Ay gözlem gecesinden Mars keşiflerine, ötegezegen görüntülemeden kozmik patlamalara kadar uzay biliminin güncel gelişmeleri ele alınıyor. Yıldız oluşumu, element üretimi ve Einstein'ı sorgulatan foton gibi temel sorular da NASA'nın yeni teleskopları ile birlikte inceleniyor.
NASA'nın Merak gezgini Mars'ta 49. sondaj deliği Nazca'yı başarıyla açtı. Sondaj öncesi stabilite ve ön yük testleri geçildi, örnek CheMin'e bırakıldı ve sonuçların hafta sonu gelmesi bekleniyor. Ekip bu hafta Palpala, Puna, Llama ve Pacaya hedeflerinde ChemCam ölçümleri yaptı.
NASA'nın Perseverance gezgini, Badger Peak'e benzeyen yeni bir gabro adayı olan Pumbe'yi aşındırdı. Daha iyi bir yüzey ve daha az aşınmış bir matkap ucu kullanılarak 3,1 santimetre derinliğe inildi ve Singita adı verilen örnek bir yıldan uzun aradan sonra alındı. Örnek, kabukta derinlerde oluşup büyük çarpma olaylarıyla değiştirilmiş en eski kayalardan biri olabilir.
Bilim insanları uzay kayalarının atmosferde geçirdiği yedi aşamayı 75 meteor taşı düşüşü üzerinden haritaladı. Erime ve parçalanmanın buharlaşmadan daha belirleyici olduğu görüldü. Bulgular küçük göktaşlarının yere nasıl ulaştığını ve büyük asteroitlerin atmosferde neden patladığını açıklamada yardımcı oluyor.
Yeni bir çalışmaya göre Ay'ın soğuyarak büzülmesi yüzeye yayılan binlerce genç fay oluşturdu. Lunar Reconnaissance Orbiter Camera görüntüleriyle yapılan analiz, son 400 ila 800 milyon yılda Ay yarıçapının yaklaşık 45 metre azaldığını ortaya koydu. Araştırmacılar ayrıca kabuğu daha kalın bölgelerin daha az çatlaklı ve daha istikrarlı olduğunu belirledi.
Japonya Uzay Ajansı'nın Martian Moons eXploration görevi 19 Ekim'de fırlatılacak ve Mars'ın Phobos ayından örnek toplayarak Dünya'ya döndürecek ilk misyon olmayı hedefliyor. Görev 2031'de Avustralya'ya iniş yapması planlanan örnek kapsülüyle ayların kökenine ışık tutmayı amaçlıyor.
Çin'in Chang'e-6 göreviyle ilk kez uzak yüzde toplanan örnekler, Ay'ın iki yarımküresi arasındaki farkın Dünya'nın kütle çekimsel ısıtmasıyla tetiklenen antik magma akımlarıyla oluştuğunu gösteriyor. Nanjing Üniversitesi ekibi, manto bileşiminin benzer olduğunu ancak kabuk yapısının belirgin şekilde farklılaştığını tespit etti.
Uluslararası Ayı Gözlem Gecesi 19 Eylül 2026'da düzenlenecek. Etkinlik ilk çeyrek ay döneminde ayın öğleden sonra ve akşam saatlerinde rahatça görülebilmesini sağlıyor. Katılımcılar NASA'nın haritasındaki etkinliklere katılabiliyor, kendi gözlemlerini düzenleyebiliyor ya da evden teleskopla ay izleyebiliyor.
NASA'nın 30 Ağustos'ta göreve başlayan Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, Güneş sistemi dışındaki gezegenleri doğrudan fotoğraflayabilen gelişmiş bir koronograf taşıyor. Uzaya gönderilen ilk 'aktif' koronograf olan bu cihaz, yıldız ışığını milyarda birkaç parçaya kadar engelleyerek Jüpiter benzeri gezegenleri görünür kılacak. Bilim insanları, teleskobun bilinen 6 bin ötegezegen sayısını 100 bine çıkarabileceğini düşünüyor.
Büyük Patlama'dan bu yana kaydedilen en parlak gama ışını patlaması BOAT'tan gelen yüksek enerjili bir fotonun Dünya'ya ulaşması, bilinen fizik kurallarına aykırı görünüyordu. İtalyan liderliğindeki bir ekip, aksiyon-benzeri parçacıklar ve Lorentz değişmezliğinin yüksek enerjide ihlali kombinasyonuyla bu gizemi açıklayabilecek bir model önerdi. Araştırma, fotonun kozmik mikrodalga arka planıyla etkileşime girmeden yol alabildiğini ve yaklaşık bir saatlik gecikmeyle geldiğini gösteriyor.
Bilim insanları yıldızların element üretimi ve süpernova patlamaları konusundaki bilgilerini iki yeni çalışma ile genişletti. Titanyum-44 ölçümleri ve Tip I süpernovalarındaki nikel-bakır döngüsü araştırması, patlama modellerini gözlemlerle daha iyi uyumlu hale getiriyor. Çalışmalar Physical Review Letters dergisinde yayımlandı.
NASA'nın Mars gezgini Curiosity, Kızıl Gezegen'deki 14. yılının ardından ana kaya üzerinde beklenmedik geniş ve sığ çukurlar keşfetti. Ekip, bu yeni oluşumların yanı sıra karmaşık katman yapılarını ve potansiyel bir toz fırtınasını da detaylı olarak inceledi.
Evrende yıldız oluşum hızı son 4,5 milyar yılda yarı yarıya düşmesine rağmen, yıldızların ana yakıtı olan nötr hidrojen miktarında sadece küçük bir azalma yaşandı. Çin'in FAST radyo teleskobu ve DESI projesi verilerini kullanan uluslararası bir ekip, 2,5 milyon galaksiyi tarayarak bu çarpıcı dengesizliği ortaya koydu.
NASA ve ESA'nın Hubble Uzay Teleskobu, Büyük Macellan Bulutu'nda yer alan ve aktif yıldız oluşumlarına ev sahipliği yapan N44 bulutsusundaki devasa bir süper kabarcığı görüntüledi. Yaklaşık yarım milyon yıldızın kataloglandığı bölge, astronomlara yıldızların oluşum süreçlerini inceleme fırsatı sunuyor.
Günün Astronomi Fotoğrafı (APOD) köşesi, Polonya'da çekilen ve tam güneş tutulması sırasında yuvasında tek ayak üzerinde duran bir leyleğin yer aldığı büyüleyici bir kareyi paylaşıyor. Görsel, hayvanların bu nadir gökyüzü olayına verdiği ilginç tepkileri ve doğanın bu anlık karanlığa uyumunu gözler önüne seriyor.
LUX-ZEPLIN deneyi, karanlık madde adayı WIMP ile sıradan bir parçacık arasında tek bir şüpheli etkileşim kaydedildiğini duyurdu. Bulgular henüz kesin değil ve bilinen arka plan kaynaklarıyla açıklanma ihtimali bulunuyor. Takım, daha büyük veri setiyle olayın öneminin artıp artmadığını değerlendirecek.
Yeni bir bilgisayar modeli, Ay regoliti içinde karışmış süpernova tozunu ayırmayı mümkün kılıyor. Model, Ay yüzeyinin Güneş Sistemi'nin galaksi içindeki yolculuğu boyunca yaşanan süpernova patlamalarının kaydını tutan bir zaman kapsülü olduğunu gösteriyor.
NASA'nın Günün Astronomi Görseli (APOD) kapsamında paylaşılan 2 Eylül 2026 tarihli görsel, güneş tutulmalarının insanlık tarihi boyunca farklı kültürlerde nasıl yorumlandığını gözler önüne seriyor. Antik Yunan'dan Diné ve Batammariba halklarına kadar uzanan inançlar, gökyüzündeki bu etkileyici olayın toplumlar üzerindeki derin kültürel izlerini ortaya koyuyor.
NASA bilim insanları, astronotlar tarafından Ay'a taşınan mikropların Güney Kutbu'ndaki gölgeli ve soğuk bölgelerde hayatta kalabileceğini ortaya koydu. Bu durum, gelecekteki Ay ve Mars keşiflerinde kirlilik riskini ve bilimsel araştırmaların karmaşıklığını artırıyor.
Uluslararası Astronomi Birliği'nin 2006'da Plüton'u cüce gezegen ilan etmesi kamuoyunda hâlâ tartışılıyor. Bilim yazarı Robert Lea'ya göre bu karar, Güneş Sistemi'nin çeşitliliğini görünür kıldığı ve Kuiper Kuşağı araştırmalarını öne çıkardığı için aslında olumlu bir gelişme.
NASA'nın Curiosity gezgini, Gale Krateri'ndeki aşınma yüzeyi incelemesini tamamlayarak Mount Sharp'a tırmanış rotasına geri döndü. Gezgin, sonbahar geçişiyle azalan toz fırtınası riskine karşı çevresel izlemelerini sürdürürken, yeni kaya hedeflerinde detaylı jeolojik ve kimyasal analizler gerçekleştiriyor.
İspanya'da gerçekleşen tam güneş tutulması, gökyüzünde beklenmedik bir manzara oluşturdu. Güneş'in tacı, alışıldık sedef beyazı yerine altın sarısı bir renge büründü. Güneş'in ufka yakın olması ve yakındaki orman yangınlarından kaynaklanan duman, mavi ışığı filtreleyerek bu çarpıcı altın rengi görüntüyü ortaya çıkardı.
DESI Legacy Imaging Surveys ekibi 5,6 trilyon pikselden oluşan ve gökyüzünün yaklaşık dörtte üçünü kapsayan yeni bir iki boyutlu evren haritası yayımladı. 13 yıllık gözlem ve veri işlemenin ürünü olan harita, DESI'nin üç boyutlu kozmos haritalamasının temelini oluşturuyor. Araştırmacılar verinin nadir gökcisimleri araştırmak, galaksi evrimini incelemek ve yapay zekâ sistemlerini eğitmek için kullanılacağını vurguladı.
NASA, 12 Ağustos'taki tam güneş tutulmasını WB-57 yüksek irtifa araştırma jeti ve Nationwide Eclipse Ballooning Project balonlarıyla izleyecek. Koronayı incelemek ve tutulma sırasında atmosferdeki değişimleri kaydetmek hedefleniyor. Ajans, Nisan 2024 deneyiminden elde edilen derslerle yöntemleri geliştirmeyi amaçlıyor.
NASA'nın Inouye Güneş Teleskobu ile 416 nanometre dalga boyunda çektiği en yüksek çözünürlüklü Güneş görüntüsü, manyetik plazma akımlarının yarattığı Kelvin-Helmholtz kararsızlığını ve girdap yapılarını 19 kilometrelik detayla gözler önüne serdi. Saniyede 740 kare çekilip atmosferik bulanıklık giderilerek elde edilen veriler, girdapların boyutlarını bir dakikadan kısa sürede ikiye katlayabildiğini ortaya koydu.