Bitcoin'in konsensüs kurallarını değiştirmeye yönelik bir öneri, ağın nasıl evrilmesi gerektiği ve kimin karar vereceği konusunda geliştiricileri, madencileri, şirketleri ve kullanıcıları ikiye böldü.
Tartışmanın merkezinde Bitcoin Improvement Proposal 110, yani BIP-110 yer alıyor. Hayata geçirilmesi halinde BIP-110, Bitcoin işlemlerine rastgele veri gömülmesini sağlayan birkaç yöntemi geçici olarak kısıtlayacak.
Destekçiler önerinin blockchain spam'ını azaltacağını ve Bitcoin'in para olma rolünü güçlendireceğini söylerken, eleştirenler bunun geçerli işlemleri reddedebileceğini ve ağı bölebileceğini savunuyor.
Tartışmaya Bitcoin geliştiricisi Luke Dashjr, Blockstream CEO'su Adam Back, Strategy İcra Kurulu Başkanı Michael Saylor, Casa Güvenlik Şefi Jameson Lopp ve Bitcoin savunucusu Samson Mow da dahil oldu.
"Bitcoin için spam'dan daha tehlikeli 110 şey var. BIP 110, bir spam anlaşmazlığını, halihazırda geçerli olan ve ücret ödeyen bazı işlemleri geçersiz kılacak bir konsensüs değişikliğine dönüştürüyor," diye yazdı Saylor X'te. "Bu emsal tehlikeli. Enerjimizi gerçekten önemli tehditlere saklamalıyız."
BIP-110 neyi değiştirecek?
Bitcoin işlemleri yalnızca ödemelerden ibaret değil. İşlem script'leri ve tanık verisi (witness data) aracılığıyla metin, görsel, token metadata'sı ve başka bilgiler de taşıyabiliyor.
Bir soft fork olan BIP-110, bu verileri gömmek için kullanılan birkaç tekniği sınırlayarak Bitcoin'in konsensüs kurallarını sıkılaştıracak. Öneri, yeni işlem çıktılarının çoğunu 34 baytla sınırlıyor, OP_RETURN çıktıları için 83 baytlık sınırı geri getiriyor, belirli tanık öğelerini 256 baytla sınırlandırıyor ve yazı (inscription) işlemlerinde yaygın olarak kullanılan birkaç Taproot özelliğini geçici olarak kısıtlıyor. (Yazılar, Bitcoin'de NFT'lerin ve Ethereum ile Solana gibi blockchain ağlarındaki benzer varlıkların karşılığı olarak düşünülebilir.)
Eleştirenler, BIP-110'un Bitcoin'in mevcut konsensüs kurallarına göre geçerli olan bazı işlemleri geçersiz kılacağını ve gelecekteki protokol değişiklikleri için bir emsal oluşturacağını savunuyor. Jameson Lopp, Şubat ayındaki bir blog yazısında BIP-110'un Bitcoin'in iki temel özelliğini zayıflatacağını ileri sürdü: sansür direnci ve öngörülebilirlik.
"Bitcoin'in gücü sansür direncinde ve öngörülebilirliğinde yatıyor," diye yazdı Lopp. "BIP-110, protokolün öznel olarak 'istenmeyen' işlemleri sansürlemek için değiştirilebileceğinin sinyalini veriyor ve Bitcoin'in izinsiz programlanabilir para olarak imajını aşındırıyor."
BIP-110'un zorunlu sinyal verme dönemi Ağustos ayında başlıyor ve önerinin izleme panosuna göre şu ana kadar madencilerin yalnızca %1'i BIP-110'a destek verdi.
Blockstream CEO'su Adam Back, Bitcoin'in merkeziyetsiz yapısının kullanıcıların kendi tercihlerini başkalarına dayatmasını engellediğini ve teknik konsensüs sürecinin kasıtlı olarak değişime dirençli olduğunu savundu. Destekçiler kendi fork'larını oluşturmakta özgür olsa da, "Bitcoin buna katılmayacak," diye yazdı.
"Şimdi acı hap şu ki, maalesef bu doğru," diye yazdı Back X'te. "Mantık dinlemeyecek, kendini eğitmeyecek, öğrenmeyeceksen, aynı radikal özgürlük senin için de geçerli: çözümün, bir araya gelip bir fork oluşturmak."
Tartışma Ordinals ile başladı
Mevcut anlaşmazlık, 2023'ün başlarında Bitcoin geliştiricisi Casey Rodarmor tarafından oluşturulan Ordinals protokolünün piyasaya sürülmesine dayanıyor. Bu protokol, görsellerin, metinlerin, videoların ve diğer dijital içeriklerin doğrudan Bitcoin'in en küçük birimi olan satoshilerin üzerine yazılmasına (inscribe) olanak tanıyor. Ordinals, Bitcoin'in SegWit ve Taproot yükseltmeleriyle gelen özellikleri kullanarak Bitcoin blockchain'inde NFT benzeri varlıklar oluşturuyor.
Ordinals ve BRC-20 token'ları popülerlik kazandıkça Bitcoin blok alanı talebi arttı ve işlem ücretleri yükseldi. Destekçiler, bu ücretlerin madenciler için ek gelir sağladığını ve Bitcoin'in uzun vadeli güvenliğini güçlendirdiğini söylüyor.
Ancak Dashjr da dahil olmak üzere eleştirenler, yazıların Bitcoin ağını sömürdüğünü ve bunları meşru finansal işlemlerden ziyade spam olarak nitelendiriyor.
Mow'dan konsensüs çağrısı
Samson Mow, Salı günü X'te yayınladığı "Bitcoin İttifakı" başlıklı makalesinde, Bitcoin katılımcılarının kendilerini bir topluluktan ziyade bir ittifak olarak görmeleri gerektiğini savundu. Geliştiriciler, madenciler, şirketler, eğitimciler ve kullanıcıların her birinin ağa farklı şekillerde katkıda bulunduğunu belirtti.
"Blok Boyutu Savaşları sırasında bizim tarafımızda asla 'bizimle değilsen karşımızdasın' zihniyeti yoktu," diye yazdı. "Küçük blok kampı asla kimseyi katılmaya zorlamadı. Sadece hepimiz durumu 'anlıyorduk' ve pozisyonumuzdan emindik."
Hatırlatma olarak, Blok Boyutu Savaşları (2015–2017), Bitcoin'in ağda tek bir blokta daha fazla işlem işleyebilmek için 1 MB'lık blok boyutu sınırını artırıp artırmaması gerektiği etrafında dönüyordu. Sonunda "küçük blok" kampı kazandı ve "büyük blokçular" 2017'de Bitcoin Cash'i, 2018'de de Bitcoin SV'yi oluşturmak için fork yaptı.
