Sekiz yaşındayken Mumbai'ye giden trenimizin büyük bir gürültüyle durduğunu hatırlıyorum. Sekiz saat sonra tekrar hareket ettiğimizde, rayların yakınındaki bir daldan sarkan parçalanmış bir kuyruk gösterildi.
Tranın, göründüğü kadarıyla, tam hızda bir yaban bizonu çarptığı ve çarpmanın motoru o kadar kötü hasarladığı için tamir için çekilmesi gerektiği anlaşılmıştı. Uzun süre böyle şeylerin sadece kırsal Hindistan gibi yerlerde olduğunu sandım, ama birkaç yıl önce öğrendim ki yaban hayatı ve altyapı gezegenin hiçbir yerinde uyuşmuyor.
Federal Havacılık Dairesi'ne göre yaban hayatı çarpışmaları 1990 ile 2025 arasında ABD sivil havacılığına yılda ortalama 272 milyon dolar mal oldu. Fransa'da demiryolu işletmecisi SNCF, dolaşan hayvanların ülke genelinde her yıl 8 binden fazla treni etkilediğini ve gecikmelerin başlıca beş nedeninden biri olduğunu söylüyor. Britanya'da 2023'te tek başına 120 tren hayvana çarptı, 660 sefer aksadı ve 15 binden fazla dakika gecikme oluştu.
Tüm bu zararı, hem altyapıya hem hayvanlara verilen zararı okumak, Sara Nozkova'yı (üstte solda resmedilen) yollar, tren rayları, havalimanları ve diğer altyapılardan hayvanları uzak tutmak için geleneksel olarak kullanılan sirenler, ışıklar, çitler, şahinler ve avlamanın aksine çalışan bir yaban hayatı caydırma sistemi geliştirmeye ilham verdi.
"Çözümün daha yüksek sesli bir caydırıcı olduğuna ikna olmadım" dedi TechCrunch'a.
Ulaşım ve otonom araçlarda 13 yıl çalıştıktan sonra Nozkova, yollar ve diğer kontrollü ortamlar için inşa ettiğimiz sistemlerin doğa denkleme girince ne kadar hızlı başarısız olduğunu öğrenmişti.
"Makinalara, onlar için mühendislik yaptığımız ortamlarda parlak olmayı öğrettik" dedi. "Şehirler, fabrika hatları, depolar. Sabit geometri, bilinen nesneler. Doğanın dışına çıktığımda, aynı makinelerin hızla körleştiğini bizzat gördüm. Çünkü doğa karmaşık ve sürekli canlı."
Bunun yerine Stockholm'deki KTH Kraliyet Teknoloji Enstitüsü'ndeki yapay zekâ laboratuvarına katıldı ve yakınındaki bir hayvanın ne yaptığına ve hatta ne tür bir hayvan olduğuna göre caydırıcı tepkilerini değiştirebilen bir sistem üzerinde çalışmaya başladı.
Bu çalışma Flox Intelligence'a dönüştü. Şirket 2020'de KTH'den ayrıldı ve bu yıl TechCrunch Disrupt'taki Startup Battlefield 200 finalistlerinden biri. Şirket Salı günü Disrupt'ta yatırımcı jürisine sunum yaptı; etkinlik bu yıl 15 Ekim Perşembe gününe kadar San Francisco'daki Moscone West'te devam ediyor.
Flox, veriyi bulutta değil sahada işleyen kenar cihazları üretiyor. Otonom araçlar gibi çevrelerini algılayan sistemler kullanıyorlar, ancak bunlar yaban hayatı davranışına göre eğitilmiş. Bir hareket sensörü hareket algıladığında cihazı uyandırıyor, yakınlardaki hayvanları tanımlamak için cihaz içi modeller kullanan bir kamerayı tetikliyor. Cihaz ardından hayvanları korkutmak için türe uygun bir ses çıkarıyor.
Nozkova, sistemin deneyimden öğrendiğini ve hayvanların tekrarlayan sinyallere alışmasını engellemek için tepkilerini çeşitlendirdiğini söylüyor.
Şirket şu anda direkler, ağaçlar ve diğer yapılara monte edilebilen pil çalışan cihazlar satıyor. Ayrıca cihazların nerede konuşlandırıldığını ve sahada neler olduğunu gösteren bir yazılım platformu da sunuyor. Platform, düzenleyici uyum için raporlar ve biyolojik çeşitlilik izleme gibi kullanımlar için raporlar da üretebiliyor. Uzun vadeli hedef, yazılımı trenler, arabalar ve dronlar gibi dışarıda çalışan makinelerde çalışacak kadar taşınabilir hale getirmek.
Nozkova'ya göre 150 cihaz Kuzey Amerika, Avrupa ve Avustralya'da havalimanları ve çevreleri; yol ve demiryolu koridorları (özellikle yaban hayatı koridorları boyunca çit uçları ve geçitler); milli parklar; tarım arazileri; kentsel alanlar; maden sahaları ve elektrik trafo merkezleri gibi kritik altyapı dahil olmak üzere sahalarda aktif.
Şirket kenar birimlerini peşin satıyor, ardından ilk yıldan sonra yıllık yazılım ve yapay zekâ aboneliği ücreti alıyor. Flox'un ayrıca trenler gibi araçlarda yazılımını konuşlandırmak için yıllık ücret ödeyen şirketlerle OEM ortaklıkları var. Tren üreticisi Alstom böyle bir ortak.
Şirketin 2026'yı 1,5 milyon dolar gelirle kapatması bekleniyor, Nozkova söyledi.
Flox'un ürünü ve yaklaşımı ne kadar özgünse, rekabet de yok değil. Robin Radar'ın Scarecrow'u da kuşları dağıtmak için türlere özgü sıkıntı çağrıları kullanıyor ve faaliyeti kaydediyor; iCHASE ise kuşları bilgisayarlı görüyle tespit edip duruma göre yanıtını ayarlayarak hareketli bir lazerle hedefleyen bir sistem satıyor.
Nozkova, avantajının sistemin kapsamı ve Flox'un sahada topladığı veriler olduğunu, bunu "bir geyiğin ya da boz ayının güvenli şekilde hareket etmesini gerçekten neyin sağladığına dair yer gerçeği" olarak tanımlıyor.
"Fiziksel yapay zekâ fabrikadan çıkıp dağınık, canlı dışarıya yürüyor" diyor Nozkova. "Dışarıda çalışan her makine — trenler, kamyonlar, dronlar, traktörler, robotlar — doğayı anlamak zorunda olacak ve doğa zekâsı algılama yığınının bir sonraki katmanı olacak. Bunu neredeyse hiç kimse inşa etmiyor."
Şirket şimdiye kadar ön tohum ve tohum turlarında toplam yaklaşık 5 milyon dolar topladı; tohum turuna Unconventional Ventures ve Tilia Impact Ventures liderlik etti. Turlara GENIUS NY, Norrsken, Satgana ve melek yatırımcılar da katıldı, Nozkova söyledi.
Şirket şimdi 10 milyon dolarlık Seri A turu açıyor; bu kaynak büyük ölçüde cihaz sayısını yaklaşık 150'den birkaç bine çıkarmak ve altyapıyı mevcut yaban hayatı kullanım alanlarının ötesine genişletmek için kullanılacak.
