Yaptırımların kripto varlıklar ve dijital para birimleri üzerindeki etkileri farklı ülkelerde farklı tepkiler yaratıyor. İsrail'den Rusya'ya, ABD'den İngiltere'ye kadar merkez bankaları, hükümetler ve borsalar yaptırım baskısına karşı geliştirdikleri stratejilerle gündemde.
ABD Hazine Bakanlığı, İranlı yaptırım listesindeki kuruluşlarla iş yaptığı gerekçesiyle sekiz Kanada para hizmet şirketini yaptırım listesine aldı. Şirketlerin İran riyali ile dijital varlık takası yaparak IRGC’ye bağlı adreslere işlem sağladığı belirtildi. Aynı gün ABD, İran nükleer programı hakkında bilgi için 20 milyon dolara kadar ödül teklif etti.
ABD Hazinesi'ne bağlı FinCEN, kripto para borsası MEXC Global'in yaptırım kaçakçılığı ve siber suçla bağlantılı işlemleri kolaylaştırdığı iddiasıyla ABD finans kurumlarına transferleri durdurma emri verdi. Karar, 30 gün sonra yürürlüğe girecek ve borsa İran, Rusya ve Kuzey Kore bağlantılı işlemlerle suçlanıyor. Hazine Bakanı Scott Bessent, İran rejiminin dijital varlıklarla yaptırımları atlatma çabalarının engelleneceğini söyledi.
Moskova Borsası, Rusya'nın yeni kripto yasası çerçevesinde 1 Aralık'ta Bitcoin, Ether ve USDT işlemlerine başlamayı planlıyor. İşlemler mevcut borsa altyapısıyla yürütülecek ve nitelikli olmayan yatırımcılar yıllık 300 bin ruble ile sınırlandırılacak. Yaptırım altındaki platformun talep görüp görmeyeceği uzmanlar arasında tartışılıyor.
Blockchain analitik şirketi Chainalysis, Kuzey Koreli IT çalışanlarının kripto paralarını nakde çevirmesine aracılık eden Rus ağı haritaladı. ABD Hazine Bakanlığı'nın OFAC birimi çarşamba günü 10 kişi ve bir kuruluşa yaptırım uyguladı. Rapor, fonların Garantex borsası üzerinden çıkarıldığını gösteriyor.
İsrail Merkez Bankası, Başbakan Benjamin Netanyahu'nun yaptırımları kripto ve blockchain ile aşma önerisini seçim öncesi kamuoyuna duyurarak reddetti. 100'den fazla ekonomist planın işsizliği artıracağı ve yabancı yatırımı çökertceği uyarısında bulundu. Muhalefet liderleri öneriyi BibiCoin politikası olarak nitelendirip eleştirdi.
Seçim öncesi yaptığı açıklamada İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, olası uluslararası yaptırımlardan korunmak için blockchain ve kripto paraların kullanılabileceğini savundu. Açıklama muhalefet, İsrail Merkez Bankası ve sokaktaki protestocular tarafından sert şekilde eleştirildi. Eleştirmenler kripto paraların yaptırımları aşmak için uygun bir araç olmadığını vurguladı.
Rusya Maliye Bakanlığı bazı çalışanlarına ilk kez dijital ruble ile maaş ödediğini açıkladı. Ödemeler 1 Ekim'de gönüllü esasla başladı ve dijital rublenin bütçe sürecine entegrasyonu Merkez Bankası ile birlikte yürütülüyor. 2025'teki denemelerde yaklaşık 16 milyon dijital ruble dağıtılmıştı; dijital ruble 2021'den beri geliştiriliyor ve AB tarafından yaptırıma tabi tutulmuştu.
ABD savcıları, İran'ın kara borsa petrol satışlarından elde edildiği iddia edilen 61 milyon dolarlık kripto para için müsadere istiyor. İddialara göre Çinli iki şirket Binance hesaplarını kullanarak 1,5 milyar doları aşan geliri IRGC dahil İran kurumlarına aktardı. Dava henüz ispatlanmadı ve İran'ın kripto faaliyetlerine yönelik genişleyen yaptırım baskısının parçası olarak görülüyor.
ABD, İran'a karşı ekonomik baskılarını artırmak amacıyla iki kripto para borsasına yaptırım uyguladı. Yaptırımlar, İran'ın kripto para kullanımını sınırlamak ve terörizmle mücadele etmek amacıyla uygulanıyor. ABD Hazine Bakanı, bu tedbirlerin ekonomik baskıyı artırmayı amaçladığını belirtti.
Blockchain analiz firması TRM Labs'ın raporuna göre, kripto para borsası HTX, İngiltere'nin yaptırım uygulamasının ardından aynı marka altında faaliyetlerine devam ederken, cüzdan altyapısını yeniden inşa etti. Borsa, TRON, Ethereum, BNB Smart Chain ve Solana ağlarında cüzdanlarını hızla döndürerek uyum profesyonelleri için sürekli hareketli bir hedef oluşturuyor. HTX ise bu faaliyetlerin rutin güvenlik operasyonları olduğunu savunuyor.
ABD Hazine Bakanlığı, fidye yazılımı gruplarına ve diğer siber suçlulara destek verdiği gerekçesiyle First VPN Service (1VPNS) adlı VPN hizmetini ve iki kişiyi yaptırım listesine aldı. Yaptırımlar kapsamında Ukraynalı yönetici Dmytro Rashevskyi ve Belaruslu cryptor satıcısı Yegeniy Vladimirovich Silayev de yer alıyor.
ABD yaptırımlarına tabi İran, Kuzey Kore ve Rusya gibi ülkelerin kripto para kullanımı 2025'te sekiz kat artarak 100 milyar doları aştı. Wall Street Journal'ın sektör tahminlerine dayandırdığı habere göre bu ülkeler, yaptırımlardan kaçmak için kendi dijital token'larını ve kripto borsalarını kuruyor. Batılı yetkililer ise bu yeni yöntemlere ayak uydurmakta zorlanıyor.
Rusya yaptırımlarına tabi bir stablecoin projesi, işlem hacminin milyarlarca doları bulduğunu öne sürüyor. Ancak bağımsız blockchain analistleri, bu rakamları doğrulayamadıklarını ve zincir üstü verilerin çok daha düşük bir hacme işaret ettiğini söylüyor.
Amerika Birleşik Devletleri Hazine Bakanlığı'na bağlı OFAC, 134 adet ISIS-K bağlantılı kripto cüzdanını yaptırıma tabi tuttu. Tether, bu cüzdanlardaki fonları dondurdu. ISIS-K, Chainalysis verilerine göre 1.4 milyon dolar değerinde kripto bağışıkları almıştı.
Apple, Rus şirketi VK'ya ait uygulamaları hiçbir uyarı yapmadan App Store'dan kaldırdı. Kremlin bu karara sert tepki gösterirken, Apple'dan acil bir açıklama talep etti. Uygulamaların kaldırılmasının ardında yaptırımlara uyum gerekçesi gösteriliyor.