SpaceX'in bir Falcon 9 roketinin üst kademesi, 5 Ağustos 2026'da Ay yüzeyine çarpmaya hazırlanıyor. Roket, Firefly Aerospace'in Blue Ghost Ay iniş aracını taşıdıktan sonra kontrollü bir iniş için yeterli yakıtı kalmadığı için Ay'ın çekim kuvvetine kapıldı ve çarpışma rotasına girdi. Çarpışmanın, Ay'ın batı kenarında Einstein ve Bell kraterleri yakınında, TSİ 09:35'te gerçekleşmesi bekleniyor.
Uzmanlar, bu tür çarpışmaların Ay yüzeyinde yeni kraterler oluşturabileceğini ancak bunun Ay için bir tehdit oluşturmadığını belirtiyor. Aslında, bu tür olaylar bilim insanlarına Ay'ın jeolojisi ve yüzey yapısı hakkında değerli bilgiler sağlayabilir. Çarpışmanın enerjisinin iki ila üç ton TNT'ye eşdeğer olduğu tahmin ediliyor; Dünya'dan görülmesi zor olsa da teleskoplarla izlenebilecek bir toz bulutu oluşturabilir. NASA, çarpışmanın yaklaşık 18 metre genişliğinde ve 3,6 metre derinliğinde bir krater oluşturmasını ve çevreye toz ile kaya fırlatmasını bekliyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse, aynı enerjiye sahip bir göktaşı yaklaşık her altı günde bir Ay'a çarpıyor.
SpaceX, roketin Ay'a çarpmasını önlemek için herhangi bir girişimde bulunmayacak. Şirket, roketin zaten kullanım ömrünü tamamladığını ve bu tür çarpışmaların uzay araştırmalarının doğal bir parçası olduğunu açıkladı. Ancak SpaceX'in NASA bilim ve Dragon programları direktörü Julianna Scheiman, şirketin NASA ve diğer ilgili kurumlarla birlikte, yüksek enerjili görevlerde üst kademelerin gelecekte nasıl daha güvenli bir şekilde imha edilebileceği üzerinde çalıştığını belirtti. Scheiman, çarpışmanın kasıtlı olmadığını, güneş aktivitesi ve yerçekimi kuvvetlerinin birleşiminin roketi bu rotaya soktuğunu ifade etti. NASA ve SpaceX, roketin uçuş yolu hakkında iletişim halinde olmaya devam ediyor. Bağımsız gökbilimciler, yörüngeyi ilk olarak kamuya açık verileri kullanarak tespit etti; NASA'nın Yakın Dünya Nesnesi Çalışmaları Merkezi daha sonra roketin Ay'a çarpma olasılığının %100 olduğunu doğruladı.
Bu, Ay'a çarpan ilk roket üst kademesi değil. 2022'de Çin'in 2014'teki Chang'e-5 T1 görevinden kalma bir roket aşaması Ay'a çarpmış ve çift krater oluşturmuştu. 2009'da ise bir Atlas 5 roketinin Centaur üst kademesi, NASA'nın LCROSS görevi kapsamında bilinçli olarak Ay'ın güney kutbundaki Cabeus kraterine çarptırılmış ve bu çarpışma, su buzu kanıtlarının bulunmasını sağlamıştı. Apollo programı sırasında da birçok Satürn 5 roketinin üçüncü kademeleri, sismik veri toplamak amacıyla Ay'a yönlendirilmişti. NASA'nın Lunar Reconnaissance Orbiter'ı ve Güney Kore'nin Danuri yörünge aracı, çarpışma sonrası bölgeyi gözlemlemeye çalışacak. NASA'nın Marshall Uzay Uçuş Merkezi'ndeki Göktaşı Ortam Ofisi, çarpışmayı yer tabanlı teleskoplarla görüntülemeye çalışacak; ancak hava ve aydınlatma koşulları görüntülemeyi zorlaştırabilir. Görüntülerin elde edilmesi birkaç gün sürebilir.
