Yapay zekâ üretimi teknolojisi yaratıcıların tümünde sorun yaratmaya devam ederken Japonya’daki ses sanatçıları da seslerinin yetkisiz kullanımına karşı mücadele yöntemi geliştiriyor. Geçen hafta Japon ses sanatçılarını temsil eden sendika kendi yapay zekâ kullanım ilkelerini açıkladı ve bir grup sanatçı teknolojinin kendilerine yaşattığı kişisel ve mesleki zorlukları anlattı.
Japonya’daki ses sanatçıları seslerinin yetkisiz kullanımına karşı yıllardır tavır alıyor. 2024’te bir grup sanatçı yapay zekâ ses kötüye kullanımını protesto etmek için kendi örgütünü kurdu; özellikle hukuki telif koruması eksikliğine dikkat çekti. Attack on Titan, Chainsaw Man ve Yu-Gi-Oh! gibi yapımlarda rol alan Kenjiro Tsuda, sosyal medyada sesinin kullanıldığı videoların yayılması nedeniyle TikTok’a dava açtı, videolar kaldırılınca dava düşürüldü. Bazı sanatçılar seslerin özel ve lisanslı şekilde yapay zekâda kullanılmasına izin veren sistemleri savunsa da Japonya’daki genel görüş teknolojinin işlerini ve gelecekteki fırsatlarını çalabileceği yönünde.
Perşembe günü düzenlenen basın toplantısında Japan Actors Union yeni yapay zekâ kullanım ilkelerinin ilk sürümünü sundu. İlkeler, sanatçıların seslerini taklit eden yapay zekâ teknolojisiyle yapılan her türlü ses kaydını kapsıyor; yetkisiz ses sentezi, derin öğrenme, makine öğrenmesi gibi kullanımlar da bu kapsama giriyor.
Automaton’un aktardığına göre ilkeler, bir sanatçının sesini taklit etmek isteyen herkesin süreçteki her adımda izin alınması zorunluluğu getiriyor. Bir yapay zekâ şirketi sanatçının sesini eğitimde kullanmak isterse izni doğrudan icracıdan almalı. Yetkili yapay zekâ üretimi ses kullanımı bir “performans” türü olarak sınıflandırılıyor ve şirketlerin sanatçılara ücret ve/veya telif ödemesi yapması gerekiyor.
Toplantıda teknolojinin yetkisiz kullanımına karşı konuşan ses sanatçıları da yer aldı. Dragon Ball serisinde Goku’yu seslendirmesiyle tanınan Masako Nozawa, Japon haber kanalı NHK’ya “İznim olmadan kullandıkları için onları affedemem. Bu beni gerçekten çok kızdırıyor, hırsızlıktan farklı değil. Sesim benim, performanslarım da benim. Biraz bile kullanılacaksa izin istemeliler” dedi. Sanatçı ayrıca duyduğu yapay zekâ ses versiyonunun “kalpten yoksun” olduğunu savundu.
Sendika yaklaşık 2600 ses sanatçısı ve oyuncuyu temsil ediyor ve ilkeler Japonya’da ses kayıtlarında yapay zekâ kullanımı için yayımlanan ilk kurallardan biri. Bu açıklama, yapay zekâ kullanımının ABD’ye kıyasla Japonya’da genel olarak daha kabul gördüğü bir ülkede güçlü bir karşı sinyal gönderiyor. Japonya’daki sendikaların görece gücü göz önüne alındığında bu rehberin sanatçı seslerinin yetkisiz taklidini sınırlaması bekleniyor. Japon hükümeti siber saldırılar ve telif ihlalleri karşısında üretken yapay zekâya nasıl yaklaşılacağı sorusuyla karşı karşıya; bu nedenle JAU’nun açıklaması ülkenin yapay zekâ teknolojisine yaklaşımını tartıştığı bir dönemde dikkat çekici.