Elektrikli araçlar için hızlı şarj istasyonlarının ilk aşaması yaygınlaşmaktı, ikinci aşama güvenilirlikti. Şimdi ise üçüncü aşama olan ucuzlama dönemi başlıyor. Bu alanda öncülüğü ise Ionna ve Walmart üstlenmiş görünüyor. Her iki şirket de elektrikli araç şarj ağlarını hızla genişletiyor. Walmart, mağaza otoparklarında şarj imkanı sunmak için Electrify America ile erken dönemde ortaklık kurmuştu. Şirket, bu hamlenin mağaza trafiğine ve müşteri sadakatine olumlu etkisini görünce, şimdi kendi yerli şarj ağını genişletmeye karar verdi.
Walmart'ın yeni istasyonlarında hem NACS hem de CCS fişlerine sahip 400 kW'lık Alpitronic şarj cihazları bulunuyor. Ayrıca Walmart+ üyelerine yüzde 10 indirim uygulanıyor. Şirket son birkaç ay içinde yüzlerce şarj cihazı kurarak oldukça agresif bir yayılma stratejisi izledi. Walmart, 400 kW hız sunan ve hem NACS hem de CCS fişlerini destekleyen ABB E-mobility A400 DC hızlı şarj cihazlarını kullanıyor.
Ionna'nın hedefleri ise çok daha büyük. Şirket; BMW, General Motors, Honda, Hyundai, Kia, Mercedes-Benz, Stellantis ve Toyota olmak üzere sekiz otomobil üreticisinin desteğiyle faaliyet gösteriyor. Müşterilerin şarj istasyonu bulamama kaygısını gidermek ve bu markaların elektrikli araçlarını satabilmek için Ionna, 2030 yılına kadar ABD ve Kanada genelinde 30.000 hızlı şarj istasyonu kurma sözü verdi. İstasyonlarının çoğunda benzin istasyonlarını andıran marketler ve tuvaletler gibi ek hizmetlerin yanı sıra CCS ve NACS fişleri de yer alıyor. Ionna da tıpkı Walmart gibi istasyonlarını hızla yaygınlaştırıyor.
Bu iki şirket, Tesla, Electrify America ve EVGo gibi yerleşik devlerden müşteri çekmek için yıllardır kullanılan klasik bir taktiğe başvuruyor: Daha düşük fiyatlar sunmak. Chargenomics'in verilerine göre Ionna, kilovatsaat başına ortalama 0,37 dolarlık fiyatla, analiz edilen 17 ağ arasında en düşük tarifeyi sunuyor. Walmart ise ortalama 0,43 dolarlık fiyatla dördüncü en ucuz ağ oldu. Walmart'ı sadece Shell Recharge ve Rocky Mountain Power geçebildi.
Karşılaştırma yapmak gerekirse, Tesla ve Electrify America ortalama olarak kilovatsaat başına 0,56 dolar ücret alıyor. Ionna'da şarj olan bir sürücü, Electrify America istasyonuna kıyasla yaklaşık yüzde 40 tasarruf etmiş oluyor. Chargenomics'in CEO'su ve baş analisti Loren McDonald'a göre, bu tür agresif fiyatlar, büyük devlerin yarattığı alışkanlıkları kırmak için şart.
McDonald konuyla ilgili şunları söyledi: "EA ve Tesla istasyonları genellikle aracınızın rota planlama yazılımına veya navigasyon sistemine otomatik olarak entegre edilmiştir. Aracı alırken ücretsiz şarj kredileri kazanmış olabilirsiniz veya Tesla'nın tak-ve-şarj et kolaylığına alışmışsınızdır. Bir şirket, alışkanlıklarınızı değiştirip kendisini seçmenizi istiyorsa, size cazip bir teşlif sunmak zorundadır. Onlar bu işin yeni çırağı. LinkedIn'deki elektrikli araç sektöründeki siz, ben ve herkes Ionna'nın kim olduğunu biliyor. Ancak Hyundai veya Ford bayisine gidip elektrikli araç alan ortalama bir yeni sürücünün 'Ionna'dan haberi bile yok. Tesla'yı duymuşlardır. Electrify America'yı duymuşlardır, belki EVGo'yu da."
McDonald ayrıca Ionna'nın, fiyatları geçici olarak kilovatsaat başına 0,20 dolar seviyesine kadar düşüren agresif tatil ve yeni istasyon indirimleri sunduğunu da belirtti. Bu fiyat, evdeki şarj maliyetinden bile daha ucuz. Şirketin yeni müşteriler ve marka bilinirliği konusunda ne kadar istekli olduğu açık. Walmart da aynı şekilde istekli, ancak onun tamamen farklı bir hedefi var. McDonald, "Walmart açıkçası bu işe çok farklı bir sebepten dolayı girdi" diyor.
ABD'de binlerce mağazası bulunan Walmart'ın, Electrify America ile yaptığı erken dönem işbirliğinden çok şey öğrendiğini belirten McDonald, şirketin devasa ölçeğinin ekipman tedarikçileri ve kamu hizmetleri ile sert pazarlık yapmasına olanak tanıdığını söylüyor. Devasa otoparkları sayesinde arsa maliyeti fiilen bedavaya geliyor. Şarj istasyonu kurmak onlar için diğerlerinden çok daha ucuz ve hızlı. En önemlisi, şarj cihazları sadece doğrudan gelir sağlamıyor, insanları mağazaların içine çekiyor.
McDonald sözlerini şöyle sürdürdü: "Elektrikli araç sürücülerinin tipik demografik ve psikografik profili, Walmart müşterileriyle aynı değil. Yani yeni bir müşteri kitlesi çekebilirler ve onlar için asıl önemli olan, insanları 40 dakikalığına mağazanın içine sokmak. Dışarıda sadece 22 dolar harcamak yerine, içeride 50 veya 100 dolar harcama yaptırmak."
Peki tüm bunlar elektrikli araç şarj sektörü için ne anlama geliyor? Bu, elektrikli araç hızlı şarj ağlarında yavaş yavaş yeni bir döneme geçtiğimiz anlamına geliyor. Yıllardır ana hedef, menzil kaygısını gidermek için ağları genişletmekti. Bu dönemde ölçek kazandı ve çevredeki tek iyi şarj noktası sizseniz, müşterileri kaybetmeden istediğiniz kadar yüksek fiyat talep edebiliyordiniz. Bu altyapı kurulumları pahalıydı ve kamu hizmeti talep ücretleri de yüksek olduğu için, şarj noktası operatörleri hızlı şarj ayrıcalığı için yüksek fiyatlar talep etti.
Örneğin, kilovatsaat başına 0,56 dolardan 2024 model Chevy Blazer EV'yi tamamen doldurmak 47,60 dolara mal oluyor ve bu da EPA standartlarına göre 279 millik menzil sağlıyor. Aynı mesafeyi benzinli 2024 model Chevy Blazer AWD ile kat etmek için 12,68 galon benzine ihtiyaç var. ABD'deki bugünkü ortalama galon fiyatı 4,07 dolar olduğunda bu da 51,61 dolar ediyor. Elektrikli araç daha ucuz, ama sadece kıl payı.
Ancak çevredeki en pahalı Tesla Supercharger'da şarj etseydim, acımasız bir şekilde kilovatsaat başına 0,74 dolar ödeyecektim. Tam bir şarj bana 62,90 dolara mal olacaktı. Elbette ben elektriğin pahalı olduğu bir bölgedeyim ve buradaki benzinin ortalaması 5,68 dolar, ancak asıl nokta şu ki elektrikli araç hızlı şarj fiyatları benzin fiyatlarından çok daha fazla değişkenlik gösteriyor ve pek de ucuz değiller.
Bu aslında kötü bir şey değil. DC hızlı şarj nadir bulunuyor; şarj işlemlerinin yüzde 90'ından fazlası elektriğin çok daha ucuz olduğu evde yapılıyor. Ortalama bir Amerikan evinde elektrik kilovatsaat başına 0,18 dolar maliyetle geliyor, bu da evde şarj edilen elektrikli araçları herhangi bir benzinli araçtan çok daha ucuza çalıştırılabilir kılıyor. Ayrıca Seviye 2 halka açık şarj cihazları da giderek yaygınlaşıyor. Pahalı ve yüksek çıkışlı AC-DC dönüştürücüler gerektirmedikleri ve aşırı talep ücretlerine maruz kalmadıkları için, hızlı şarj cihazlarından çok çok daha ucuzlar.
Ancak DC hızlı şarjın pahalı olmasının tek sebebi bu değil. Diğer büyük bir etken de sektörün ölçeğe ve erişilebilirliğe odaklanırken nakit yakması ve fiyat üzerinden rekabet etme ihtiyacı duymamasıydı. Şimdi o dönemi geride bırakırken, alan çok daha rekabetçi hale geliyor. Mercedes-Benz High Power Charging hizmetlere ve rezervasyonlara odaklanıyor. BP büyük şarj merkezlerini hedefliyor. Rove gibi yeni girişimler premium hizmet sağlayıcısı olmayı amaçlıyor. Tesla, Electrify America ve EVGo üyelikleri teşvik ediyor ve büyümeye devam ediyor. Walmart ve Ionna ise hızla genişliyor ve düşük fiyatlarla müşteri kapmaya çalışıyor.
Sonunda bu şirketlerden hangisi kazanacak? Bilemiyorum. Ancak rekabetin artması, sağlayıcıları daha fazla kolaylık sunmaya ve fiyatları düşürmeye itiyor. Açıkçası elektrikli araç şarjının yeni dönemi, elektrikli araç sahipleri için çok daha iyi olacak.
