Tam güneş tutulması, tamlık yolunda bulunan şanslı kişiler ya da oraya seyahat eden gökyüzü meraklıları için sadece muhteşem bir manzara değil. Bilim insanlarına güneşin dış atmosferi olan koronayı gündüz vakti inceleme fırsatı da veriyor.
Buna göre NASA, 12 Ağustos'ta gerçekleşecek yaklaşan tam güneş tutulması fırsatından tam anlamıyla yararlanmayı planlıyor.
Uzay ajansının WB-57 yüksek irtifa araştırma uçağı, ajansın tutulma verisi toplama yeteneğini genişletecek şekilde ayın gölgesini dünya üzerinde takip edecek. NASA destekli Nationwide Eclipse Ballooning Project de ekipler koordine ederek balonlar bırakacak; bu balonlar tutulmanın gündüz gökyüzünü karartması sırasında atmosferimizin nasıl değiştiğini anlamamıza yardımcı olacak.
"Dünya'daki benzersiz bakış açımızla tam güneş tutulması sırasında bilim insanları güneşin koronasını güneş sistemindeki başka hiçbir yerden yapamadığımız şekilde inceleyebiliyor" diyen Kelly Korreck, Washington'daki NASA merkezinde tutulma program yöneticisi.
"Güneş günlük hayatımızı, uyduları ve uzaydaki astronotları etkiliyor ve bu etkiyi daha iyi anlamak için bu anı değerlendirebiliriz" diye ekledi.
Araştırma uçağının burun kısmında dört kamera koronanın yapıları, dışa akışları ve değişimlerinin görüntülerini kaydedecek. Bu veriler bilim insanlarının koronadaki maddelerin güneş rüzgarlarıyla nasıl ilişkili olduğu konusunda daha iyi anlayış kazanmasına yardımcı olabilir.
"Güneş sürekli değişiyor" diyen, Colorado, Boulder'daki Southwest Research Institute'te çalışmanın baş araştırmacısı Amir Caspi açıklamada şunları söyledi: "Her tutulma farklı. Daha önce görmediğimiz şeyleri görebiliriz. Ve her tutulma ile bir sonrakini nasıl daha iyi gözlemleyeceğimizi öğreniyoruz."
Montana State University'den Angela Des Jardins, ABD, İzlanda ve İspanya'daki üniversitelerden öğrencilerin yardımıyla Nationwide Eclipse Ballooning Project'i yönetecek.
Tutulma öncesinde balonlar bırakılarak bilim insanları tutulma sırasında atmosferdeki ozon seviyelerine bakabilecek ve tutulmanın Dünya'nın sıcaklık ve havadaki nem nedeniyle değişen "sınır tabakası" üzerindeki etkisini inceleyebilecek.
Araştırma uçağı ve balonlar Nisan 2024'teki tam güneş tutulması sırasında veri toplamak için kullanılmıştı. Bu yeni projeler, NASA'nın geçen sefer öğrendiği bilgileri yöntemleri geliştirmek için kullanacak ve umarız güneş, ay ve Dünya arasındaki ilişkiler hakkında yeni bilgiler sağlayacak.
