Hubble Uzay Teleskobu kullanılarak astronomlar kozmik bir kedi kuyruğunu inceledi ve yapının iki Plüto büyüklüğündeki gök cisminin çarpışması sonucu oluşmuş olabileceği sonucuna vardı.
Kedi Kuyruğu lakaplı oluşum, 63 ışık yılı uzaklıktaki bir gezegen sisteminde bulunan Beta Pictoris adlı enkaz diskinden uzanıyor. Kuyruk, ortalama bir kedinkini utandıracak kadar uzun; Güneş-Dünya sistemini yaklaşık 500 kez sarabilecek kadar. Bu uzunluk, yaklaşık 200 trilyon ev kedisine denk geliyor.
Güneş Sistemi ile Kedi Kuyruğu'na ev sahipliği yapan sistem arasındaki en büyük fark, ikincisinin görece genç olması. Güneş Sistemi yaklaşık 4,6 milyar yaşında iken Beta Pictoris, birkaç milyon yıldan daha yaşlı olmayan kozmik bir yavru. Bu da sistemin, Güneş Sistemi'nin bebeklik döneminde yaşananlara benzer gezegen cisimleri çarpışmalarına halen ev sahipliği yaptığı anlamına geliyor.
Araştırmayı yürüten ekip, Kedi Kuyruğu hakkında yeni bilgiler elde etmek için 14 yıllık gözlemleri kullandı. Bu sayede oluşumun hangi şiddetli koşullarda meydana geldiğine dair uzun süredir devam eden gizem çözüldü.
"Kedi Kuyruğu, büyük cisimler arasındaki bir çarpışmanın ardından kalmış gibi görünüyor; Plüto gibi bir şey düşünün," dedi Arizona Üniversitesi'nden ekip lideri Arin Avsar bir açıklamada. "Tuhaf olan, bu yapının daha önce yalnızca kızılötesi ışık algılayan James Webb Uzay Teleskobu ile görülmüş olması, daha kısa dalga boylarında ise görünmez kalması ve bu durum topluluğu bir süre şaşırtmış olması."
Kozmik kedi kuyruğu aynı zamanda hoş bir şekilde tüylü
Beta Pictoris ile Güneş Sistemi karşılaştırıldığında hızla ortaya çıkan bir şey var: bizim kozmik komşuluğumuz görece düzenli. Gezegenler Güneş'in çevresinde dönerken uzay kayaları büyük ölçüde kuşaklar halinde ayrılmış durumda: Mars ile Jüpiter arasındaki ana asteroit kuşağı ve Neptün yörüngesinin ötesindeki Kuiper kuşağı.
Bununla birlikte bu durum, Güneş Sistemi'nin şiddetli ve kaotik gençliğiyle keskin bir tezat oluşturuyor. O dönemde Güneş Sistemi, gaz ve tozdan oluşan dönen bir diskle çevrili bebek bir yıldıza ev sahipliği yapıyordu ve gezegenlerin yapı taşları olan planetesimal adı verilen cisimler arasındaki çarpışmalar sık görülüyordu.
Astronomlar Güneş Sistemi'nin bebekliğine geri bakamıyor, bu yüzden kozmik arka bahçemizin nasıl şekillendiğini öğrenmek için yakınlardaki genç gezegen sistemlerini inceliyorlar. Beta Pictoris gibi sistemler. Bu, sırlarını kolayca açıkladığı anlamına gelmiyor.
"Kedi Kuyruğu'nun şimdiye kadar görünür ışıkta gözlemlerden kaçmasının nedeni içeriği olduğunu düşünüyoruz," diye açıkladı Avsar. "Neredeyse tamamen organik refrakter malzemeden oluşuyor, yani ağır karbon bazlı. Karbon atomlarının bu uzun zincirleri görünür ışığı absorbe ediyor, bu yüzden oldukça siyahlar."
Yeni çalışma, kedimsi yapının şeklinden başka açılardan da kedi gibi olduğunu ortaya koydu. Hubble gözlemleri, yapının aynı zamanda hoş bir şekilde tüylü olduğunu gösteriyor. Bunun nedeni onu oluşturan tanelerin son derece gözenekli olması.
"Burada gördüğümüz kadar gözenekli bu kadar küçük toz tanelerini nasıl elde edebileceğinizi kimse gerçekten anlamıyor ve bu da bu özelliği incelememizin nedenlerinden biri," dedi Avsar.
"Çarpışmalardaki hızların o kadar yüksek olması mümkün ki karbon taneleri buharlaşmış, gaz haline gelmiş ve soğudukça yeniden yoğunlaşmış olabilir; işte bu şekilde bu kadar gözenekli hale gelmiş olabilirler," diye konuştu U of A'dan ekip üyesi Kevin Wagner.
Bilim insanları Kedi Kuyruğu'nda daha önce keşfedilmemiş bir özellik daha buldu; malzeme izi ile sistemdeki gezegenlerden biri olan Beta Pictoris b arasındaki etkileşimin sonucu gibi görünen bir bükülme. Beta Pictoris b, Jüpiter'den 10 kat daha kütleli bir gaz devi gezegen.
"Bu, dev gezegenlerin muazzam yerçekimi kuvvetiyle kuyruklu yıldızları nasıl etkilediğine dair bize başka bir kanıt hattı veriyor," dedi Avsar. "Bu, bu kütleli gezegenlerin çevresindeki toz ve buzlu cisimleri yüzlerce astronomik birim ötesine kadar ne kadar etkilediğinin bir kanıtı. Bir astronomik birim, Dünya ile Güneş arasındaki mesafedir."
Ekip araştırmasını geçen ay The Astrophysical Journal Letters'ta yayımladı.
