne sürmüştü.

Bu yeni çalışma, çarpışmanın önceki simülasyonlarını jeolojik gözlemlerle birleştiriyor. Çarpışmanın hemen ardından, buharlaşan kayaların soğuyup yoğunlaşmasıyla spherül adı verilen küçük kaya damlacıkları oluştu. Bu spherüller Dünya atmosferinden yüzeye düşerken yoğun bir ısı dalgası yaydı; bu, bir fırın ızgarasına eşdeğerdi. Ancak bilim insanları uzun süre bu ısı dalgasının yangın çıkarmaya veya Kretase dönemi canlılarını kızartmaya yetecek kadar sıcak olmadığını varsaydı.

Kredi: Purdue Üniversitesi/Kelsey Lefever

Ancak çalışmanın ortak yazarı ve Purdue Üniversitesi'nden gezegen bilimci Brandon Johnson, 2023'te ortaya çıkan yeni kanıtlarla ilgilenmeye başladı: çarpışma sonrası oluşan son derece ince bir toz tabakası. Johnson, bu tozun spherüllere dönüşmeyen kaya buharı kalıntılarından oluşmuş olabileceğini düşündü. Bu tozun atmosferdeki etkileri de hesaba katıldığında, 'ilk bir iki saat içinde her şeyi öldürebilecek bir durumla karşı karşıyayız' dedi.

Yazarlar, modellerinde ince tozu hesaba kattıklarında, dinozorların ve diğer canlıların insanlar için öldürücü dozun 17 katı radyasyona maruz kaldığını buldu. Bu durum büyük olasılıkla ölümcüldü; kalın derili dinozorların bile derisini yakıp sıcak çarpmasına neden oldu. Radyasyon ısısı ahşabı doğrudan tutuşturmaya yeterli olmasa da, yazarlar çimen, liken ve çam iğnelerini ateşlemeye fazlasıyla yeteceği ve dolaylı olarak yangınları tetikleyeceği sonucuna vardı.

Gece Eğlen, Gündüz Öğren

Kaynak: Ars Technica