Avrupa Birliği bugün Google'a, dünya çapında milyarlarca cihazı çalıştıran açık kaynaklı işletim sistemi Android'de rakip yapay zeka asistanlarına daha fazla erişim vermesini emretti. Bu talep aslında hiç de şaşırtıcı değil. Kağıt üzerinde Google için bir yenilgi gibi görünse de -ki şirket yıllardır tam da bu tür bir erişime direniyordu- aslında düzenleyici bir zafer. Aynı zamanda Google'ın, Brüksel'in düzenleme oyununu Apple'dan çok daha kurnazca oynayarak rakibini geride bıraktığının bir işareti.
Perşembe günü alınan iki karardan birinde, Avrupa Komisyonu -AB'nin yürütme organı ve bloktaki rekabet kurallarının başlıca uygulayıcısı- Google'ın, rakip yapay zeka asistanlarına, kendi Gemini'sine verdiği türden sistem özelliklerine ve veri erişimine aynı şekilde izin vermesi gerektiğini söyledi. Bu emir, Avrupa'nın Dijital Piyasalar Yasası'ndan (DMA) kaynaklanıyor. DMA, 'kapı bekçisi' olarak belirlenen baskın platformların, rakiplerine kendi hizmetlerine sunduklarına benzer sistemlere ve verilere erişim sağlamasını gerektiriyor.
Kritik bir nokta, Google'ın bu değişiklikleri yapmak için Temmuz 2027'ye kadar süresinin olması. Bu da şirkete Gemini'yi genişletmeye devam etmesi, AB ile teknik ayrıntıları müzakere etmesi ve rakiplerinin Android'e nasıl bağlanacağını şekillendirmesi için kabaca bir yıl kazandırıyor. Google ayrıca karara mahkemede itiraz edebilir, ancak bunu yapmayı planlayıp planlamadığı konusunda kamuoyuna açıklama yapmadı ve The Verge'in sorusuna kayıtlı yorum yapmayı reddetti.
Google, sistemlerini hiç açmak istemediğini -bunun kullanıcıların güvenliğini, emniyetini ve mahremiyetini tehlikeye atabileceğini savunarak- açıkça belirtmiş olsa da, bu bir yıllık süre zaten önemli olan avantajını daha da pekiştiriyor. Gemini, Android'e derinlemesine entegre durumda ve çoğu cihazda varsayılan yapay zeka asistanı olarak önceden yüklenmiş olarak geliyor. Bu da Google'a, OpenAI ve Anthropic gibi rakipleri benzer düzeyde erişim kazanmadan önce konumunu güçlendirmesi için daha fazla zaman tanıyor.
Google'ın önce ürünü piyasaya sürüp daha sonra düzenleyicilerle müzakere etme stratejisi, Apple'ınkiyle tam bir tezat oluşturuyor. Apple geçen ay uzun zamandır beklenen Siri AI asistanını duyurduğunda, bu özelliğin DMA nedeniyle Avrupa'da piyasaya sürülmeyeceğini büyük bir vurguyla açıklamıştı.
Android'de olduğu gibi, Komisyon Apple'ın da üçüncü taraf asistanlara Siri AI'ın kilit sistemlerine, özelliklerine ve verilerine benzer erişim sağlaması gerektiğini söyledi. Apple bunu yapmanın 'sorumsuzluk olacağını' ve kabul edilemez mahremiyet ve güvenlik riskleri yaratacağını savundu. Şirket, Komisyon'dan uyumlu bir sürüm oluşturmak ve gerekli birlikte çalışabilirliği 'kademeli olarak' başlatmak için 18 ay istediğini ancak Komisyon'un bu teklifi reddettiğini belirtti.
Apple'ın Siri AI'ı AB'ye ne zaman getirmeyi planladığına dair hâlâ kamuya açık bir takvimi yok; hatta getirip getirmeyeceği bile belli değil. Şirket The Verge'in yorum talebine yanıt vermedi. Bu arada Google, Apple'ın Siri AI için istediği ancak alamadığı ek süreyi Gemini için elde etmiş oldu: DMA'ya uyum sağlamak için zaman kazanırken yapay zeka asistanı piyasada kalmaya devam ediyor.
Bu farklılık, kısmen her iki şirketin yapay zeka asistanlarının DMA ürün kararlarını şekillendirmeye başladığı dönemde bulunduğu konumu yansıtıyor olabilir. Gemini yıllardır Google'ın yapay zeka stratejisinin merkezinde yer alıyor ve şirketin ürün ekosistemi genelinde yaygın olarak dağıtılıyor. Bu da Google'a piyasada kalma ve daha sonra yasalara uyum sağlama konusunda güçlü bir teşvik sağlıyor. Apple ise yeni Siri AI'ını çok yakın zamanda tanıttı ve ürünün tasarımı sırasında DMA'nın gerekliliklerini öngörmek için yılları olmasına rağmen onu AB'den çekmeyi tercih etti.
Apple ayrıca Siri AI'ın yokluğunu siyasi bir silaha dönüştürmeyi seçti. Görünüşe göre kamuoyu mahkemesinin lehine karar vereceğini ve Brüksel'i birlikte çalışabilirlik gerekliliklerini gevşetmeye zorlayacağını umuyordu. Bunu kamuoyu önünde ve defalarca yaptı. WWDC 2026 açılış konuşmasının bir bölümünü Siri AI'ın Avrupa'ya gelmeyeceğini açıklamaya ayırdı, 'DMA Nedeniyle Siri AI, iOS 27 ve iPadOS 27'de AB'de Gecikti' başlıklı sivri bir blog yazısı yayınladı ve konuyla ilgili medya brifingleri düzenledi. Çin'in Siri AI'dan mahrum kaldığı haberini ise tek cümlelik bir dipnotla geçiştirdi. Tüm bunlar, gecikmenin nedeni olarak Apple'ın ürün tercihlerini değil, Brüksel'i göstermeye hizmet etti.
Aradaki farkın perde arkasında göründüğü kadar büyük olmaması da mümkün. Google ve Apple, DMA'nın birlikte çalışabilirlik taleplerine şiddetle karşı çıkıyor ve bunları mahremiyet, güvenlik ve ürün bütünlüğüne yönelik tehditler olarak nitelendiriyor. İki şirket ayrıca Gemini'yi Siri AI da dahil olmak üzere Apple'ın yapay zeka ürünlerine entegre etmek için birlikte çalıştı. Bu nedenle, aynı kısıtlamalarla mücadele etmek için farklı yollar keşfederken iletişim halinde kalmış olmaları muhtemel.
Şimdilik fark çok net: Google'ın Android'i uyumlu hale getirirken Gemini'yi genişletmeye devam etmesi için bir yılı var. Brüksel Apple'a bu tür bir ek süre vermedi ve Siri AI'ın AB'ye ne zaman ulaşacağı ise meçhul.
