Avrupa Uzay Ajansı'nın Hera uzay aracı, Didymos ikili asteroit sistemini ilk kez yakından gördü. Sistem 2022 Eylül'ünde NASA'nın DART (Double Asteroid Redirection Test) uzay aracının çarparak gündeme gelmesiyle tanınıyor.
DART görevinin amacı, bir çarpışmanın Dünya çarpışma rotasındaki bir asteroiti saptırıp saptıramayacağını test etmekti. Hera'nın görevi ise DART'ın ardından Didymos sistemini yakından gözlemlemek.
ESA'nın Perşembe günü 5 Kasım'da yayımladığı görüntüyle ilgili açıklama yapan Hera Baş Araştırmacısı Patrick Michel, "İlk söylediğimiz şey 'Vay canına' oldu" dedi. Michel, "Bu, DART'ın kamerasının çarpışmadan hemen önce gösterdiği Didymos'un diğer tarafı; sanki bambaşka bir dünyaya bakıyormuşuz gibi hissettiriyor" ifadelerini kullandı.
Ne olduğu
Didymos sistemi, adını taşıyan 780 metre genişliğindeki 2.560 ayaklık uzay kayası ile yaklaşık 160 metre çapında, 530 ayaklık "aycık" Dimorphos'tan oluşuyor.
DART görevi 26 Eylül 2022'de Dimorphos'a çarparak ay cığının yörünge periyodunda değişim yaratmayı hedefledi ve başardı. Çarpışmadan önce Dimorphos Didymos çevresinde bir turu yaklaşık 11 saat 55 dakikada tamamlıyordu. DART çarpışması bu süreyi yaklaşık 33 dakika kısalttı.
Değişim, Dimorphos'un çarpışmadan önceye kıyasla yaklaşık 2,7 milimetre saniyede daha yavaş ilerlemesinden kaynaklanıyor.
Yeni yayımlanan fotoğraf Didymos'u ayrıntılı gösteriyor. Dimorphos'tan sadece ana asteroitin biraz altında ve solunda görünen ince bir şerit görünüyor.
Neden etkileyici
DART'ın yarattığı değişiklikler küçük. Ancak gerçek bir Dünya tehdidi senaryosunda, bilim insanları yaklaşım konusunda yeterli ön uyarıya sahip olduğu sürece bu denli ufak bir kayma bile çarpışma rotasındaki bir asteroiti saptırmaya yardımcı olabilir.
Hera'nın gözlemleri Didymos'un üzerinde ve çevresinde meydana gelen diğer değişiklikleri ortaya çıkarmaya yardımcı olmalı.
Bilim insanları Didymos'un ekvatoru boyunca uzanan merkezi sırtının çarpışma öncesiyle aynı kaldığını görüyor, ancak birçok değişiklik oluşmuş durumda. Bunlar arasında çok sayıda kaya parçası, krater ve oluk ya da sırt desenleri yer alıyor.
ESA Hera misyon bilimcisi Michael Kueppers, "Çarpma sonucu fırlatılan malzemenin büyük kısmının Dimorphos'tan Didymos'a yaklaşık 1 kilometre [0,62 mil] uzaklıktaki boşluğu aşmasını bekliyoruz, bu yüzden bu özelliklerin bir kısmı bu malzeme taşınmasından kaynaklanmış olabilir ve durumu çözmek için heyecan verici bir işimiz var" dedi. Kueppers, "Her iki cismi de çok daha fazla görmeyi ve tespit ettiğimiz tüm değişiklikleri sistematik olarak haritalamayı dört gözle bekliyoruz" diye ekledi.
