WASHINGTON — Japon Ay iniş aracı geliştiricisi ispace, 2028'deki bir sonraki görevi için H3 roketini seçti. Şirketler, bunu Japonya'nın ilk özel Ay taşıma sistemi olarak nitelendirdi.
28 Temmuz'da (ABD saatiyle) düzenlenen bir brifingde ispace ve Mitsubishi Heavy Industries (MHI) yöneticileri, ispace'in 2028'deki Misyon 3'ünün MHI tarafından sağlanan bir H3 roketiyle fırlatılması için anlaşma imzaladı. Misyon 3, ispace'in bu yılın başlarında duyurduğu yeni Ultra iniş aracı tasarımının ilk uçuşu olacak.
Bu, bir H3'ün ilk kez bir ispace Ay iniş aracını veya bir Japon girişiminden herhangi bir yükü fırlatması olacak. ispace'in ilk iki Ay iniş aracı, Aralık 2022 ve Ocak 2025'te SpaceX Falcon 9 fırlatmalarıyla uçmuştu.
ispace CEO'su Takeshi Hakamada, MHI ile yapılan anlaşmanın bir fırlatma sözleşmesinden daha fazlası olduğunu söyledi. "Bugün başlayan şey yeni bir meydan okuma, Mitsubishi Heavy Industries ve ispace'in Japonya'nın ilk özel sektör liderliğindeki Ay taşıma sistemini inşa etmek için ortak çabasıdır."
MHI Uzay Sistemleri Bölümü Başkan Yardımcısı ve Kıdemli Genel Müdürü Iwao Igarashi, "ispace ile birlikte yeni bir altyapı planı oluşturmaya karar verdik. Bu altyapı, Japonya'nın uzay endüstrisi içinde yeni bir ekosistemin temelini oluşturacak." dedi.
ispace'in Teknoloji Sorumlusu Ryo Ujiie, şirketlerinin H3'ü yalnızca tamamen Japon bir taşıma sistemi oluşturmak için değil, aynı zamanda aracın kapasitesi, fırlatma ortamı ve "yükleme esnekliği" gibi nedenlerle seçtiğini belirtti.
Ujiie, ispace ve MHI'nin, iniş aracının yük kaplaması içinde nasıl yerleştirileceği ve iniş ayaklarının nasıl barındırılacağı gibi konuları ele alarak, roketin iniş aracıyla uyumluluğunu doğrulamak için şimdiden iyi bir şekilde birlikte çalıştıklarını söyledi.
Şirketler, fırlatma sözleşmesinin maliyeti veya SpaceX ile karşılaştırması hakkında yorum yapmayı reddetti. Hakamada, faktörlerden birinin yenin değer kaybı olduğunu ima etti; bu da fiyatları ABD doları cinsinden belirlenen fırlatmaları (Falcon 9 gibi) Japon şirketleri için daha pahalı hale getiriyor. "Bunun çok büyük bir etkisi var." dedi.
Hakamada'nın kabul ettiği bir konu, H3'ün güvenilirliğiydi. H3, bugüne kadarki sekiz fırlatmasında iki başarısızlık yaşadı; bunlardan biri Aralık 2025'teki bir uçuşta oldu. H3, geçtiğimiz ay, roketin yeni bir konfigürasyonunun esas olarak bir test uçuşu olan görevle uçuşa döndü.
Hakamada, Igarashi'ye hitaben, "Araştırmayı yaptınız ve bir sonraki uçuşta başarılı olmayı başardınız. Bunun yeterince güvenilir olduğunu düşündük." dedi.
ispace, Misyon 3'ü H3 ile fırlatırken SpaceX ile ilişkisini sonlandırmıyor. Şirket, 8 Temmuz'da Ay yüzeyinde birkaç yüz kilogram yük konuşlandırabilecek yeni bir Mobil Kargo Sistemi keşif aracı duyurdu. Bu sistem, en erken 2030'da bir SpaceX Starship göreviyle Ay'a gidecek.
Hakamada, şirketin gelecekteki görevler için H3'ün ötesinde başka fırlatma araçlarını da değerlendireceğini söyledi. "İniş araçlarımız büyüyor, bu nedenle gelecekte daha büyük bir roket seçme ihtiyacımız olabilir."
ESA keşif aracı finansmanı
Misyon 3 için fırlatma sözleşmesi, ispace'in bir sonraki iniş aracı görevinde uçuracağı bir keşif aracı için sözleşme kazanmasından birkaç gün sonra geldi.
Şirketin Avrupa yan kuruluşu ispace-Europe, 24 Temmuz'da Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) MAGPIE (Mission for Advanced Geophysics and Polar Ice Exploration) keşif aracı için Faz 2 sözleşmesini kazandığını duyurdu. 65 milyon euro (74 milyon dolar) değerindeki sözleşme, küçük robotik keşif aracının kalan geliştirme ve Ay'a teslimatını kapsıyor.
MAGPIE, ispace'in 2029'daki Misyon 4 iniş aracıyla Ay'ın güney kutup bölgesine uçacak. Keşif aracı, Ay regolitini ve oradaki olası su buzu birikintilerini incelemek için enstrümanlar taşıyacak.
ispace-Europe CEO'su Julien-Alexandre Lamamy bir açıklamada, "MAGPIE, Avrupa Ay keşfi için büyük bir adımı temsil ediyor. Bu sözleşme, ESA'nın küçük, çevik keşif misyonları için yeni bir modele olan bağlılığını gösteriyor; ticari teslimat, bilimsel hedef ve uluslararası iş birliğini birleştiren bir model." dedi.
