Greenland'ın girintili çıkıntılı kıyı şeridi, denize dökülen birçok buzulla çevrili fiyortlarla kaplı. Yaz aylarında deniz buzu eridiğinde bu fiyortlarda küçükten büyüğe pek çok buzdağını görmek sıradan bir durum. Ancak 2026 yazı, Danimarka Boğazı'nda olağan dışı bir misafire sahne oldu: Görünüşe göre koptuğu yerden bin kilometreden fazla güneye sürüklenen devasa bir buzdağı.
Landsat 9 uydusundaki Operasyonel Arazi Görüntüleyici (OLI) tarafından 12 Haziran'da çekilen bu görüntüler, buzdağının Greenland ve İzlanda arasındaki boğazda sürüklenişini gözler önüne seriyor. Buzdağı, görüntünün sol üst kısmında görülen Greenland'ın doğu kıyısındaki Kangikajiip Appalia burnunun hemen güneyinde, "mélange" olarak bilinen deniz buzu ve buzdağı parçaları karışımının içinde yer alıyor.
Uluslararası Buz Devriyesi'nin baş bilimcisi ve okyanus bilimci Alexis Denton, buzdağının kıyıya yakınlığı, etrafındaki deniz buzuna göre çok daha beyaz rengi ve büyük boyutu gibi birkaç ipucunun bunun kalın bir çok yıllık deniz buzu değil, gerçek bir buzdağı olduğunu gösterdiğini belirtiyor. 12 Haziran'da yaklaşık 17 kilometrekarelik (7 mil kare) bir alanı kaplayan buzdağı, New York'taki Central Park'ın alanının yaklaşık beş katı büyüklüğünde. Bu boyut, Antarktika buzullarından koparak denize dökülen devasa buzdağlarının yanında mütevazı kalsa da Greenland standartlarına göre oldukça büyük.
Danimarka Meteoroloji Enstitüsü Greenland Buz Servisi'nde kıdemli buz danışmanı olarak görev yapan Keld Quistgaard, buzdağının kökeninin Greenland'ın kuzeydoğusundaki bir koy olan Jøkelbugten olduğunu belirtiyor. Ancak buzdağının bu koy içindeki tam kopma noktası hala bir gizemini koruyor. Buzdağının Zachariæ Isstrøm buzulundan veya ona bitişik kalan buz rafından koptuğu ihtimali üzerinde duruluyor. Zachariæ Isstrøm ile birlikte bir zamanlar koyu dolduran bu buz rafı, buzulun 2000'li yılların başında hızla geri çekilmesinin ardından terk edilmişti.
Uydu görüntüleri üzerinden buzdağının izlediği rotayı geriye doğru takip etmek oldukça zorlu bir süreç. İlkbahar boyunca koy ve çevresindeki kıyı alanları deniz buzu ve buzdağı parçalarıyla dolu oluyor; bu da özellikle üzerleri parlak karla kaplandığında tekil buzdağlarını ayırt etmeyi güçleştiriyor. Örneğin Mayıs sonlarında buzdağının etrafı birbirine benzeyen sayısız başka buz parçasıyla çevriliydi. Ancak mevsim ilerledikçe, buzdağı daha fazla güneye sürüklendi ve etrafındaki buzlar incelince ayırt edilmesi çok daha kolay hale geldi.
Maryland Üniversitesi'nden emekli buzul bilimci Christopher Shuman'a göre buzdağının boyutu ve yüzeyindeki çarpıcı mavi erime suyu gölcükleri ağı, kökenine dair bazı ipuçları sunuyor. Shuman, buzdağının buzulun kendisinden ziyade kalan buz rafından koptuğunu düşünüyor. Zachariæ Isstrøm'dan kopan buzdağlarının genellikle daha küçük olduğunu belirten Shuman, ayrıca buzdağının yüzeyinin "İsviçre peyniri gibi" erime suyu gölcükleriyle delik deşik olmasının, kalan buz rafına çok benzediğini ifade ediyor. Geçmiş uydu görüntüleri, bu buz rafından kopan parçaların güneye sürüklenip koyun etrafındaki adalar arasında sıkıştığını ve yıllarca rüzgarlar ile gelgitler tarafından savrulduğunu gösteriyor.
Ağustos ortaları itibarıyla buzdağı, koydan yaklaşık 1.500 kilometre (900 mil) uzaklıkta, Greenland Kıyı Akıntısı ile Kuzey Atlantik'e doğru güneye sürükleniyordu. Quistgaard, buzdağının ay boyunca kademeli olarak parçalanmasını bekliyordu. Son uydu görüntüleri de tam olarak bunun gerçekleştiğini ortaya koydu.
Danimarka Boğazı'nda parçalanması, buzdağının kalıntılarının Greenland'ın güney ucundan geçen daha yoğun gemi trafiklerine sahip rotalara sürüklenme ihtimalini ortadan kaldırıyor. Shuman konuyla ilgili değerlendirmesinde, "Bu yolculuk, dinamik Dünya'nın ve Kuzey Atlantik'in bu bölgesindeki buzun mevsimsel değişkenliğinin bir hatırlatıcısı" ifadelerini kullandı.
