Şangay'da bir robot "karnavalı"nda bir gün geçirdim. İşte gördüklerim.
İnsan biçimli robotlar Çin'de önemli bir dönemeçte. Ülkenin yapay zekâyı günlük yaşama taşıma stratejisinin popüler makineleri bunlar. Gömülü yapay zekâ olarak adlandırılan teknolojinin fiziksel sistemlere entegre edilmesi, Çin'in son beş yıllık planının kilit unsuruydu ve buradaki şirketler zaten insan biçimli robotlarda dünya lideri. Geçen yıl küresel olarak teslim edilen 13 binden fazla iki kollu, iki bacaklı robotun yüzde 90'ından fazlası Çin'de üretildi.
"Bak, el üstünde durmaya çalışıyor!" 11 yaşında bir çocuk yeni mini robot köpeğinin bir dizi numara denemesini izlerken heyecanla bağırıyor. Oyuncak evcil hayvan, Şangay'ın dışındaki bir Ar-Ge merkezinin düzenlediği robot "karnavalı"nda annesinin yeni aldığı bir hediye ve çocuk onu geçenlere durmadan gösteriyor. Yerli tatil ve meraklı aileler etkinliğe akın ediyor.
Bu yoğun merkez, robot teknolojilerini ve ekipmanlarını araştıran, geliştiren, üreten ve pazarlayan 100'den fazla şirket barındırıyor. Birçoğu ağır yük taşıma veya kanalizasyon borularını inceleme gibi pratik işler yapabilen her şekilden uzmanlaşmış bot üretiyor.
Bugün ise her şey daha çok gösteri için. Robot köpeği satın almak için ebeveyn ve çocukların kuyruğa dizildiği yerden birkaç metre ötede, iki çalışan gençlere dört ayaklı bir robotun merdiven çıkmasını nasıl yaptıracaklarını öğretiyor. Daha ileride, geçici bir halkanın etrafında toplanan çocukların tezahürat yaptığı, birbirlerine su boncuğu fırlatan iki uzaktan kumandalı robot arasında gergin bir mücadele çıkıyor. Bir çalışan düelloyu beraberlik ilan ediyor.
Böyle gösteriler önemli, çünkü halkın robotları yakından deneyimlemesine olanak tanıyor. Çin'in en önde gelen robot şirketlerinden bazıları insan biçimli robotlar geliştiriyor. Bu makineler "insanları fiziksel işten ve sıradan işlerden kurtarabilir" diyor, karnavalda kahve yapabilen bir model sergileyen DexForce'tan ürün yöneticisi Yang Duan. Birkaç stand ötede, bir çift robot kol bir sepet tişört katlamaya çalışıyor.
Maruz kalma önemli, çünkü başka yerlerde insan biçimli robotların ilerlemesi yavaş kaldı ve iki ayak üzerinde denge kurma ihtiyacı nedeniyle ağırlıklarından kaynaklanan güvenlik zorluklarıyla gölgelendi. Yüksek fiyatlar ve kısa pil ömrü de cazibelerini sınırladı. Birçok robot uzmanı, insan formunun bir robot için en iyi şekil olup olmadığı konusunda şüpheci.
Ama Çinli firmalar ilerlemeye devam ediyor ve en yeni modellerini sergiliyor. Bu karnaval Şangay'da gerçekleşirken, Çin'in diğer birkaç kentindeki alışveriş merkezleri ve turistik mekanlarda kalabalıklara performans sergileyen insan biçimli robotlar var. Pekin'de bacaklı robotlar yarı maraton koşuyor. Halkla ilişkiler kampanyası, en azından bu hafta sonu Şangay'da kalpleri ve zihinleri kazanıyor gibi görünüyor.
Festivalin ana çadırından alkışlar yükseliyor. Orada, ışıltılı bir üst giyen bir insan biçimli robot, bir başka insan biçimli robot kalabalığı etkilemek için ön takla atarken sarhoş boks olarak bilinen bir dövüş sanatı stili sergiliyor. Sahnenin yanında, performans sergilemek üzere sıralanmış küçük robot aslanlardan oluşan bir ekip var.
İzleyici doyamıyor. "Daha, daha, daha" diye tempo tutuyor.
You Xiaoying, Çin'e odaklanan Londra merkezli serbest gazeteci.
