Ay’ı uzun süredir inceliyoruz. NASA, onlarca yıllık ay görevleri ve çalışmalarıyla dağlarca veri biriktirdi. Yalnızca Lunar Reconnaissance Orbiter’ın topladığı veri bile NASA’nın diğer tüm gezegen görevlerinin toplamından fazla.
Bütün bu bilgiyi analiz etmek araştırmacılardan çok zaman ve emek istiyor. Bu nedenle NASA ve IBM, ay verilerini eleyerek araştırmacılara yardımcı olacak bir yapay zeka modeli geliştirdi. Ajans Perşembe günü 10 Eylül’de duyurduğu bu ilerleme, NASA-IBM Lunar Foundation Model adını taşıyan açık kaynaklı model olarak Hugging Face’te şu anda ücretsiz erişime sunuldu.
NASA’nın baş bilim veri sorumlusu ve vekaleten baş veri ve yapay zeka sorumlusu Kevin Murphy duyuruda, “NASA on yıllardır ayın olağanüstü bir bilimsel kaydını oluşturdu, ancak veri toplamak işin yalnızca bir parçası” dedi.
NASA’ya göre yeni yapay zeka modeli araştırmacılara kraterleri haritalama, genç volkanik oluşumları bulma ve ay kutuplarının yakınında su buzunun olabileceği yerleri modelleme gibi görevlerde yardımcı olabiliyor.
Duyuruda Murphy, NASA’nın bilimsel verilerin keşfedilmesini ve kullanılmasını kolaylaştırması gerektiğini söyledi. Bu amaçla NASA, IBM ile birlikte bilim odaklı yapay zeka modelleri geliştirmeye ve yayınlamaya devam ediyor. Daha önce Dünya gözlemine odaklanan bir model ve heliophysics için bir diğer model geliştirildi.
Bu durum, gezegen biliminde yapay zeka kullanımının daha geniş bir eğiliminin parçası. Dünyadaki uzay ajansları ve özel uzay şirketleri, bilimsel üretkenliği artırmak, maliyetleri düşürmek ve iş akışlarını hızlandırmak için yapay zeka modellerinin analizde nasıl yardımcı olabileceğini araştırıyor.
“NASA-IBM Lunar Foundation Model, yapay zekayı NASA’nın petabayt düzeyindeki bilimsel verilerine getirdiğimizde neler mümkün olduğunu gösteriyor” diyen Murphy duyuruda, “Yapay zekayla gördüğümüz gerçek fırsat bu: büyük ölçekli veriyi yeni keşiflere dönüştürmek” ifadelerini kullandı.
Yapay zeka modeli büyük ölçüde LRO misyonu verileriyle eğitildi. 17 yılı aşkın süredir NASA’nın ay yörünge aracı, ay yüzeyini yüksek çözünürlükte detaylandıran neredeyse tamamlanmış bir görüntü mozaiği oluşturdu.
