Kuzey Amerika'da yangın sezonu başlarken ve ülke genelinde rekor sayıda dönüm arazi yanarken, NASA'nın Plankton, Aerosol, Bulut ve Okyanus Ekosistemi (PACE) uydusundaki üç cihaz, yangınların öncülü olan bitki örtüsü değişikliklerini, duman bulutlarını ve bunların hareketlerini gözlemliyor. Bu veriler, bilim insanlarının orman yangınlarına dair anlayışını derinleştirecek ipuçlarını bir araya getirmesine yardımcı olacak.
NASA'nın Greenbelt, Maryland'deki Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nde PACE görevinde çalışan uzaktan algılama bilim insanı Kirk Knobelspiesse, "Karşımızdaki zorluk, bu ipuçlarını anlamlı bir şekilde kullanmak ve Dünya modellerimizin gerçekte olanı doğru temsil etmesini sağlamak" dedi.
Şubat 2024'te fırlatılan uydu, Dünya'nın okyanus ve atmosferini incelemek üzere tasarlanmış olsa da beklenmedik bir yeteneğe sahip: bitki örtüsündeki değişiklikleri izlemek. Ayrıca yangın sonrası geriye kalan kömürleşmiş alanları yani yanık izlerini de tespit edebiliyor.
NASA Goddard'daki PACE görevinin kara alanı sorumlusu Skye Caplan, "PACE uydusu karayı da gözlemliyor ve bunu gerçekten iyi yapıyor. Yeni bir hiperspektral veri setiyle keşfedilecek çok şey var" diye konuştu.
PACE üzerindeki Okyanus Rengi Cihazı, gezegeni görünür, yakın kızılötesi ve morötesi ışığın birkaç yüz farklı dalga boyunda gözlemleyen bir hiperspektral cihaz. Bu geniş spektrum, bitkilerin stres durumu, kuruluk ve pigment dengesi gibi sağlık göstergelerini toplamasını sağlıyor. Tüm bu veriler, yüksek yangın riski olan alanların belirlenmesine yardımcı oluyor. Arazi yöneticileri bu verileri, yangın riskini azaltmak için kaynakları dağıtmakta kullanabiliyor.
Cihaz, Dünya'nın tamamını her gün görüntülüyor ve yüksek enlemlerde daha sık tarama yapıyor. Bu sıklık sayesinde, açık günlerde PACE bilim insanları yangınların ardından hızla değerlendirme yapabiliyor. Yangın izlerinin yerini ve yayılımını belirleyebiliyor. Caplan, orman yangını geçiren bölgelerde sel ve heyelan riskinin arttığını, bu yüksek riskli alanların tespit edilmesinin ve zaman içinde nasıl değiştiklerinin izlenmesinin önemli olduğunu vurguladı.
Okyanus Rengi Cihazı, morötesi dalga boylarını kullanarak yangın sonrası dumanı da izleyebiliyor. Ayrıca bu parçacıkların atmosferde ne kadar yükseğe çıktığına dair bilgi topluyor; yükseklik, parçacıkların ne kadar uzağa taşındığını ve hangi sistemleri etkilediğini belirliyor. Cihaz, morötesi verileri sayesinde Görünür Kızılötesi Görüntüleme Radyometre Paketi ve Orta Çözünürlüklü Görüntüleme Spektroradyometresi gibi diğer uydu cihazlarının yangın gözlemlerini genişletiyor.
