Enerji Bakanlığı'na bağlı bir laboratuvar, Çin menşeli lidar sensörlerinin ABD'deki araçlarda yaygın olarak kullanılması durumunda güvenlik riski oluşturup oluşturamayacağını araştırıyor.
İki kaynağın TechCrunch'a aktardığına göre, bu incelemeyi Idaho Ulusal Laboratuvarı yürütüyor. Kaynaklar, laboratuvarın araştırmanın elektrikli ve otonom araç sektöründeki bir şirket veya şirket grubu tarafından finanse edildiğini belirtti.
İncelemeye hangi şirketlerin destek verdiği henüz netlik kazanmadı. Çin lidar sistemlerini kullanmayı düşündüğü belirtilen Rivian, General Motors, Ford, Kodiak, Lucid Motors, Nuro ve Uber yetkilileri, bu incelemeden haberleri olmadığını belirtti. Nvidia, Zoox ve Aurora ise konuyla ilgili soruları yanıtsız bıraktı.
Idaho Ulusal Laboratuvarı inceleme hakkında yorum yapmayı reddetti. Bir sözcü Haziran ve Temmuz aylarında TechCrunch'a yaptığı açıklamada, "bu, gazetecilerle tartışma özgürlüğümüz olan bir proje değil" dedi. Çin'in önde gelen lidar tedarikçileri Hesai ve RoboSense ise çok sayıda yorum talebine yanıt vermedi.
Işık algılama ve mesafe ölçme anlamına gelen lidar, yakındaki nesnelere olan mesafeyi ölçmek için lazer darbeleri kullanan bir sensör teknolojisidir. Otonom araç geliştiren şirketler için uzun zamandır popüler bir araç olmuştur; çünkü sürücüsüz araçların yakın çevresinin yüksek çözünürlüklü bir haritasını sunar.
Bu inceleme, ABD yollarında Çin lidar sensörlerinin kullanımının yasaklanması yönündeki baskıların arttığı ve milletvekillerinin birçok yasa tasarısı hazırladığı bir dönemde yürütülüyor.
Sanatör Tammy Baldwin (D-WI), Senatör Ted Budd (R-NC) ile birlikte "Düşmanlardan Altyapıyı Koruma Yasası"nı yürütüyor. Baldwin, TechCrunch'a yaptığı açıklamada, öncelikle Çin lidar sistemlerinin askeri veya endüstriyel casusluk için kullanılması konusunda endişeli olduğunu belirtti.
"Altyapılar daha karmaşık hale geldikçe, Çin lidar teknolojisinin Amerikan topluluklarına ve ulusal güvenliğimize yönelik tehdidinin kontrolsüz bırakılmasına izin verilemez" diyen Baldwin, "Amerikan halkını korumak için daha fazlasını yapmalıyız ve bu da vergi mükelleflerinin ödediği paraların bize casusluk yapmak için kullanılabilecek teknolojileri satın almak için harcanmamasını sağlamakla başlar" şeklinde konuştu.
Çin lidar kullanımını yasaklamayı amaçlayan farklı bir yasa tasarısına ortak sponsorluk yapan Temsilciler Meclisi Üyesi John Moolenaar (R-MI), geçen ay CNBC'ye verdiği demeçte, "arka kapılar"ın "bu bilgileri Çin Komünist Partisi çıkarlarına iletebileceği" konusundaki endişelerini dile getirdi.
Maliyet mi, Güvenlik Endişeleri mi?
İsrail lidar şirketi Innoviz'in CEO'su ve kurucu ortağı Omer Keilaf'a göre, Çin lidar kullanımında farklı risk katmanları bulunuyor.
İlki temel tedarik zinciri riski. TechCrunch kendisine Idaho Ulusal Laboratuvarı incelemesini sorduğunda bundan haberi olmadığını belirten Keilaf, Çin hükümetinin lidar teknolojisini stratejik olarak önemli bir teknoloji olarak kabul ettiğini söyledi.
Yakın zamanda verdiği bir röportajda konuşan Keilaf, "Örneğin, bir otomobil üreticisi tüm otonom sürüş altyapısını Çin tedarik zincirine dayandırırsa, bu ileride çok büyük bir risk oluşturur" dedi.
Ancak konuya aşina olan iki kaynağa göre, inceleme daha çok siber güvenlik risklerine odaklanıyor ve hatta Çin yapımı lidar sistemlerine bu alanda temiz bir sağlık raporu verme ihtimali taşıyor.
Keilaf, Çin lidar sistemlerinin ortaya çıkarabileceği iki büyük siber güvenlik riskini anlattı. Birincisi, sensörlerin toplu olarak devre dışı bırakılarak hareket halindeki araçların sekteye uğratılması ve duran araçların kullanılamaz hale getirilmesi.
Araştırmacılar geçmişte tekil lidar sensörlerinin lazerler kullanılarak devre dışı bırakılabileceğini göstermişti. Ancak Çin'in robotaksiler tarafından aktif olarak kullanılan lidar sensörlerinde nasıl yaygın bir kesinti yaratabileceği net değil.
Keilaf ayrıca, lidar sensörlerinin çevreleri hakkında topladığı ayrıntılı verilerin sıkıştırılarak hücresel bir çip üzerinden iletilebileceğini de sözlerine ekledi.
"[İsrail] istihbarat teşkilatında yedi yıl geçirmiş biri olarak, o bilgileri çıkarmanın çok da zor olmadığını garanti edebilirim. Sonuçta, lidarın ürettiği veri miktarı, eğer biri isterse oldukça kolay bir şekilde sıkıştırılabilir" diye konuştu.
Bu endişeler şu anda geçerliliğini koruyor çünkü lidar maliyetleri son on yılda dramatik bir şekilde düştü.
Lidar geleneksel olarak radar veya kameralar gibi diğer sensörlerden çok daha pahalıydı. Tesla bu teknolojiyi tamamen reddetti ve CEO Elon Musk, lidar için "koltuk değneği" ifadesini kullanarak şirketinin tüm otonom altyapısını yalnızca kameralar etrafında inşa etmeyi tercih etti.
Ancak Hesai ve RoboSense gibi Çinli şirketler hızla ölçeklenerek fiyatları düşürdü ve on yıl önce 75.000 dolara kadar çıkan bir ürünün maliyetini bazı durumlarda sadece birkaç yüz dolar seviyesine indirdi.
Amerikalı lidar şirketleri bu tempoya ayak uydurmaya çalışsa da Çin'in ölçek ekonomisine, daha düşük işçilik ve sermaye maliyetlerine denk düşmek zor. Bunun sonucunda, ABD'li lidar üreticileri son birkaç yıldır ya birleşme yoluna gitti ya da Luminar örneğinde olduğu gibi iflas başvurusunda bulundu.
Bu durum, ABD'deki birkaç otomobil üreticisini ve otonom araç şirketini, otonom araç sensör setlerinin bir parçası olarak Çin lidar sensörlerini kullanmayı düşünmeye sevk etti.
Yeni R2 SUV modelinin tavanına entegre edilmiş bir lidar sensörü ile bir versiyonunu üretmeyi planlayan Rivian'ın da bu şirketlerden biri olduğu belirtiliyor.
Mart ayında CEO RJ Scaringe, Reuters'a yaptığı açıklamada, şirketin Çin teknolojisinden yararlanarak, muhtemelen bir ortak girişim kapsamında ABD'de kendi lidar sensörlerini üretmeyi düşündüğünü belirtti.
Scaringe o dönemde, "Birçok farklı otomobil üreticisi bunu ya birlikte ya da en azından ortak bir uyum içinde yaparak, 'bakın, bunun için ABD'de veya en azından Çin dışında üretim kapasitesi geliştirelim' demenin yollarını düşünüyor" dedi ve şirketin lidar firmalarıyla "aktif görüşmeler" içinde olduğunu, bu çabanın diğer otomobil üreticilerini de içerebileceğini sözlerine ekledi.
Rivian'ın mali işler sorumlusu daha sonra şirketin lidar geliştirmeyi bünyesine katma gibi bir planı olmadığını açıkladı.
ABD'li şirketlerin Çin yapımı lidar kullanmasına izin veriliyor ancak gelecekteki düzenleyici ortam net değil. Savunma Bakanlığı, hem Hesai hem de RoboSense'i, Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nu destekledikleri iddiasıyla sözde 1260H listesine ekledi; bu durum, ABD ordusuyla çalışma yeteneklerini kısıtlıyor.
2025 yılında Ticaret Bakanlığı, ABD'deki yolcu araçlarında Çin yapımı bağlantı donanımlarının kullanımını yasaklayan bir kural yürürlüğe koydu, ancak lidar ve diğer otonom araç sensörleri bu yasaktan muaf tutuldu.
Moolenaar'ın ortak sponsorluğunu üstlendiği yasa tasarısını sunan Temsilciler Meclisi Üyesi Raja Krishnamoorthi (D-IL) gibi milletvekilleri, yıllardır yaygın kullanımın Çin'in "hassas veriler toplamasına veya sistemlerimizi kesintiye uğratmasına" olanak tanıyabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
Şimdilik, Çin lidar sistemlerinin yaygın olarak devre dışı bırakılmasına yönelik endişeler sadece birer endişe olarak kalıyor. Ancak böyle bir kesintinin nasıl görüneceğine dair bir fikir veren en az bir olay yaşandı. 2024'ün başlarında, Hesai lidar sensörlerini kullanan müşterilerin otonom araçları, şirketin artık yılındaki ekstra günü doğru hesaplamaması nedeniyle bir gün boyunca aniden çalışmayı durdurdu.
