Ekonomist Robert Shiller'ın 1993'te önerdiği ve kripto endüstrisinin ticarileştirdiği süresiz vadeli işlemler, şimdi Wall Street'in radarına girdi. Borsa devi Cboe, piyasaların "korku göstergesi" olarak bilinen VIX endeksi için bu modeli kullanmayı değerlendiriyor.
Bloomberg'in haberine göre Cboe, VIX üzerinde süresiz vadeli işlemler için ön araştırma yapıyor; ancak henüz resmi bir başvuru veya sözleşme detayı paylaşılmadı.
VIX Endeksi, opsiyon fiyatlamalarına dayanarak S&P 500'ün 30 günlük beklenen oynaklığını ölçüyor. Yatırımcılar, piyasadaki sert düşüşlere karşı korunmak için opsiyon satın aldığı için, kriz dönemlerinde bu sözleşmelere talep artıyor ve endeks yükseliyor. Bu durum, VIX'in Wall Street'te "korku göstergesi" olarak anılmasına neden oluyor.
VIX'in halihazırda vadeli işlemler, opsiyonlar ve endeksi takip eden borsa yatırım ürünlerinden oluşan geniş bir türev piyasası bulunuyor. Ancak standart vadeli işlemlerde vade sonu (expiry) kavramı mevcut. Sözleşmelerin sona erdiği bu tarihte yatırımcılar, pozisyonlarını bir sonraki sözleşmeye taşımak zorunda kalıyor. Bu "taşıma" (rollover) işlemleri maliyetli olduğu için getirileri düşürüyor; nitekim 2021 sonunda çıkan Bitcoin vadeli ETF'leri de benzer eleştirilere maruz kalmıştı.
Süresiz takaslar (perpetual swaps) ise hiçbir zaman sona ermiyor. Bunun yerine, sözleşme fiyatını spot endekse sabitlemek için bir "fonlama oranı" mekanizması kullanıyorlar. Bu sistem, yatırımcılara teorik olarak VIX spot fiyatını takip etmenin en yakın yolunu sunuyor.
DWF Labs piyasa analizleri lideri Martin Lee, CoinDesk'e yaptığı açıklamada, yatırımcıların vade sonu ve değer kaybı endişesi taşımadan sadece varlığın yönüne odaklanabileceğini belirtti. Lee, VIX'in "süresizleştirilecek" birçok endeks ve varlıktan sadece biri olduğunu ve önümüzdeki aylarda bu yönde güçlü bir dalga beklendiğini vurguladı.
Gate gibi bazı kripto borsaları halihazırda VIX/USDT süresiz işlemleri sunsa da bu piyasada hacim oldukça düşük ve likidite yetersiz. Öte yandan Hyperliquid, yakın zamanda Volmex'in Bitcoin zımni oynaklık endeksine bağlı vadeli işlemleri listeledi.
VIX süresiz vadeli işlemlerinin piyasaya sürülmesi, oynaklık piyasalarına daha fazla yatırımcı çekebilir. Daha fazla alıcı, satıcı ve piyasa yapıcı hedge işlemi, farklı VIX ürünlerinin birbirine daha yakın fiyatlanmasını sağlayabilir.
Öte yandan, fonlama ödemeleri şeklinde maliyetler devam ediyor. Ayrıca endeksin sadece matematiksel bir hesaplama olması ve Bitcoin gibi fiziksel bir varlık olarak bulunmaması, piyasa yapıcılar için zorluk yaratıyor. Bitcoin piyasa yapıcılarının yaptığı gibi, risklerini hedge etmek için kolayca "spot" alım-satım yapamıyorlar.
Marex Solutions analistleri ise bir e-postada, nakit varlık olarak satın alınamayan bir endeksin fonlama ile nasıl sabitleneceğinin merak konusu olduğunu belirtti. Analistler, vade sonunun kaldırılmasının hedge maliyetlerini veya baz riskini ortadan kaldırmadığını, sözleşme şartları belli olana kadar bunun sadece potansiyel bir yeni piyasa olduğunu, opsiyonların yerine geçecek ucuz bir alternatif olmadığını kaydetti.
Cboe'nun bu planı, geleneksel piyasa yapıları ile kripto piyasalarının gelişmiş oynaklık ürünlerini desteklemek için ne kadar hızlı yakınsadığını gösteriyor.
