NASA'nın yayımladığı bir belge, özel uzay istasyonları projelerine yönelik oldukça kapsamlı gereksinimler içeriyor. Bu planlama belgesinde yer alan gereksinimler, ajansın bir uzay aracının güvenliğini onaylaması için kullandığı bürokratik araçlar olarak öne çıkıyor. Örneğin, NASA'nın talep ettiği yaşanabilir hacim miktarı gibi kriterler bulunuyor. Genelde şirketler, daha az gereksinimle daha fazla tasarım ve yenilik özgürlüğü elde etmeyi tercih ediyor. Ancak daha fazla gereksinim, NASA mühendislerine araç tasarımı üzerinde daha fazla kontrol sağlıyor.
Birçok şirket, NASA belgelerindeki gereksinim sayısı karşısında şaşkına döndü. Görüşmelere katılan bir kaynak, belgede 3.000'den fazla gereksinim bulunduğunu tahmin ediyor. Oysa şirketler yüzlerce gereksinim bekliyordu. Bazı gereksinimler oldukça katı görünüyor. Örneğin, 246 sayfalık 'sözleşme veri gereksinimleri listesi'nin 50. sayfasında, bir şirketin yapacağı tüm yazılım alımlarının NASA'nın bilgi teknolojileri sorumlusu tarafından onaylanması gerektiği belirtiliyor.
Maliyet artı sözleşme mi?
NASA'nın eski ticari uzay uçuşları şefi ve özel uzay istasyonu programının yaratıcısı Phil McAlister, durumu şöyle değerlendiriyor: 'Belgede maliyet artı sözleşmelerin tüm gereksinimleri, teslimatları ve maddeleri var, ama bunlar sabit fiyatlı bir sözleşmeye sıkıştırılmış durumda. NASA tüm bunların bedelini ödemeye razı olsaydı sorun olmazdı.'
McAlister, NASA'nın bunu yapmaya istekli görünmediğini de sözlerine ekliyor.
Belge, şirketlerin kafasında bazı kritik sorular bırakıyor. Bunların başında ne kadar fon sağlanacağı geliyor. Beş yıl boyunca 1,5 milyar dolara kadar çıkabilecek bir bütçe söz konusu, ancak bu miktar önemli ölçüde daha düşük de olabilir. Ayrıca bu fonun kaç şirket arasında bölüşüleceği de belirsiz. Eğer iki kazanan olursa fon yeterli olabilir, ancak üç veya daha fazla kazanan olması durumunda kaynaklar çok ince bir şekilde dağılmış olacak.
McAlister, 'En azından taslak teklif çağrısı yayımlandı, böylece sektör NASA'nın onlardan ne istediğini nihayet öğrendi. Ancak bütçe ve uzun vadeli bir sözleşmenin olmaması, NASA'nın bu programa hâlâ tam olarak bağlı olmadığını gösteriyor' diyor.
Bunun sadece bir taslak belge olduğunu unutmamak gerekiyor. NASA şimdi ABD uzay endüstrisinden geri bildirim alacak ve kesinlikle alacak da. Nihai teklif çağrısının Eylül ayında yayımlanması bekleniyor, ardından şirketler sözleşme için teklif verebilecek. Ödüllerin gelecek baharda açıklanması planlanıyor.
