ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), ulusal güvenlik endişeleri ve yerli üreticiyi koruma amacıyla insansı robotlar da dahil gelişmiş robotların yabancı ülkelerden ithalatını yasakladı. Trump yönetiminin yapay zeka endüstrisini koruma stratejisinin bir parçası olan bu karar, Çin rekabetini kesmeyi hedeflese de uzmanlar, ucuz Çin robotlarına bağımlı olan ABD'deki akademik ve endüstriyel araştırmaların sekteye uğrayabileceği uyarısında bulunuyor.
İnsansı robotlar genellikle hayranlıktan çok tiksinti uyandırıyor: Tökezliyorlar, çocukları tekmeliyorlar ve tüm ilerlemelere rağmen ellerini kullanma konusunda küçük bir çocuktan bile daha beceriksizler. Henüz emekleme aşamasındaki bu sektörde, bu tür robotlar daha çok viral videolarda görülüyor, gerçek iş yerlerinde veya evlerde değil.
Bu nedenle, geçtiğimiz hafta FCC'nin insansı robotlar, dört ayaklı robotlar ve tekerlekli robotlar da dahil olmak üzere gelişmiş robotların yabancı ithalatına kapsamlı bir yasak getirmesi sürpriz oldu. Giderek daha partizan hale gelen ve Trump yanlısı bir çizgideki FCC'nin aldığı bu kararın iki gerekçesi var. Birincisi, yabancı yapımı insansı robotların evlerde ve potansiyel olarak hassas tesislerde o kadar çok veri toplayacağı ve bunun ulusal güvenlik için bir tehdit oluşturacağı. İkincisi ise ABD'li robotik şirketlerinin, daha sağlam ve güvenli bir yerli tedarik zinciri oluşturmak için Çin rekabetinden korunmaya ihtiyaç duyması.
Görünüşte bu, Trump yönetiminden çok daha eskiye dayanan, siyasi ve endüstriyel çıkarları uyumlu hale getirme stratejisi. Çin, güneş panelleri, elektrikli araçlar ve insansız hava araçları gibi stratejik teknolojilerin ucuz versiyonlarını sunmada iyileştiğinde, ABD hükümeti tarifeler veya devlet kurumlarının bu teknolojiyi satın alma şekline ilişkin kurallar kullanarak pazarı doldurmasını engellemeye çalıştı. Bu tür hamleleri her zaman, özellikle tüketiciler için daha yüksek fiyatlar olmak üzere, ödünleşimlerin faydalara değip değmediği konusunda tartışmalar izler.
Ancak robotik, artık yapay zeka endüstrisinin bir başka parçası ve birçok yönden onun en uç noktası olarak görülüyor. Trump yönetimi de ABD yapay zeka endüstrisini korumak için giderek daha agresif bir yaklaşım benimsiyor. OpenAI ve Anthropic'inkilerle rekabet edebilen ancak çok daha ucuza mal olan açık kaynaklı Çin modellerine yasak getirmeyi değerlendirdiği bildiriliyor. Böyle bir hamle, işletmelerin yıllık tahmini 25 milyar dolarlık tasarruf elde etmesini engelleyecek.
Bu nedenle, insansı robot yasağı, eski Çin ticaret oyun kitabının bir başka bölümü olarak değil, Trump yönetiminin yapay zeka endüstrisini korumasını bugünün önde gelen laboratuvarlarının ötesine genişlettiğinin kanıtı olarak anlaşılmalı. Yönetim, henüz yeni yeni ayaklarının üzerinde durmaya çalışan gelişmekte olan bir robotik sektörü adına devreye girmeye istekli.
Bazı ABD'li robotik şirketleri, FCC'nin bu yeni hamlesini şaşırtıcı olmayan bir şekilde memnuniyetle karşılıyor. Denetimler için dört ayaklı robotlar üreten Ghost Robotics'in CEO'su Gavin Kenneally, yabancı yapımı robotlardan kaynaklanan siber güvenlik risklerinin gerçek olduğunu söylüyor (karar kapsamında yayınlanan bir FCC belgesi, bir adamın 7000 robot süpürgeyi kontrol etmeyi başardığı bir olaya atıfta bulunuyor). Kenneally bir e-postasında, 'Bugünkü duyuru daha güçlü siber güvenliği ve daha adil bir rekabet ortamını teşvik ederse, bu müşteriler ve robotik endüstrisi için iyi olur' dedi. Boston Dynamics'in politika başkan yardımcısı Brendan Schulman da kararı coşkuyla karşıladı.
Ancak yeni kural ABD'li robotik şirketlerini canlandırmayı hedefliyorsa, büyük bir kusuru var. Bu şirketler ve akademik robotik laboratuvarları, araştırma yapmak için büyük ölçüde Çin'den gelen ucuz robotlara bağımlı. Waffle çevirmekten çamaşır yıkamaya kadar sürekli yeni görevler öğrenen robot filoları inşa ediyorlar ve sık sık ABD yapımı olanlar yerine Çin yapımı insansı robotlar satın alıyorlar. Robotik ticaret grubu Association for Advancing Automation'ın pazar istihbaratı direktörü Aaron Prather, yeni kararın 'ABD'li insansı robot araştırmacıları için bir zorluk yarattığını' söylüyor. Prather, 'Çin modelleri mevcut en iyi fiyat-performans oranını sunuyor' diye ekliyor. Prather, kuruluşunun yakın zamanda yaptığı bir iç incelemenin, ABD üniversitelerinden yakın zamanda yayınlanan robotik araştırma makalelerinin %90'ının Çin'in en büyük insansı robot şirketi Unitree'nin robotlarına dayandığını bulduğunu belirtiyor.
Bu fiyat farkı çok büyük olabiliyor. Unitree'den dört ayaklı bir robot yaklaşık 4.600 dolara mal olabiliyor. Boston Dynamics'ten benzer bir robot 278.000 dolara kadar çıkabiliyor. Bu ucuz robotlar artık mevcut olmadığı için robotik araştırmaları sekteye uğrarsa, FCC kararı sektörü canlandırmak yerine yavaşlatabilir.
ABD ve Çin robotik endüstrileri tamamen farklı yerlerde. Unitree bu hafta halka arz olmayı planlıyor ve yaklaşık 6 milyar dolarlık bir değerlemeyi hedefliyor. ABD'deki hiçbir robotik şirketi anlamlı bir karşılaştırma sunmuyor, ancak var olanlar tartışmasız daha az robot satıyor. Figure'ın insansı robotları henüz büyük ölçekte satılmıyor ve 1X'in robotları henüz evlere gönderilmiyor. Bununla birlikte, geçen hafta Google'dan yapılan bir açıklamanın netleştirdiği gibi, insansı robotlar üzerindeki çalışmalar giderek ana akım haline geliyor. Şirket, insansı robotların yeni görevleri daha hızlı öğrenmesini sağlayacak yeni bir yapay zeka modeli duyurdu; en etkileyici yeteneği bir çöp poşeti bağlamak gibi görünüyor, ancak robot ellerinin ne kadar titiz olduğu düşünüldüğünde bu gerçek bir ilerleme.
FCC'nin emrindeki birçok istisna, pratik etkisini tahmin etmeyi zorlaştırsa da, sembolik etkisini görmek kolay. Yönetim, insansı robotikleri bir yenilik olarak değil, yabancı rekabetten korunmaya değer stratejik bir yapay zeka sınırı olarak görüyor. Yakın zamana kadar çoğunlukla sahnede düşmesiyle bilinen bir teknoloji için bu büyük bir değişim.
