WASHINGTON — Ticaret Bakanlığı, diğer kurumlar tarafından düzenlenmeyen yeni uzay faaliyetleri için gönüllü bir misyon yetkilendirme sistemi uygulama planlarında ilerliyor.
Uzay Ticaret Ofisi (OSC), 23 Temmuz'da yaptığı açıklamada, halihazırda OSC, Federal Havacılık İdaresi (FAA) veya Federal İletişim Komisyonu (FCC) tarafından denetlenmeyen uzay faaliyetleri öneren şirketlere sertifika verme planlarında 'bir sonraki adımı attığını' duyurdu.
Ofis yaptığı açıklamada, 'Aylardır sanayi, ABD federal hükümeti ve Beyaz Saray'daki ortaklar ve paydaşlarla çalıştıktan sonra OSC, misyon yetkilendirmesinde bir sonraki dev adımı atıyor' ifadelerini kullandı.
Ofis, Mart ayında Uzay Ticareti Sertifikası adını verdiği misyon yetkilendirme teklifini duyurmuştu. Bu gönüllü sistem kapsamında şirketler, önerdikleri faaliyetler hakkında OSC'ye bilgi verecek ve OSC de kurumlar arası bir inceleme koordine edecek. Sistem, 'onay varsayımı' ile işleyecek; yani ofis 120 gün içinde herhangi bir işlem yapmazsa başvurular otomatik olarak onaylanmış sayılacak.
OSC, ajansı Uzay Ticareti Sertifikası ile ilerlemeye iten nedeni açıklamadı. Ancak 15 Temmuz'da Temsilciler Meclisi Bilim Komitesi'nin uzay alt komitesindeki bir duruşmada, ofis direktörü Taylor Jordan, Beyaz Saray'dan teklifle ilgili bir karar beklediğini söylemişti.
Jordan, 'Teklifimizi Beyaz Saray'a sunduk. Bununla ilerleyebilmeyi umuyor ve bekliyoruz' dedi. Ayrıca, sunumun ofisin 'kurumlar arası desteği iyi bir noktaya getirdiği' anlamına geldiğini ekledi.
Jordan açıklamada, 'Başkan Trump'ın Uzay Ticaret Ofisi'ne duyduğu güven bizi onurlandırdı ve ABD sanayisi için hızlı bir 'evet' yolu oluşturmayı dört gözle bekliyoruz' ifadelerini kullandı.
OSC, bu onayla birlikte yakında Federal Kayıt'ta bir 'ilgi çağrısı' yayınlayarak sertifikayla ilgilenen şirketlerden ilk başvuruları alacağını duyurdu.
Jordan duruşmada, bu ilk şirketlerin sertifika için bir pilot görevi göreceğini ve ofisin sertifika sürecinin nasıl işleyeceğini iyileştirmesine olanak tanıyacağını belirtti.
Ofisin, 'ilk olarak uluslararası yükümlülükler, ulusal güvenlik ve temel iş yapısı gibi konularda bazı temel sorulara yönelik başvurumuzu şekillendireceğini' ve ardından kurumlar arası bir incelemeden geçeceğini söyleyen Jordan, 'Bu süreçte nasıl 'evet' diyebileceğimiz konusunda onlarla çalışacağız. Ve bunun sonunda, bu misyonları sertifikalandırabileceğimizi ve yetkilendirebileceğimizi öngörüyoruz' dedi.
Yeni sertifika kapsamında ilk olarak hangi tür yeni uzay faaliyetlerinin değerlendirilmesi gerektiği konusunda herhangi bir tercihi olmadığını belirten Jordan, 'Olgun teknolojilere ve olgun misyonlara bakmayı ve gerçekten uzayda operasyonlara yakın olana odaklanmayı hedefliyoruz' ifadelerini kullandı.
Sertifika sistemi, ABD hükümetinin, imzacıların vatandaşlarının uzay faaliyetlerini yetkilendirmesini ve denetlemesini gerektiren Dış Uzay Antlaşması'na uyumunu sağlamayı amaçlasa da, Uzay Ticareti Sertifikası gönüllü olacak çünkü ofisin bunu zorunlu kılma konusunda yasal yetkisi bulunmuyor.
Jordan duruşmada, ofisin şirketleri sertifika almaya teşvik etmek için, sertifika almanın onları FAA'nın fırlatma lisansı için yük incelemesi veya FCC lisansı için yörünge enkazı azaltma planı gibi diğer kurumların lisanslama süreçlerindeki bazı iş yüklerinden kurtarabileceği vaadini kullanmayı umduğunu söyledi.
Duruşmada konuşan Jordan, 'Sanayinin aradığı ek güven ve kolaylaştırılmış çabayı sağlayabilirsek, bu gönüllü sistemi kullanacaklarına eminiz' dedi.
Misyon yetkilendirmesi kavramı, uydu bakımından ticari uzay istasyonlarına kadar diğer kurumlar tarafından açıkça denetlenmeyen uzay faaliyetleri için düzenleyici kesinlik sağlamayı amaçlıyor. Bu düzenleyici boşluk, bu ayın başlarında FCC'nin, yere güneş ışığı yansıtmak üzere tasarlanmış bir Reflect Orbital uydusunu onaylarken, bu tür bir uydunun çevre veya astronomi üzerindeki etkilerine ilişkin endişelerin 'bizim inceleme ve yetkilendirme alanımızın dışında kaldığını' söylemesiyle bir kez daha gündeme geldi.
Bazıları ayrıca, bir misyon yetkilendirme sisteminin, ajansların yasalar kapsamında açıkça yetkilendirilmedikleri düzenleyici sorumlulukları üstlenmelerini engelleyeceğini savunuyor. Bu, Temsilciler Meclisi Bilim Komitesi'nin FCC'nin lisanslama süreçlerindeki yörünge enkazı azaltma gereklilikleriyle ilgili uzun süredir devam eden bir endişesi.
Komitenin iki partili liderliği — Teksaslı Cumhuriyetçi Temsilci Brian Babin ve Kaliforniyalı Demokrat Temsilci Zoe Lofgren — 21 Temmuz'da FCC Başkanı Brendan Carr'e gönderdiği bir mektupta, kolaylaştırılmış uydu lisanslama kurallarına ilişkin oylamayı ertelemesini istedi. Mektupta, Şubat ayında komisyona gönderdikleri ve teklifteki 'spektrum yönetimi veya zararlı radyo frekansı girişiminin önlenmesiyle ilgisi olmayan' uzay güvenliği hükümlerine ilişkin endişelerini dile getiren bir mektuba atıfta bulundular.
Şubat ayındaki mektupta, '1934 tarihli İletişim Yasası — uzay uçuşunun ortaya çıkmasından on yıllar önce yürürlüğe girmiştir — FCC'ye uzay güvenliği, uzay trafik yönetimi veya daha geniş iletişim dışı uzay operasyonlarını düzenleme yetkisi veren açık bir kongre yetkilendirmesi içermemektedir' ifadelerine yer verilerek, bu hükümlerin 'Komisyonun yasal yetkisini aştığı' savunuldu.
FCC komisyon üyeleri, 22 Temmuz'da oybirliğiyle yeni uydu lisanslama kurallarını kabul etti.
