Eski Google ve SpaceX ürün yöneticisi Rama Afullo, yörüngedeki veri merkezlerinin geleceğin teknolojisi olacağını öngördü. Kenyalı Amerikalı mühendis Afullo, Google'ın bulut bilişim biriminde çalıştıktan sonra 2024 yılında kısa bir süre SpaceX'in Starlink ağında görev yaptı. Bu deneyimler, uzaydaki bilgisayarların henüz keşfedilmemiş bir potansiyeli olduğu konusunda onu ikna etti.
Afullo, hem SpaceX hem de Google'da çalıştığı dönemde bu fikri şirket içinde sunmaya çalıştığını ancak her iki kurumun da teklifini reddettiğini TechCrunch'a anlattı.
Bunun üzerine SpaceX'ten ayrılan Afullo, merkezi Kaliforniya'nın Sunnyvale şehri ile Nairobi'de bulunan Satlyt şirketini kurdu. Şirketin amacı, birçok uydunun uzaydaki büyük hesaplama işlerini paylaşmasına olanak tanıyan yazılımlar geliştirmek. Afullo, şirketin 8 milyon dolarlık tohum yatırım aldığını özel olarak bildirdi.
Zamanlama Afullo için oldukça uygun görünüyor. SpaceX'in yörünge veri merkezlerine odaklandığı bu dönemde, Satlyt'ın yazılımı Perşembe günü bir SpaceX roketiyle fırlatılacak. Aynı roketle Google'ın uzay veri merkezi girişimi olan Project Suncatcher'ın ilk prototipi de uzaya gönderilecek.
Satlyt; SpaceX, Google, Starcloud veya Cowboy Space Company gibi girişimlerin aksine kendi uzay aracını üretmeyi planlamıyor. Afullo'nun ekibi, uydularda yapay zekâ modellerini çalıştırmak için yazılım geliştiriyor. Bu yaklaşımı, kullanıcıların altyapıyla uğraşmadan karmaşık yazılımlar çalıştırmasını sağlayan VMWare ve Snowflake gibi platformlara benzetiyor.
Afullo, SpaceX gibi yörünge veri merkezleri kuranları iPhone'a benzeterek, kendilerinin ise yatay entegrasyonlu ve açık bir ekosistem olan Android'i inşa edeceklerini söyledi. Diğer bir ifadeyle Satlyt, farklı şirketlerin uydularında çalışabilen ortak bir yazılım sunmak istiyor.
Şirket, yazılımını iki farklı demonstrasyon görevinde halihazırda test etti. İlk odak noktası, genellikle yerdeki uçuş kontrolörlerine bağımlı olan uzay araçlarında operasyonel verimlilik sağlamak. Verilerin dünyaya geri gönderilmesi (downlink) pahalı ve yavaş bir işlem olduğu için, kararların yapay zekâ ile doğrudan araç üzerinde verilmesi, hem anomalilerin çözülmesinde hem de sensör verilerinin işlenmesinde ciddi tasarruf sağlıyor.
Satlyt, bu yılın başlarında Momentus tarafından işletilen bir uzay aracına Google DeepMind'ın Gemma yapay zekâ modelini yerleştirdi. Bu model, yazılım hatalarıyla ilgili iletim boyutunu yüzde 60'tan fazla azalttı. Afullo, bu verimliliğin uydu başına yılda yüz binlerce dolar tasarruf sağlayabileceğini belirtiyor.
Bu haftaki fırlatma ile Satlyt'ın yazılımı, uydular için hesaplama donanımları üreten Hintli girişim TakeMe2Space'in aracında çalışacak. Görevde üç farklı müşteri yer alıyor: Uzayda bulut bilişim protokollerini test etmek için ödeme yapan NASA, yörüngedeki nesneleri takip eden ve görüntü işleme yüklerini test etmek isteyen Stellerian ile uydusunun başka şirketlerin yazılımlarını barındırabileceğini kanıtlamak isteyen TakeMe2Space.
Şu an yörüngede çok az sayıda yüksek performanslı GPU bulunuyor. Satlyt'ın mevcut odak noktası bu tür iş yükleri olsa da, şirketin bir sonraki hedefi iki farklı uydu arasında paylaşımlı bir hesaplama sistemi, yani bir bulut oluşturmak. Gelecek yıl denenmesi planlanan bu sistem başarılı olursa, şirket uzay aracı üreticilerine üçüncü taraf bir bulut sağlayıcısı olarak hizmet verebilecek.
Afullo, bu modeli "uydunuzu gelir getiren yönetilen bir hizmete dönüştürmek" şeklinde tanımlıyor.
Tohum yatırım turuna, 20 yılı aşkın süre NASA astronotu olarak görev yapan Bernard Harris'in ortak olduğu Houston merkezli Non Sibi Ventures liderlik etti. Harris, firmanın bu yenilikçi uzay tabanlı iş modeline güven duymasında etkili oldu.
Yatırım firmasının Satlyt'ı seçme nedenlerinden biri, şirketin ekonomik belirsizlikler ve fırlatma darboğazlarıyla karşı karşıya olan devasa uzay veri merkezleri vizyonuna bağımlı olmaması. Non Sibi ortağı Kent Lucas, Rama'nın çok başarılı olması için uzayda veri merkezlerine ihtiyaç olmadığını, başarının sadece uzaya gönderilen uydu sayısıyla bile tetiklenebileceğini söyledi.
Afullo, on yılın sonuna kadar uyduların yüzde 20'sinde aktif olmayı hedefliyor. Bu tarihe kadar neredeyse tüm uzay aracı üreticilerinin uydularına GPU ve benzeri gelişmiş işlemciler yerleştireceğini öngörüyor. Afullo, bir uyduya GPU yerleştirmeden uzaya göndermenin, üreticinin kendisine haksızlık etmek anlamına geldiğini savunuyor.
Satlyt, 13-15 Ekim tarihleri arasında San Francisco'da gerçekleşecek olan Battlefield yarışması kapsamında TechCrunch tarafından incelenen ve Disrupt etkinliğinde yer alan onlarca girişim arasında bulunuyor.
