Apollo görevleri sırasında uçuş direktörü olarak çalışan Gerry Griffin, birkaç ay inişini yönetti. Apollo 13 mürettebatını Dünya’ya sağ salim döndürmesinde rol aldı. Daha sonra Houston’daki Johnson Uzay Merkezi’ne başkanlık etti.
Bu deneyimler sayesinde Griffin, uzay uçuşunda ekip çalışmasının değerini öğrendi. Başarılı bir fırlatma ya da inişin kaderini belirleyebilecek dinamik anlarda, hendekteki meslektaşlarına kesinlikle güvenmek gerekiyor.
Griffin bir röportajında şöyle konuştu: “Apollo 12’de roket yıldırım çarptığında hızlı tepki vermemiz gerekti. John Aaron ve Jerry Carr gibi kişilerle güven ve iletişim sağlandı. Farkı onlar yarattı.”
Bu olay gerçekten 1969’da yaşandı. Griffin’in Misyon Kontrol’deki “Gold Team” ekibi, Apollo 12 görevinin fırlatılmasını yönetti. Yükselen Saturn V roketi, elektrik yüklü bulutların içinden geçerken yıldırım tetikledi. Yıldırım çarpması Apollo uzay aracının elektrik sistemlerini bozdu, uçuş kontrolörleri ve astronot Alan Bean sistemi yeniden kurmak için seferber oldu. Roket ve uzay aracı sağ kaldı ve ikinci ay inişini tamamladı.
Apollo döneminde Griffin’e göre yükleniciler NASA’nın iş gücünü desteklemek için görevlendirildi. Ancak Misyon Kontrol’deki pozisyonlar NASA çalışanı kaldı ve bu önemliydi çünkü uzay ajansı nihai olarak görevleri sırasında olanlar için başarı ya da başarısızlık sorumluluğunu taşıyordu.
NASA’dan ayrıldıktan sonra bu durum değişmeye başladı. “Uzay mekiği döneminin ortasında Misyon Kontrol’deki pek çok işin yüklenicilere geçtiğini görünce şaşırdım” dedi.
Griffin yüklenicileri kötülemek istemiyor. Uzay ajansı için inşa edilen alt sistemlerin uzmanlığını genişletmede kritik rol oynuyorlar. Ancak zamanla, genellikle NASA memur sayısını artırmadan ajansın personel sayısını yükseltmenin bir yolu olarak, kritik işler yüklenicilere dış kaynak olarak verildi.
Bu yıl, büyük ölçüde radar altında kalan bir hamleyle NASA Yöneticisi Jared Isaacman bu eğilimi tersine çevirmeye çalıştı. “İş gücü girişimi” kapsamında Isaacman, 7.500 sözleşmeli pozisyonu ajansa geri getiriyor ve bunları memur yaparak “çekirdek yeterlilikleri” yeniden inşa ediyor.
Bu, NASA’nın iş yapış şekli açısından büyük bir değişim ve tartışmasız değil. Ancak Griffin değişimi memnuniyetle karşılıyor ve uzun vadede ajans için daha iyi olacağına inanıyor. “Jared’in bu tür kurumsal kapasite ve sorumluluğa geri dönme fikrini alkışlıyorum” dedi.
Tartışma yaratıyor
Isaacman’ın iş gücü girişimi herkes tarafından sevilmiyor. Bazılarına göre girişim çok aceleyle hayata geçirildi ve uzay ajansında kargaşa yarattı. Ancak büyük ölçüde fiili bir durum haline geldiği için neredeyse hiç kimse buna karşı çıkmaya kayıtlı konuşmak istemiyor.
Bu yazı için Ars, endişelerini anlamak üzere yarı resmi olarak yarım düzine kişiyle konuştu. Bunlar arasında şimdi memur olan yükleniciler, sektör liderleri ve kıdemli NASA yetkilileri vardı.
En büyük ve doğrudan etkilenen yükleniciler Amentum, Jacobs Engineering Group ve KBR. Her firma ülke genelindeki saha merkezlerinde mühendislik ve diğer hizmetler için NASA’ya birkaç bin yüklenici sağlıyor. Bu şirketler, NASA’nın on yıllardır başarılı olmasına izin veren bir iş gücü modelinden radikal şekilde ayrılmanın, ajansın Ay’a dönme ve orada üs kurma gibi son on yılda en iddialı misyonuna başlarken belirsizlik getirdiğini söylüyor.
Isaacman, NASA’nın sadece teknik iş gücünü yeniden inşa etmekten değil, para da tasarruf edeceğini söyledi. Personel notalarında Isaacman, iş gücü girişiminin ilk pilotlarının çalışanları memur yaparak 100 milyon dolardan fazla tasarruf sağladığını tespit ettiğini ve zamanla bunun 1 milyar doların üzerine çıkabileceğini belirtti.
“Bu çaba elbette maliyet tasarrufu sağlıyor” diye yazdı Isaacman Mayıs ayında. “Ayrıca operasyonel faydalar da var; yüklenici yapıları genellikle katmanlı yönetim, üçüncü taraf araçlar, sözleşmesel engeller ve ilerlemeyi zorlaştırabilecek diğer verimsizlikler içeriyor.”
Yüklenici firmalar buna itiraz ediyor ve talep ettikleri genel giderin bir çalışanın ücretinin yalnızca yüzde 2 ila 3’ü kadar olduğunu söylüyor.
Girişimden önce NASA’da yaklaşık 40.000 yüklenici ve yaklaşık 14.000 memur vardı. Sonuncusu, federal iş gücünü küçültmek için DOGE tarafından yürütülen ertelenmiş istifa ve diğer programlar kapsamında binlerce çalışanın ayrıldığı 2025 başından bu yana yaklaşık 4.000 kişi azalmıştı.
Ama bu, DOGE tarafından keyfi şekilde kesilen kişilerin geri getirilmesi çabası değil. Isaacman’ın değişiklikleri NASA’nın teknik yetkinliğini artırmaya odaklı ve ikinci Trump yönetimi başlamadan önceki döneme kıyasla NASA’nın bugün çok daha büyük bir memur iş gücüne sahip—yaklaşık 21.000 kişi.
“Bataklığı kurutuyorduk, memur sayısını büyütmüyorduk” diye konuştu bir sektör kaynağı.
Bu eleştiriye rağmen bu, Isaacman’ın siyasi becerisini yansıtıyor; Beyaz Saray federal harcamaları azaltmaya çalışırken federal iş gücünü artırmayı başardı. Bazı federal kurumların yaşadığı kesinti ya da hatta tasfiyenin aksine Isaacman, NASA’yı başarılı kılmak için inşa etmeye niyetli görünüyor.
NASA bazı esneklikleri kaybediyor mu?
İş gücü dönüşümünü uygulamak için NASA’nın 10 saha merkezi direktörüne, özellikle fırlatma, operasyon ve görev kritik mühendislik yetenekleriyle bağlantılı sözleşmeli çalışanları belirleyip kadroya alma görevi verildi.
Bazı çalışanlar için bu süreç kafa karıştırıcı oldu. Çoğu, ama hepsi değil, mevcut konumlarında kalabildi. Ve açık olmak gerekirse, pek çok çalışan memur olmayı tercih ediyor. Ancak ücret ve yan haklarda bazı farklılıklar var ve yüklenicilere temel olarak mevcut işlerinden vazgeçip NASA’daki bir pozisyona geçmeleri söyleniyor; sözleşme firmaları için çalışmaya devam edemiyorlar. Bu durum, eski sözleşmeli çalışanlardan şimdi memur olan bazılarına göre kargaşa ve belirsizlik yarattı. Ve hepsi Trump yönetimi altında hükümet çalışanı olmak istemiyor.
Bazı bireysel çalışanların hayal kırıklığının ötesinde, geçişe karşı çıkan sektör grupları arasında daha geniş bir endişe var: mevcut sözleşme sistemi NASA’ya esneklik veriyor. Önceki yüklenici düzeninde ajans yön değiştirmeye karar verirse, bir yükleniciyle sözleşmeyi yenilememe seçeneğine sahipti. Memurlar işe alındıktan sonra hükümet tarafından çok daha fazla koruma altındadır.
“NASA son 50 yılda NASA ve diğer federal kurumlara hizmet etmeye özel bir ekosistem inşa etti” dedi bir sektör kaynağı. “Sistem, şirketlerin esneklik ve yenilik yapmasına izin veriyor. Şimdi bu ortadan kalkacak.”
Bu yüklenici ekosistemi aynı zamanda NASA’yı Kongre’deki çabalarında lobicilik yoluyla da destekliyor. Bazı sektör yetkilileri, bu yüklenici desteği ortadan kalkarsa, NASA’nın Kongre fonu sağlama çabalarının daha zor hale geleceğini ve bazı programlarının daha savunmasız olacağını düşünüyor.
Isaacman ve liderlik ekibi bu endişeleri reddetti. Misyon odaklı olduklarını ve mevcut sürecin uzay ajansı için işlemediğini söylüyorlar.
“Tutarlılık ve zorunlu bir vizyon”
Örneğin, Isaacman’ın ekibinden Artemis II fırlatmasında çalışan bir üye, Kennedy Uzay Merkezi’ndeki ateşleme kontrol odasında kafa karışıklığı yaşandığını anlattı.
Roketin yer sistemleriyle fırlatma rampasında bir sorun olduğunda, sorunu çözen NASA kontrolörlerinin şemalara doğrudan erişimi yoktu. Bunlar fikri mülkiyet ve diğer yüklenici kuralları nedeniyle bağlıydı. Bu nedenle bilgiler, uçuş kontrolörlerine Microsoft Teams üzerinden ekran paylaşımıyla iletildi; NASA şemaları fırlatma merkezinde doğrudan çağıramadı.
“Orada birisi başkasının ekranını canlı yayınlayan bir araçla oturuyor, bir şemayı görmeye çalışıyor” dedi bu mühendis. “Bu ne kadar absürt?” İş gücü dönüşümünün amacı, NASA’daki kritik tesislerdeki temel işlevlerin sivil memurlar tarafından doldurulmasını sağlayarak bu engellerden bazılarını kaldırmak.
İş gücü girişiminin eleştirmenleri bu yıl çeşitli saldırı hatları kullandı; girişimin bozucu etkilerinin NASA’nın Ay’a dönme şansını bozacağını, Artemis III’ü geciktireceğini ya da güvenlik riskini artıracağını öne sürdüler. Ancak Ağustos sonundaki bir toplantıda NASA’nın bağımsız Uzay Havacılık Güvenlik Danışma Paneli—uzay ajansındaki güvenlik risklerini tespit etmekle açıkça görevli—çabayı övdü.
Panelin başkanı Korgeneral Susan J. Helms, iş gücü girişiminin uygulanması sırasında “önemli ilerleme” kaydettiğini söyledi. Sürecin “hızı ve kapsamı” nedeniyle bazı zorluklarla karşılaşıldığını kaydetti ve örgütsel değişimin huzursuz edici olabileceğini kabul etti. Ancak panelin kritik bir endişe tespit etmediğini ekledi.
Üstelik genellikle NASA’yı eleştiren güvenlik paneli, Isaacman’ın iş gücü dönüşüm çabalarına sıcak bir destek verdi. Helms, “Panelin bakış açısına göre” dedi, “yöneticinin direktifi NASA’nın iş gücü için tutarlı ve gerekli bir vizyon.”
