Washington — Xona Space Systems, 250'den fazla uydudan oluşacak navigasyon ağı için ticari sinyaller yayınlama konusunda federal onay aldı. Şirket, 3 Ağustos'ta yaptığı açıklamayla bu büyük düzenleyici engelin aşıldığını ve ağın kurulumuna başlamak için düğmeye basıldığını duyurdu.
Federal İletişim Komisyonu (FCC), Kaliforniya merkezli şirkete Küresel Konumlandırma Sistemi (GPS) ve diğer uydu navigasyon ağlarının kullandığı radyo spektrumunun L-bandı bölümünde Pulsar sinyallerini iletme yetkisi verdi. Bu karar, Xona’nın Pulsar-0 gösteri uydusunu kapsayan önceki lisansı genişleterek şirketin planladığı tüm takımyıldızını kapsayacak hale getirdi.
Bu onay, Xona'ya bağımsız olarak ürettiği sinyalleri, mevcut birçok navigasyon cihazının kullandığı GPS L1 ve L5 sinyallerinin hemen yanına yerleştirme izni veriyor. Pulsar, GPS sinyalleri yayınlamayacak veya aynı kanallarda çalışmayacak. Bunun yerine sinyaller, bitişik bir spektrumu kullanacak ve sıkı kurallara tabi bu bantta halihazırda faaliyet gösteren GPS, havacılık sistemleri ve diğer hizmetleri etkilememek için özel olarak tasarlanmış dalga biçimleriyle iletilecek.
Şirket, ABD'nin GPS'i, Avrupa'nın Galileo'su, Çin'in BeiDou'su ve Rusya'nın Glonass'ı gibi devlete ait navigasyon sistemlerine özel sektör tarafından işletilen bir alternatif veya tamamlayıcı kurmayı hedefliyor. Bu devlet sistemleri öncelikle orta dünya yörüngesinden çalışıyor ve askeri birlikler, ulaşım ağları, telekomünikasyon sistemleri, finansal piyasalar ile diğer kritik altyapılar için konumlandırma ve zamanlama sinyalleri sağlıyor.
Şirket konuyla ilgili yaptığı yazılı açıklamada, “Bu onay sayesinde Xona, Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa, Çin ve Rusya'nın devlet sistemlerinin yanında faaliyet gösteren FCC onaylı tek özel navigasyon ağı olacak” ifadelerini kullandı.
FCC'nin bu kararı, Xona’nın hizmetinin doğruluğu, güvenliği veya güvenilirliği konusundaki iddialarını doğrudan tescillemiş değil. Karar, yalnızca şirkete mevcut kullanıcıları zararlı sinyallerden korumaya yönelik teknik şartlara uymak kaydıyla bu frekans aralığını kullanma yetkisi veriyor.
İcra Kurulu Başkanı Brian Manning, bu onayı alabilmek için Xona'nın Pulsar sisteminin yerleşik navigasyon ve havacılık hizmetlerini aksatmadan çok daha güçlü bir sinyal iletebileceğini kanıtlaması gerektiğini belirtti. Şirket, sinyali test etmek ve planlanan operasyonu koordine etmek için FCC, diğer ABD devlet kurumları, havacılık kuruluşları ve yabancı hükümetlerle yakın bir çalışma yürüttü.
Manning, “Bu karar, yıllarca süren mühendislik, test ve koordinasyon çalışmalarının bir meyvesi” diye konuştu.
L-bandı frekans aralığı, kendisine bağlı olan çok sayıda güvenlik ve ulusal güvenlik sistemi nedeniyle son derece sıkı bir şekilde kontrol ediliyor.
Şirket ayrıca, “GPS'in hemen yanına yeni ve tescilli bir sinyal yayınlayarak Pulsar'ın, tamamen yeni bir donanım ekosistemi gerektirmeden birçok mevcut alıcıya entegre olabileceğini kanıtladığını” vurguladı.
Xona, uydularının Dünya'ya çok daha yakın bir yörüngede bulunacağı için geleneksel GPS sinyallerinden 100 kata kadar daha güçlü sinyaller ileteceğini belirtiyor. GPS uyduları gezegenin yaklaşık 12.500 mil üzerinde çalışırken, alçak dünya yörüngesindeki araçlar genellikle birkaç yüz ila yaklaşık 1.200 mil yükseklikte uçuyor.
Şirketin şu anda yörüngede bulunan tek üretim sınıfı uzay aracı olan Pulsar-0, Haziran 2025'te fırlatıldı. Xona'nın verilerine göre araç, dört kıta üzerinde 350'den fazla sinyal iletim turunu başarıyla tamamladı.
Firma, Ekim ayında SpaceX'in ortak fırlatma programı kapsamında altı uydu daha yörüngeye göndermeyi planlıyor. Bu grubun, Xona’nın Kaliforniya'nın Burlingame kentindeki yeni üretim tesisinde tasarlanıp üretilen ilk iki uydu platformunu da içermesi bekleniyor. Diğer dört uydu ise Xona’nın Belçikalı uydu üreticisi Aerospacelab ile kurduğu iş birliği sayesinde hazırlandı.
Nisan ayında kapılarını açan Burlingame fabrikası, planlanan takımyıldızının geri kalan uydularını bir araya getirmek üzere kuruldu. Xona’nın Montreal'deki ofisi ise mühendislik ve geliştirme çalışmalarına destek veriyor.
Bu üretim genişlemesi, Mart ayında duyurulan 170 milyon dolarlık finansman turunun ardından geldi. Şirket, elde edilen bu sermayenin Pulsar ağının kurulumunu ve uydu üretim kapasitesinin artırılmasını destekleyeceğini açıkladı.
Sistemi kullanacak ilk ticari müşterilerin, sürekli navigasyondan ziyade hassas zamanlamaya ihtiyaç duyan kurumlar olması bekleniyor. Telekomünikasyon ağları, finans kuruluşları ve veri merkezi işletmecileri, ekipmanlarını ve işlemlerini senkronize etmek için bu uydu sinyallerinden faydalanabilecek. Xona, yaklaşık 16 uydu devreye girdiğinde zamanlama kapsama alanının çok daha istikrarlı hale geleceğini belirtiyor. Sürekli küresel kapsama alanı gerektiren navigasyon hizmetleri ise takımyıldızının daha büyük bir bölümünün yörüngeye yerleşmesine bağlı olacak.
