Avrupa bankaları ödeme savaşını taksit taksit kaybediyor. Önce mobil uygulamalar komisyon ücretlerini ve işlem verilerini aldı, ardından dijital ödemeler ve girişimler daha da fazla kontrolü ele geçirdi. Şimdi ise ECB, stablecoin'lerin asıl can yakıcı şeyi, yani mevduatları alabileceği konusunda uyarıyor.
Avrupa Merkez Bankası Yönetim Kurulu Üyesi Piero Cipollone, Cuma günü Roma'da düzenlenen bir bankacılık konferansında bu mesajı verdi ve dijital euroyu yapısal bir çözüm olarak çerçeveledi.
“Geleneksel banka kartı ödemeleri bile daha az popüler hale geliyor. Aslında mobil ödemeler yükselişte ve İrlanda, Hollanda ve Finlandiya'da satış noktası işlemlerinin onda birini aşmış durumda,” dedi Cipollone.
“Müşterileri mobil ödeme kullandığında, bankalar genellikle banka kartlarına kıyasla daha yüksek komisyon ücreti ödüyor ve çoğu zaman ödemeyle ilgili hiçbir bilgi alamıyor; böylece hem komisyonları hem de verileri kaybediyorlar,” diye ekledi Cipollone. “Gelecekte stablecoin kullanımı artarsa, bankalar perakende mevduatlarını da kaybedecek.”
Cipollone, kendi endişelenmek için nedenleri olan İtalyan kooperatif bankası yöneticilerine hitap ediyordu: İtalya'daki kooperatif banka şubelerinin yarısı, nüfusu 10.000'den az olan kasabalarda hizmet veriyor ve burada ödeme verilerinin kaybı yerel kredi işini içini boşaltabilir.
Stablecoin'ler bu soruna yeni bir katman ekliyor. Bunlar, özel olarak çıkarılan ve neredeyse her zaman dolara 1:1 sabitlenmiş kripto token'lar; kullanıcıların parayı banka sistemi dışında tutmasına ve taşımasına olanak tanıyor. Bunu, banka hesabı yerine bir uygulamada tuttuğunuz dijital dolar gibi düşünün. PayPal, Stripe gibi fintech'ler bile bir şekilde geleneksel bankacılık sistemine güveniyor.
DefiLlama verilerine göre küresel stablecoin piyasası yaklaşık 300 milyar dolar büyüklüğünde ve neredeyse tamamen dolar cinsinden.
Cipollone, stablecoin benimsenmesinin yaygınlaşmasının nakit mevduatları gereksiz hale getirebileceğinden endişeli. Mobil ödemeler bankalara komisyon ve veriye mal oluyor; stablecoin'ler ise kredi vermek için güvendikleri mevduat tabanını kaybettirebilir.
Mevduatlar sadece defterdeki bir rakam değil. Bankaların işletmelere ve ev alıcılarına kredi vermek için kullandığı ham madde. Daha az mevduat, daha az kredi anlamına geliyor ve ince marjlarla yerel müşteri tabanına sahip küçük kooperatif bankaları için bu bir tablo sorunu değil, varoluşsal bir sorun.
ECB'nin önerdiği çözüm ise ironik bir şekilde dijital euro: ticari bankalar aracılığıyla değil, onların yerine değil, onlar aracılığıyla dağıtılan, devlet tarafından çıkarılan elektronik bir nakit biçimi. Mevcut tasarıma göre bankalar müşteri hesaplarını tutmaya, takas ücretleri kazanmaya ve işlem verilerini elinde tutmaya devam ediyor. ECB, 2027'nin ikinci yarısında başlayacak 12 aylık pilot için Deutsche Bank, UniCredit ve Revolut'un da aralarında bulunduğu 36 ödeme sağlayıcısını belirledi.
Açık itiraz, risksiz, devlet destekli bir dijital cüzdanın da tıpkı bir stablecoin gibi mevduatları çekebileceği. ECB'nin aklında koruyucu önlemler var: dijital euro faiz ödemeyecek, bu da büyük meblağları tutma teşvikini ortadan kaldıracak ve tutma limitleri, bir kişinin dijital euro hesabında ne kadar tutabileceğini sınırlayacak. Bankanın kendi finansal istikrar analizi, tasarımın banka likiditesi için önemli bir risk oluşturmadığı sonucuna vardı.
Eleştirmenler tam olarak ikna olmuş değil ve ECB'nin tekrarlanan stablecoin uyarıları piyasayı gözle görülür şekilde yavaşlatmadı. Ancak yasama mekanizması artık harekete geçmiş durumda.
Cipollone'a göre, dijital euro müzakereleri 9 Temmuz'da onaylanmasının ardından başladı ve ilk oturum dört gün sonra yapıldı. Yasama organları 2026 sonuna kadar bir anlaşmaya varmayı hedefliyor. İlk ihracın 2029'da yapılması bekleniyor.
