Uzay & Havacılık

ABD ve Avrupa Uyduları El Niño Sırasındaki Kasırgaları Takip Ediyor

ABD ve Avrupa Uyduları El Niño Sırasındaki Kasırgaları Takip Ediyor
Malta'da Hem Öğren Hem Çalış

NASA ve Avrupa iş ortakları, kasırga tahminlerini güçlendirmek, altyapıları korumak ve denizcilik gibi ticari sektörleri desteklemek için geçen yıl kasım ayında Sentinel-6B uydusunu yörüngeye oturttu. Uydu, şu anda kendisinden 30 saniye önce fırlatılan öncülü Sentinel-6 Michael Freilich'in hemen arkasında görev yapıyor. Okyanus bilimcilerin tarihi bir El Niño olarak nitelendirdiği bu dönemde, her iki uydu da deniz seviyesinin hassas ölçümlerini gerçekleştiriyor. Pasifik sularının normalden daha sıcak seyrettiği ve küresel hava durumunu etkileyen bu doğal fenomende uydular kritik veri topluyor.

Bu iki uydu, Copernicus Sentinel-6/Jason-CS misyonunu oluşturuyor. Görev, 1990'ların başından beri Dünya'nın değişen denizlerini kesintisiz olarak izleyen bir dizi okyanus gözlem radar altimetre misyonunun en yenisi.

Her iki uydunun topladığı veriler, bilim insanlarının bu yılki El Niño'yu daha iyi anlamasını sağlamakla kalmayacak, aynı zamanda çok daha doğru kasırga tahminleri yapılmasına da yardımcı olacak.

Güney Kaliforniya'daki NASA Jet İtiş Laboratuvarı'nda (JPL) Sentinel-6B'nin proje bilim insanı olan Josh Willis, "Bu El Niño geç çiçek açan bir tür oldu" diyor. "Yılın ortasına kadar başlamadı ve şu anda ancak 1997 ve 2015 yıllarındaki önemli El Niño'larda uydu kayıtlarında gördüğümüz benzeri bir güce ulaşıyor. Büyük olmasını bekliyoruz ve şimdiden büyük etkileri hissediliyor."

El Niño olayları genellikle yağış ve fırtınalar da dahil olmak üzere kasırgalarla bağlantılı hava durumu modellerini altüst eder. Ayrıca okyanustaki ısıyı yeniden dağıtarak deniz seviyesini etkiler. Normalde Dünya'nın en sıcak okyanus suları ekvator boyunca, batı Pasifik'te bulunur. El Niño sırasında, genellikle ekvator boyunca batıya doğru esen rüzgarlar zayıflar ve ısının doğuya, Güney Amerika'ya doğru yayılmasına neden olur. Okyanus ısısındaki bu değişim, kasırga aktivitelerini Atlantik'ten Pasifik Okyanusu'na kaydırır.

Kasırgaların Gücünü Tahmin Etmek

15 Temmuz'da Sentinel-6B, bilim insanlarına hava durumu tahminlerinde kullanılabilecek düşük gecikmeli veri sağlamaya başladı. Bu verilerin meteorologların ve iklim bilimcilerin güvendiği araştırma modellerine entegre edilmesi biraz zaman alacak, ancak bu gerçekleştiğinde geliştirilmiş modeller hayat kurtarabilir.

Sentinel-6 uydu misyonlarından elde edilen verileri federal ve eyalet kurumları kasırga takip algoritmalarına aktarıyor. Bu tahminler, kum torbası yerleştirmeden Ulusal Muhafızların göreve çağrılmasına kadar uzanan kaynakların seferber edilmesini içeren afet müdahale çabalarını harekete geçirebiliyor. Ayrıca yerel düzeyde lojistik hakkında hızlı ancak iyi bilgilendirilmiş kararlar verilmesini gerektiren tahliye emirlerine de yol açabiliyor. Daha şiddetli olaylar, Federal Acil Durum Yönetim Ajansı (FEMA) gibi daha büyük kuruluşların devreye girmesini gerektirebiliyor.

Tropikal bir fırtınanın kasırgaya dönüşmesi ve kıyı şeridine ulaşması bir hafta veya daha fazla sürebilir, ancak bir kasırga karaya ulaşmadan önceki 48 saat içinde hızla şiddetlenebilir ve bu durum planlamacılara hazırlık için çok az zaman bırakır.

Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi'nde (NOAA) okyanus bilimci ve altimetre uzmanı Deirdre Byrne, "Kasırgaların son anda hızla hızlandığı biliniyor, bu yüzden ne yapılacağına karar vermek için verilen süre çok kısa" diye konuşuyor. "Amaç, yetkililerin doğru kararlar alabilmesi için şiddetlenmenin ne kadar ve ne kadar hızlı gerçekleşeceğini tahmin etmektir."

Byrne, 2012 yılından bu yana faaliyet gösteren ülkenin en kritik kasırga tahmin algoritmalarından biri olan NOAA'nın Uydu Okyanus Isı İçeriği Paketi'ni yönetiyor.

Her bir Sentinel-6 uydusu, dalgaların tepelerinden ve çukurlarından saniyede binlerce radar darbesi yansıtan bir radar altimetre kullanarak okyanus yüksekliğini, dalgaların boyutunu ve deniz rüzgar hızını ölçüyor. Okyanus yüksekliği yerden yere değişkenlik gösteriyor ve okyanusun ısı içeriği hakkında fikir veriyor, çünkü sıcak su genleşiyor. Bu durum da kasırgaların ne kadar hızlı büyüyeceğinin tahmin edilmesine yardımcı oluyor.

Uyduların her biri, nem, basınç ve sıcaklık gibi atmosferik özellikleri ölçen Küresel Konum Belirleme Sistemi - Radyo Okültasyonu (GNSS-RO) adı verilen ikinci bir enstrüman daha taşıyor.

Sentinel-6'ın topladığı ölçümler arasında Byrne, yıl sonuna kadar mevcut Uydu Okyanus Isı İçeriği Paketi algoritmasına dahil etmeyi planladığı okyanus yüksekliği verilerini dört gözle bekliyor.

Byrne, "Veri kalitesi açısından Sentinel-6 misyonlarının eşsiz" olduğunu vurguluyor.

Bu misyonlar birlikte, hassas bir veri setini dördüncü on yılının derinliklerine kadar uzatıyor. Deniz seviyesi gözlemlerinin bu kaydı, 1992'de fırlatılan TOPEX/Poseidon misyonuna kadar uzanıyor ve günümüzde Sentinel-6 Michael Freilich ile devam ediyor. Sentinel-6B, bu yılın sonlarında küresel deniz seviyesi ölçümleri için referans uydu olarak öncülünün yerini alacak.

JPL'de Sentinel-6B yardımcı proje bilim insanı Severine Fournier, "Anahtar tutarlılıktır; her seferinde aynı şekilde ölçüm yapmak" diyor. "Bizi kasırgaları tahmin etmeye ve bunun sonucunda kıyı topluluklarını ve altyapıları korumaya izin veren şey budur."

Sentinel-6B Hakkında Detaylar

NASA'nın Dünya Bilimleri Bölümü'nün eski direktörünün adını taşıyan Sentinel-6 Michael Freilich, Copernicus Sentinel-6/Jason-CS misyonunu oluşturan iki uydudan biri.

Avrupa Birliği'nin Copernicus olarak adlandırılan Dünya gözlem programının bir parçası olan Sentinel-6/Jason-CS; ESA (Avrupa Uzay Ajansı), EUMETSAT (Avrupa Meteorolojik Uyduların Kullanımı Örgütü), NASA ve NOAA tarafından ortak olarak geliştirildi. Avrupa Komisyonu'ndan finansman desteği ve Fransız uzay ajansı CNES'ten (Ulusal Uzay Çalışmaları Merkezi) performans konusunda teknik destek aldı. Uzay aracı izleme ve kontrolünün yanı sıra tüm altimetre bilim verilerinin işlenmesi, Avrupa Birliği'nin Copernicus Programı adına tüm ortak ajansların desteğiyle EUMETSAT tarafından yürütülüyor.

Pasadena'daki Caltech'in bir bölümü olan NASA JPL, her bir Sentinel-6 uydusu için üç bilim enstrümanı sağladı: Gelişmiş Mikrodalga Radyometresi, GNSS-RO ve Lazer Geri Yansıtıcı Dizisi. NASA ayrıca fırlatma hizmetleri, ajansın bilim enstrümanlarının çalışmasını destekleyen yer sistemleri, bu enstrümanlardan ikisi için bilim verisi işlemcileri ve uluslararası Okyanus Yüzeyi Topografyası Bilim Ekibi'nin ABD üyelerine destek sağladı.

Gece Eğlen, Gündüz Öğren

Kaynak: NASA